Grzybica cewki moczowej i pęcherza moczowego

Grzybica cewki moczowej i pęcherza moczowego

grzybica ukladu moczowego

Grzybica układu moczowego, czyli infekcja grzybami któregokolwiek z jego narządów, to problem zdrowotny, który raczej nie występuje zupełnie samodzielnie, ale łączy się z zakażeniem innych organów organizmu (łączy się, tj. bądź wynika z niego, bądź je za sobą, w konsekwencji niewyleczenia, pociąga).

Grzybicze zapalenie cewki moczowej i pęcherza moczowego

Objawy grzybiczego zapalenia cewki moczowej to min. pieczenie oraz ból odczuwane podczas oddawania moczu. Jednakże, jak widać, nie są one na tyle charakterystyczne, by mogły ostatecznie świadczyć o tym, że to właśnie grzybica jest naszym aktualnym zdrowotnym problemem.

Tylko badanie wydzieliny z cewki moczowej i posiewu mikologicznego pozwala na postawienie wiarygodnej diagnozy choroby.

Grzybica cewki moczowej jest zwykle związana z grzybicą narządów rodnych (zachęcamy do zapoznania się z artykułami, których tematami są grzybica penisa i grzybica pochwy) i zdecydowanie częściej dotyka kobiet niż mężczyzn.
Również grzybica pęcherza moczowego zdiagnozowana może być tylko dzięki przeprowadzeniu dokładnych badań.

Związane z nią np. nietrzymanie moczu czy częstomocz przypisywane mogą być, szczególnie w przypadku kobiet, do zupełnie innych jednostek chorobowych czy kojarzone tylko i wyłącznie z wiekiem pacjentki bądź fizjologicznymi konsekwencjami np. urodzenia dziecka/dzieci.

Zapalenie grzybicze gruczołu krokowego

Grzybica gruczołu krokowego (prostaty) występuje najczęściej u mężczyzn, którzy mają założony na stałe cewnik moczowy. Innym czynnikiem sprzyjającym rozwojowi choroby jest problem zalegania w pęcherzu moczu.
Dzięki laboratoryjnym badaniom mikroskopowym (w tym badaniu wydzieliny z gruczołu krokowego) można stwierdzić, czy mężczyzna chory jest na grzybicę czy nie.

Badania są tu kluczowym elementem diagnostyki, gdyż objawy, jak w przypadkach krótko scharakteryzowanych powyżej, nie są jednoznaczne. Owe objawy to min. problemy z oddawaniem moczu, w tym min. zbyt duża jego częstotliwość.

Niestety infekcje grzybami, co warto tu dodać, nie są zwykle brane, na samym początku, przez lekarzy pod uwagę, gdy zgłasza się do nich zaniepokojony mężczyzna.

Zainteresowanym polecamy tekst o grzybiczych zakażeniach męskich narządów rodnych, które to również zwiększają ryzyko zachorowania na grzybicę prostaty.

Grzybica układu moczowego

Grzybica układu moczowego to zakażenie dróg moczowych, najczęściej pęcherza moczowego, lub nerek, wywołane przez grzyby inwazyjne, czyli mające zdolność wywoływania zakażenia u ludzi.

Najczęściej grzybica układu moczowego jest spowodowana przez drożdżaki z rodzaju Candida.

Należy pamiętać, że grzyby z rodzaju Candida mogą również kolonizować drogi moczowe, co oznacza, że są w nich obecne, ale nie wywołują zakażenia.

W takich przypadkach stwierdza się ich obecność w moczu, ale nie ma objawów zakażenia układu moczowego i nie ma wskazań do stosowania leków przeciwgrzybiczych.

Inne rodzaje grzybów mogące wywoływać zakażenie układu moczowego to: Cryptococcus, Aspergillus, Histoplasma, Blastomyces, Coccidioides. Te grzyby nie kolonizują dróg moczowych i ich obecność w moczu zawsze oznacza zakażenie wymagające leczenia.

  • Grzybica dróg moczowych występuje prawie wyłącznie wówczas, gdy obecne są nieprawidłowości dróg moczowych, upośledzenie odporności lub w następstwie leczenia antybiotykami.
  • Nieprawidłowości dróg moczowych sprzyjające grzybicy to cewniki w drogach moczowych (cewnik w pęcherzu, dren w nefrostomii, cewnik moczowodowy), przetoki dróg moczowych, kamica moczowa, choroby gruczołu krokowego.
  • Upośledzenie odporności może być wynikiem chorób przewlekłych (szczególnie często zakażenia grzybicze występują u chorych na cukrzycę), chorób nowotworowych, leczenia immunosupresyjnego, niedożywienia.
  • Często obserwuje się zakażenia grzybicze w trakcie leczenia antybiotykami lub po jego zakończeniu.
  • Zakażenie układu moczowego może być jednocześnie spowodowane bakteriami i grzybami, co wykazują wyniki posiewów moczu.

Grzybicze zakażenie nerek rozwija się prawie zawsze jako zakażenie drogą krwi.

Ognisko zakażenia grzybiczego w innym miejscu w organizmie powoduje przenikanie grzybów do krwi, a następnie wraz z krwią przedostają się one do nerek i tam się „osiedlają”, powodując zakażenie miąższu nerek.

Wynikiem takiego zakażenia mogą być liczne drobne ropnie nerek. Takie grzybicze zakażenie może wystąpić u osób z upośledzeniem odporności oraz ciężkimi chorobami. Często przyczyną może być zakażenie cewnika naczyniowego.

Jak często występuje grzybica układu moczowego?

Zakażenie grzybicze dróg moczowych jest znacznie rzadsze niż zakażenia bakteryjne.
Grzybica układu moczowego bardzo rzadko występuje u osób bez czynników ryzyka, które wymieniono powyżej.

Szczególnie narażone na grzybicę układu moczowego są osoby po transplantacji nerki, gdyż występuje u nich kilka sprzyjających czynników, takich jak cewnik w drogach moczowych, leczenie immunosupresyjne oraz leczenie antybiotykami.

Grzybicze zakażenie nerek drogą krwi jest bardzo rzadkie.

Jak się objawia grzybica układu moczowego?

W większości przypadków, gdy badania (ogólne badanie moczu lub posiew moczu) wykazują obecność grzybów z rodzaju Candida w moczu, brak jest objawów zakażenia układu moczowego. Oznacza to kolonizację dróg moczowych (cewki moczowej, pęcherza) przez grzyby z rodzaju Candida, które nie wywołują jednak stanu zapalnego.

O grzybicy dróg moczowych mówimy wówczas, gdy grzyby powodują ich stan zapalny. Objawia się ona tak jak zakażenie układu moczowego wywołane przez bakterie.

Grzybicze zapalenie pęcherza przejawia się jako zaburzenia dyzuryczne, czyli częstsze oddawanie moczu, nagłe parcie na mocz, ból lub pieczenie podczas oddawania moczu, ból w dolnej części brzucha.

Może wystąpić krwiomocz (czerwone zabarwienie moczu).

Może dojść do zatrzymania moczu, jeżeli kolonie grzybów w pęcherzu utworzą „kule” grzybicze (zbudowane z konglomeratów grzybów), które zablokują cewkę moczową.

U mężczyzny może wystąpić grzybicze zapalenie cewki moczowej, które objawia się bólem, pieczeniem lub świądem cewki. Może być obecna nieprawidłowa wydzielina z cewki.

U kobiety objawy zapalenia cewki zwykle związane są z obecnością grzybiczego zapalenia sromu i pochwy i odpowiadającymi im objawami (upławy, świąd, pieczenie, stan zapalny).

Zakażenie grzybicze miedniczki i kielichów nerki objawia się często gorączką, bólem w okolicy lędźwiowej, krwiomoczem. Konglomeraty grzybów namnożonych w miedniczce nerkowej („kule” grzybicze) mogą zablokować moczowód i wywołać kolkę nerkową.

Grzybicze zakażenie nerek drogą krwi zwykle rozwija się u pacjentów w ciężkim stanie klinicznym spowodowanym innymi chorobami. Może ono objawić się gorączką (jeżeli pacjent dotychczas nie gorączkował) oraz pogorszeniem czynności nerek (zwiększenie stężenia kreatyniny we krwi).

Co robić w przypadku wystąpienia objawów grzybicy układu moczowego?

Wystąpienie objawów zakażenia układu moczowego zawsze jest wskazaniem do zgłoszenia się do lekarza POZ (wyjątkiem są kobiety z nawracającym zapaleniem pęcherza powodującym każdorazowo takie same objawy).

Jeżeli w próbce moczu stwierdzono obecność grzybów z rodzaju Candida i nie ma żadnych objawów wskazujących na zakażenie układu moczowego lub nową ostrą chorobę, to również należy zgłosić się do lekarza POZ, aby ocenił stan pacjenta i wynik badania, jednak taka konsultacja nie jest pilna.

W jaki sposób lekarz ustala rozpoznanie grzybicy układu moczowego?

Grzybicę dróg moczowych rozpoznaje się, gdy obecne są objawy zakażenia układu moczowego oraz stwierdza się grzyby w moczu (dodatni mykologiczny posiew moczu). Obecność grzybów z rodzaju Candida w moczu określa się terminem „kandyduria”.

Przyjmuje się, że należy wykazać obecność grzybów z rodzaju Candida w dwóch badaniach moczu, aby rozpoznać zakażenie. Nie jest określone tzw. miano, czyli liczba kolonii Candida w jednym mililitrze moczu, która oznacza wynik dodatni.

Jednak im więcej kolonii grzybów w moczu, tym bardziej prawdopodobne jest zakażenie, a nie tylko kolonizacja.

Grzybicę nerek rozpoznaje się, gdy grzyby obecne są we krwi (dodatni posiew krwi) oraz wystąpiły objawy uszkodzenia nerek (np. pogorszenie czynności nerek).

Za rozpoznaniem grzybiczego zakażenia dróg moczowych przemawia obecność okoliczności sprzyjających, jak cewnik w pęcherzu lub inny cewnik urologiczny, leczenie antybiotykami, cukrzyca lub upośledzenie odporności.

Jakie są metody leczenia grzybicy układu moczowego?

Leczenie grzybicy układu moczowego polega na usunięciu czynników sprzyjających grzybicy i stosowaniu leków przeciwgrzybiczych.Jeżeli to możliwe, należy usunąć cewniki lub dreny z układu moczowego. Jeżeli nie można ich usunąć, należy je wymienić na nowe.

W wielu przypadkach łagodnego zakażenia pęcherza przez grzyby z rodzaju Candida u osoby z cewnikiem w pęcherzu wystarczające jest usunięcie cewnika.

Grzybicze zakażenie układu moczowego leczy się flukonazolem przez około 2 tygodnie, rzadko stosuje się inne leki przeciwgrzybicze.

Grzybica nerek jest tzw. grzybicą układową, czyli zagrażającym życiu zakażeniem grzybiczym i zawsze wymaga leczenia. Leki przeciwgrzybicze stosuje się dożylnie w dużych dawkach i dłużej (do kilku tygodni).

Czy możliwe jest całkowite wyleczenie grzybicy układu moczowego?

  1. Związana z cewnikiem moczowym kolonizacja lub łagodne zakażenie grzybicze układu moczowego zwykle całkowicie ustępuje już po usunięciu cewnika.

  2. Również w poważniejszych zakażeniach grzybiczych dróg moczowych uzyskuje się całkowite wyleczenie po stosowaniu leku przeciwgrzybiczego oraz usunięciu czynników sprzyjających, takich jak cewniki, złogi moczowe, przeszkody w odpływie moczu itp.

  3. Grzybica nerek oznacza ciężkie zakażenie, zwykle u pacjenta z innymi poważnymi problemami chorobowymi, które może prowadzić do różnych powikłań, a nawet do śmierci.

Co trzeba robić po zakończeniu leczenia grzybicy układu moczowego?

Po wyleczeniu grzybicy układu moczowego nie ma potrzeby okresowego wykonywania kontrolnych posiewów moczu na obecność grzybów, jeżeli grzybica układu moczowego była związana z przejściowym cewnikowaniem pęcherza lub innego odcinka dróg moczowych, leczeniem antybiotykami lub zabiegiem urologicznym.

U osób, u których w przeszłości stwierdzono kolonizację lub zakażenie grzybicze układu moczowego, powinno się wykonać posiew moczu przed planowanymi interwencjami urologicznymi w drogach moczowych (np.

You might be interested:  Uderzenia gorąca – przyczyny, objawy, leczenie

cystoskopia, resekcja gruczołu krokowego), gdyż obecność bezobjawowej kandydurii jest w takich sytuacjach wskazaniem do zastosowania leku przeciwgrzybiczego, aby wyeliminować kolonizację grzybiczą przed zabiegiem.

Co robić, aby uniknąć zachorowania na grzybicę układu moczowego?

Większość zakażeń grzybiczych związana jest z wprowadzaniem i utrzymywaniem cewników i drenów do układu moczowego. Unikanie niepotrzebnego cewnikowania pęcherza oraz unikanie utrzymywania cewnika moczowego dłużej niż to konieczne to najskuteczniejszy sposób zapobiegania grzybiczemu zakażeniu dróg moczowych.

Grzybica narządów płciowych – czy to Candida?

Grzyby z gatunku Candida to naturalnie występujące w organizmie człowieka mikroorganizmy – drożdżaki, które fizjologicznie bytują w naszym układzie pokarmowym, żeńskich drogach rodnych, narządach płciowych, skórze i błonach śluzowych. Ich obecność w normalnych warunkach nie zagraża naszemu zdrowiu.

Sytuacja patologiczna ma miejsce wtedy, kiedy mikroorganizmy te zaczynają się namnażać i następuje ich nieograniczony rozrost. Głównymi przyczynami inwazji tych drożdżaków są zaburzenia mikroflory spowodowane stosowaniem niektórych leków, obniżeniem pH pochwy, zaburzeniami odporności.

Uszkodzenie błony śluzowej, zła dieta oraz zaburzenia hormonalne, również mogą przyczyniać się do namnożenia Candidy. Ogólnie uznaje się, że warunkami sprzyjającymi do rozwoju infekcji są:

  • siedzący tryb życia
  • noszenie ciasnej i nieprzewiewnej bielizny
  • niewystarczająca higiena osobista
  • zbyt intensywna higiena (stosowanie agresywnych detergentów do mycia ciała zaburzających naturalną florę bakteryjną)
  • częste stosowanie antybiotyków

Jakie są objawy zakażenia Candidą?

Kandydoza dróg rodnych objawia się zazwyczaj upławami, bolesnością i świądem okolic intymnych, a także bólem podczas oddawania moczu. Inwazja Candidy zazwyczaj dotyka sromu i pochwy. U mężczyzn objawy pojawiają się znacznie rzadziej niż u kobiet.

Dotyczą wtedy wysypki i białawego nalotu na penisie, uczucia pieczenia i swędzenia zwłaszcza po stosunku, oraz drobnymi pęcherzykami w okolicach napletka. W przypadku kandydozy układu moczowego dochodzi do zakażenia dróg moczowych i również objawia się ona bólem podczas oddawania moczu i częstym parciem na mocz.

Grzyby mogą również zaatakować nerki i/lub pęcherz moczowy.

Jakie badania wykonać?

Podstawowym badaniem w diagnostyce grzybicy narządów płciowych jest badanie mikroskopowe próbki pozyskanej z wymazu. Wymaz wykonuje się z pochwy, prącia lub cewki moczowej.

Badaniem, które umożliwia diagnostykę w kierunku zakażeń Candidą jest panel infekcji grzybiczych układu moczowo-płciowego wywołanych przez Candida.

Test ten jest wykonywany przez laboratorium GenXOne i umożliwia wykrycie i identyfikację materiału genetycznego 7 grzybów z rodzaju Candida:

  • Candida albicans
  • Candida glabrata
  • Candida tropicalis
  • Candida parapsilosis
  • Candida crusei
  • Candida lusitaniae
  • Candida dubliniensis

Test jest wykonywany wysyłkowo, a więc próbkę możesz pobrać samodzielnie w zaciszu domowym, za pomocą zestawu, który otrzymasz drogą kurierską.

Drożdżyca – leczenie

W przypadku kandydozy układu moczowo-płciowego, tak jak w przypadku innych chorób wenerycznych, ważne jest aby leczeniu poddali się oboje partnerzy, jeśli występują u nich objawy.

Zwykle lekami stosowanymi w leczeniu zakażeń Candidą są leki przeciwgrzybicze w różnych formach: kremów, czopków, maści, tabletek doustnych i dopochwowych.

Ważne jest aby leczenie przeprowadzić do końca, z zachowaniem 6-miesięcznego okresu etapu podtrzymującego, gdyż infekcja może nawracać.

  • Magdalena Wróblewska
  • Autor merytoryczny: Mgr Magdalena Wróblewska, Dietetyk
  • Aktualizacja: 2020-12-28

Grzybica pęcherza moczowego

Człowiek jest istotą nieco źle „skonstruowanym” i często jest to powodem problemów. Jednym z takich  często powtarzającym się problemem jest zakażenie dróg moczowych, w tym pęcherza. Bardzo często jest to zakażenie grzybami.

Jelito grube i ujście cewki moczowej są w bliskim sąsiedztwie. Z natury w jelicie grubym jest sporo grzybów, które bywają niegroźne, gdy flora bakteryjna jest stabilna.

Jednak , szczególnie u kobiet, odległość między jelitem grubym a cewką moczową jest na tyle nieduża, że przy nieumiejętnych zabiegach higienicznych może kobieta, czy dziewczyn(k)a wprowadzić grzyby z jelita grubego do cewki moczowej, a stamtąd  już bliska droga do pęcherza moczowego.

Bardzo często zapalenie pęcherza moczowego to efekt  nieleczonego zapalenia cewki moczowej – szczególnie jak ich powodem były grzyby, to wówczas łatwo o to, by te grzyby rozwinęły się w pęcherzu.

Wspomniana już wyżej niedoskonała budowa układu moczowego i pokarmowego jest widoczna jeszcze w innym układzie. Otóż, naczynia limfatyczne  które są w okolicy odbytnicy są bezpośrednio połączone z układem moczowo-płciowym.

I to jest druga, bardzo częstą droga zakażenia grzybami. Często jest bowiem tak, że na początku osoba zakażona odczuwa bóle w krzyżu, czy w podbrzuszu, czasami w tym okresie nie ma żadnego dyskomfortu ze strony cewki moczowej.

Bardzo często osoby chore na cukrzycę,  a także chore na AIDS czy choroby nowotworowe, kolagenozy i różnego typu przewlekłe zakażenia bakteryjne często są wskazaniem do leczenia antybiotykami, czy chemioterapeutykami, co bardzo niszczy florę bakteryjną i daje  możliwość do rozwoju grzybów. Pęcherz moczowy często jest atakowany przez grzyby u chorych z takimi problemami.

Trzeba  pamiętać o jednym. Grzybicze zapalenie pęcherza moczowego to schorzenie, którego objawy nie wskazują na to, czy doszło do zakażenia bakteriami, czy zaatakowały grzyby. Jednak dokładne rozpoznanie jest bardzo ważne, ponieważ leczenie wygląda zupełnie inaczej.
Grzyby wymagają innych leków niż bakterie, ale w obu przypadkach  należy przyjmować probiotyki.

W zasadzie są trzy takie okresy w życiu, gdy łatwiej zapada się na zapalenie pęcherza. Pierwszy taki okres to  przypada na czas niemowlęctwa i wczesnego dzieciństwa. Drugi dotyczy kobiet w ciąży i w połogu (okresie po urodzeniu dziecka), trzeci okres dotyczy panów i związany jest z typową dla nich przypadłością,czyli przerostem prostaty.

Po stwierdzeniu, jakie są przyczyny zapalenia pęcherza, należy energicznie zabrać się za leczenie. W stanach dość ostrych, gdy pojawia się gorączka lub stan podgorączkowy zalecane jest pozostanie w łóżku, picie 2 litrów wody, herbatek ziołowych.

Należy również jak najczęściej oddawać mocz i powinno być go w ciągu doby ile dostarczyło się płynów. Należy oczywiście dbać o higienę, a także unikać, pomimo bólu, który często towarzyszy schorzeniu, tabletek przeciwbólowych, które niszczą nerki.

Ostre zapalenie pęcherza: objawy, diagnoza, leczenie (+ profilaktyka)

  • Ból podczas oddawania moczu, ciągłe parcie na pęcherz, a niekiedy nawet krwiomocz.
  • To najczęstsze objawy ostrego zapalenia pęcherza.
  • Dotyka ono co roku ponad 150 milionów osób na całym świecie.
  • Chociaż zapalenie pęcherza dotyka najczęściej kobiet w ciąży i po menopauzie, to schorzenie dotyczy także mężczyzn i młodych kobiet.
  • Co ważne: w grupie ryzyka są też kobiety przyjmujące antykoncepcję hormonalną.
  • Samo ostre zapalenie pęcherza to choroba uciążliwa i uchodzi za wstydliwą.
  • Jedno jest jednak pewne: nie należy go bagatelizować.
  • W tym artykule przeczytasz o objawach ostrego zapalenia pęcherza moczowego, głównych przyczynach, sposobach leczenia oraz możliwych powikłaniach.
  • Spis treści:
  • Czym jest ostre zapalenie pęcherza i co powoduje tę chorobęRodzaje zapalenia pęcherzaObjawy ostrego zapalenia pęcherzaMożliwe powikłaniaDo jakiego lekarza się zgłosićLeczenie zapalenia pęcherza (leki z receptą i bez recepty)Domowe sposoby na zapalenie pęcherzaProfilaktyka (co robić, żeby nie zachorować)

Nie tylko „choroba miesiąca miodowego”: kluczowe informacje (powody, grupy ryzyka)

Ostre zapalenie pęcherza zalicza się do zakażeń układu moczowego (w skrócie ZUM).

Schorzenie to ma symbol N30.0 (według Międzynarodowej Statystycznej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych).

  1. Występuje ono najczęściej u kobiet, w szczególności aktywnych seksualnie (może się pojawić po stosunku).
  2. Szacuje się, że nawet 80% przypadków zapalenia pęcherza u kobiet przed menopauzą jest powiązanych z tą aktywnością.
  3. Wynika to z budowy układu płciowo-moczowego kobiet (bliskość ujścia cewki moczowej i odbytu – za zapalenie pęcherza odpowiadają bakterie pochodzące z jelita).
  4. Między innymi stąd wzięła się potoczna nazwa tego zakażenia („choroba miesiąca miodowego”).
  5. Warto dodać, że (według szacunków) zapalenie pęcherza przeszło raz w życiu od 20 do 50% kobiet.

Co ciekawe – ostre zapalenie pęcherza dotyka też mężczyzn, zwłaszcza tych po okresie andropauzy (czyli po 50. roku życia).

W przypadku pojawienia się objawów dojrzali panowie powinni jak najszybciej skontaktować się z lekarzem.

Za ostre zapalenie pęcherza odpowiadają najczęściej:

  • pałeczki okrężnicy (Escherichia coli), występujące w okolicach odbytu;
  • inne bakterie jelitowe (np.: Staphylococcus, Enterococcus);
  • rzadziej – infekcje wirusowe i grzybiczne.

Wśród innych drobnoustrojów, które mogą doprowadzić do tej choroby trzeba wymienić:

  • dwoinki rzeżączki;
  • chlamydie
  • mikoplazmy.
  • Mogą one również doprowadzić do stanów zapalnych cewki moczowej.
  • Innymi słowy – ostre zapalenie pęcherza mogą powodować również drobnoustroje przenoszone drogą płciową.
  • Leczenie zapalenia pęcherza – bez powikłań i przy odpowiednio dobranych lekach – trwa do 10 (najczęściej od 3 do 5) dni.
  • W przypadku nawracających infekcji czas leczenia może się wydłużyć do 14 dni.

Różne rodzaje zapalenia pęcherza

Podobnie jak w przypadku innych chorób, również zapalenie pęcherza ma wiele odmian. Każda z nich ma inną klasyfikację oraz charakteryzuje się nieco innym przebiegiem choroby.

  1. Do grupy chorób związanych z zapaleniem pęcherza (N30) zalicza się:
  2. Mówiąc o infekcjach pęcherza i układu moczowego warto wspomnieć też o bezobjawowej bakteriurii.
  3. Jest to najłagodniejsza kliniczna forma zakażenia układu moczowego.
  4. Może rozwijać się ona bezobjawowo, jednak wymaga ona szczególnej uwagi – nie tylko podczas leczenia ale również na etapie diagnozowania.  

Kiedy pojawia się ból przy oddawaniu moczu: objawy ostrego zapalenia pęcherza

Wśród objawów ostrego zapalenia pęcherza należy wymienić:

  • częste oddawanie moczu (tak zwany częstomocz), najczęściej w niewielkich ilościach;
  • ciągłe parcie na pęcherz, nawet po oddaniu moczu;
  • nieprzyjemny zapach moczu;
  • ciemna barwa i niska przejrzystość moczu;
  • ból w okolicach pęcherza (lub okolicy nadłonowej) pod koniec oddawania moczu;
  • pieczenie i palenie w cewce moczowej;
  • krwiomocz (czyli krew obecna w moczu);
  • bóle w okolicy lędźwiowej;
  • podwyższona temperatura ciała (stany podgorączkowe lub gorączka);
  • osłabienie, zmniejszenie apetytu i drażliwość
  • u dzieci – mogą pojawić się przypadkowe moczenie w ciągu dnia i wymioty.
  • Te objawy pozwalają stwierdzić, że z pęcherzem jest jakiś problem i warto skonsultować się z lekarzem.
  • Nie tylko dlatego, że każdy z tych objawów jest uciążliwy i może znacznie obniżyć komfort życia.
  • Dla szybkiego wyleczenia choroby ważne są również szybka diagnoza oraz podjęcie leczenia.
  • I chociaż ostre zapalenie pęcherza nie ma poważnego przebiegu – wbrew nazwie – to warto jak najszybciej się z nim policzyć.
  • Przymiotnika „ostre” używa się by odróżnić ten rodzaj choroby od bezobjawowych i nawracających form zapalenia pęcherza.
  • Co ciekawe, to schorzenie określa się też jako „przeziębienie pęcherza”.
  • Wynika to z osłabienia organizmu przy przeziębieniu lub przemarznięciu, a co za tym idzie – bakterie mogą łatwiej zakazić pęcherz.
You might be interested:  Domowe sposoby na zapalenie zatok i problemy z zatokami

Możliwe powikłania i nietypowy przebieg choroby

  1. Ostre zapalenie pęcherza może rozwinąć się w ostre odmieniczkowe zapalenie nerek.
  2. Charakteryzuje się ono silnymi bólami w okolicach lędźwiowych i gorączką.

  3. Innym powikłaniem jest zapalenie dróg moczowych –  wymaga ono dłuższego i bardziej skomplikowanego leczenia.
  4. Wszystkie powikłania mogą mieć negatywny wpływ na jakość życia, więc należy jak najszybciej rozpocząć leczenie.

  5. Wczesna diagnoza i przyjęcie odpowiednich leków nie tylko pomoże wrócić do zdrowia, ale też przywrócić komfort życia.

Nie ma czego się wstydzić: do jakiego lekarza z ostrym zapaleniem pęcherza?

Lekarzem zajmującym się chorobami nerek i układu moczowego jest urolog.

Nie zmienia to faktu, że w przypadku pojawienia się objawów ostrego zapalenia pęcherza (parcia na mocz, bólu podczas jego oddawania, itp.) należy w pierwszej kolejności skontaktować się z lekarzem rodzinnym (pierwszego kontaktu).

  • Na podstawie wywiadu oraz objawów oceni problem i będzie w stanie rozpocząć leczenie.
  • Najczęściej występującym rodzajem zapalenia pęcherza jest to powodowane przez bakterie.
  • Oznacza to konieczność rozpoczęcia antybiotykoterapii, którą rozpocząć można po otrzymaniu recepty.
  • Dla wielu osób wizyta u lekarza z zapaleniem pęcherza może być wstydliwa lub mogą nie mieć czasu.
  • Zawsze można skorzystać z konsultacji lekarskich on-line.

Ważne: jeśli objawy zapalenia pęcherza pojawiają się u kobiet w ciąży lub mężczyzn po 50. roku życia należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem i rozpocząć leczenie.

Na powikłania po ostrym zapaleniu pęcherza narażone są w szczególności osoby starsze i dzieci.

Głównym powodem jest możliwość przeoczenia choroby lub pomylenia z innym schorzeniem.

Leczenie (czyli leki na receptę i bez recepty)

  1. Jak wspomniałem – ostre zapalenie pęcherza nie jest chorobą groźną, jednak dosyć uciążliwą.
  2. Dodatkowo należy jak najszybciej rozpocząć leczenie ze względu na możliwe powikłania.

  3. Leczenie tej choroby polega najczęściej na przyjmowaniu antybiotyków i chemioterapeutyków (wynika to z bakteryjnego charakteru większości infekcji pęcherza).

  4. Najczęściej przepisywane antybiotyki (dostępne na receptę) na zapalenie pęcherza to:
  • amoksycylina: jest to półsyntetyczna penicylina. Jest stosowana na ostre zapalenie pęcherza jak również w przypadku odmiedniczkowego zapalenia nerek czy bezobjawowego bakteriomoczu. Jest to antybiotyk o bardzo szerokim zastosowaniu – pomaga również w zwalczaniu bakterii odpornych na inne antybiotyki;
  • fosfomycyna: to syntetyczny lek przeciwbakteryjny (pochodna kwasu fosfonowego). Ta substancja aktywna często jest łączona w lekach z trometamolem (substancją zwiększającą rozpuszczalność);
  • efaleksyna: to półsyntetyczny antybiotyk z grupy cefalosporyn. Ponieważ wykazuje dużą skuteczność przeciw pałeczkom okrężnicy, przepisywany jest na większość zakażeń układu moczowego, w tym na ostre zapalenie pęcherza.
  • Co ważne – należy przyjąć zawsze cała dawkę antybiotyku, nawet po pozornym wyzdrowieniu (zwłaszcza, że poprawa samopoczucia pojawia się szybko po przyjęciu pierwszej dawki).
  • W innym razie bakterie mogą się uodpornić na ten konkretny antybiotyk, a sama choroba może powrócić.
  • Drugą grupą środków stosowanych na ostre zapalenie pęcherza są chemioterapeutyki (czyli leki dostępne bez recepty).
  • Mają one silne działanie bakteriobójcze, zbliżone do antybiotyków.
  • Wśród nich należy wymienić popularne leki bez recepty (zawierające substancje z grupy chemioterapeutyków) na bazie furaginy, cyprofloksacyny i nitroksolina.
  • Pomagają one łagodzić objawy oraz przyśpieszyć proces leczenia.
  • Jeśli zapaleniu pęcherza towarzyszy gorączka lub silne bóle lekarz może zalecić przyjmowanie środków przeciwbólowych i przeciwgorączkowych.
  • Sam proces leczenia ostrego zapalenia pęcherza moczowego trwa do około 10 dni (najczęściej od 3 do 5).
  • Po zakończeniu leczenia lekarz może polecić wykonanie kontrolnego badania moczu – w celu określenia skuteczności terapii.

Domowe sposoby na zapalenie pęcherza: pomocne i przynoszące ulgę

  1. Nie brakuje domowych sposobów na zapalenie pęcherza.
  2. Chociaż przekazywane są one z pokolenia na pokolenie, to często nie zastąpią konsultacji lekarskiej lub przyjęcia leków – nawet bez recepty.

  3. Oczywiście – wiele z tych sposobów pomaga znacznie łagodzić przebieg choroby i przynieść ulgę zarówno przed wizytą u lekarza jak i w trakcie leczenia.
  4. Warto wymienić następujące:
  • picie dużej ilości płynów (pomaga wypłukać z pęcherza bakterie – min. 1,5 litra dziennie);
  • przyjmowanie preparatów na bazie żurawiny (również jedzenie owoców i picie soku) – działają one moczopędnie, co dodatkowo pomaga oczyszczać organizm; substancje zawarte w żurawinie blokują przyleganie pałeczek okrężnicy do błony śluzowej dróg moczowych;
  • ciepłe okłady na brzuch – pomagają rozluźnić mięśnie i zmniejszyć odczucie dyskomfortu (termofor lub koc elektryczny);
  • gorąca kąpiel – podobnie jak termofor, pomaga w łagodzeniu objawów;
  • dbanie o higienę intymną;
  • nasiadówki z ziół o działaniu antyseptycznym, np.: rumianek, skrzyp polny czy szałwię;
  • do czasu zakończenia leczenia – wstrzymanie aktywności seksualnej.

Jest również wiele „babcinych sposobów” na ostre zapalenie pęcherza: płukanek, itp. Więcej na temat domowych sposobów na zapalenie pęcherza, nie tylko ostre.

Żeby znowu nie zachorować (profilaktyka zapalenia pęcherza)

  • Ostre zapalenie pęcherza jest jedną z chorób, której można zapobiegać dzięki higienie – nie tylko intymnej, ale też życia.
  • Oznacza to, że dbanie o to, żeby nie zachorować ponownie na zapalenie pęcherza może mieć też bardzo pozytywny wpływ na samopoczucie.
  • Wśród rzecz, które warto robić, żeby uniknąć zachorowania (też ponownego) warto wymienić:
  • picie dużych ilości płynów (minimum to zalecane dla dorosłego człowieka min. 1,5 litra dziennie);
  • warto wzbogacić dietę o produkty bogate w witaminę C (cytrusy, żurawinę, itp.) – pomaga ona w zakwaszeniu moczu, dzięki czemu blokuje rozwój bakterii odpowiedzialnych za zapalenie pęcherza;
  • dbanie o higienę intymną;
  • regularne oddawanie moczu – również przed snem i po seksie;
  • wycieranie okolic krocza od przodu do tyłu, również po myciu – pomaga to zapobiec przemieszczaniu się bakterii z okolic odbytu w kierunku ujścia cewki moczowej;
  • noszenie wygodnej, nieobcisłej bielizny i odzieży (z naturalnych materiałów).
  1. Niekiedy profilaktykę można rozszerzyć o korzystanie z różnych preparatów i leków (część z nich powinna być wypisana przez lekarza).
  2. Wśród nich warto wymienić preparaty z estrogenem (dla kobiet po menopauzie) czy preparaty dopochwowe z bakteriami kwasu mlekowego.
  3. Potrzebujesz konsultacji związanej ze zdrowiem Twojego układu moczowego?
  4. Możesz ją zacząć bez wychodzenia z domu w przychodni online Dimedic.

Najczęstsze stany zapalne u kobiet

Drobnoustroje chorobotwórcze atakują nas każdego dnia. W większości przypadków nasze mechanizmy obronne nie pozwalają na rozwój infekcji. Jednak u kobiet szczególnie narażony na rozwój stanów zapalnych na tle zakażenia jest układ moczowo-płciowy.

Występuje u płci pięknej często, ponieważ kobieca cewka moczowa jest znacznie krótsza niż u mężczyzn i jej ujście znajduje się bliżej odbytu, co ułatwia przenikanie drobnoustrojów do układu moczowego zwłaszcza, jeśli kobieta nie zachowuje podstawowych zasad higieny osobistej.

W większości przypadków drobnoustrojami tymi są jelitowe bakterie Escherichia coli. Escherichią można również zarazić się w czasie pływania w brudnym basenie czy zanieczyszczonej rzece.

Pierwszymi objawami zapalenia pęcherza moczowego są pieczenie i szczypanie podczas oddawania moczu. Następnie pojawia się uczucie częstego parcia na mocz z oddawaniem niewielkich jego ilości o silnej woni, a czasem podbarwionego krwią. Niekiedy dołącza się stan podgorączkowy.

Większości kobiet zapalenie pęcherza moczowego zdarzyło się lub zdarzy co najmniej raz w życiu. Okresem usposabiającym do tej infekcji jest ciąża, a zwłaszcza jej pierwsze miesiące.

Podatność na zapalenie pęcherza wzrasta także u kobiet po menopauzie, co jest związane z obniżeniem się pęcherza i skróceniem cewki moczowej.

Jak zapobiegać zapaleniu pęcherza moczowego?

Bardzo ważne jest utrzymywanie codziennej higieny osobistej. Profilaktycznie można zażywać preparaty z żurawiną dostępne w aptekach bez recepty, które utrudniają Escherichii coli kolonizację dróg moczowych.

Leczenie zapalenia pęcherza moczowego należy zacząć od razu. Popularne są ziołowe mieszanki i tabletki odkażające drogi moczowe, lecz nie zawsze dają one wyraźną ulgę.

Dlatego wskazane jest zgłoszenie się do lekarza, który zapisze skuteczny lek przeciwbakteryjny.

Poza tym, w czasie leczenia ważne jest wypijanie dużej ilości płynów i całkowite opróżnianie pęcherza moczowego przy każdym oddaniu moczu.

Przy powtarzających się kilkakrotnie zapaleniach pęcherza moczowego u kobiety wskazana jest konsultacja ginekologiczna, ponieważ nie wyleczone stany zapalne jajników czy macicy mogą również sprzyjać przenoszeniu zakażenia na drogi moczowe.

You might be interested:  Choroba wysokościowa – objawy, leczenie, jak zapobiegać?

Czasem może być konieczna też konsultacja urologiczna w celu stwierdzenia czy w obrębie dróg moczowych nie występują wady sprzyjające zakażeniu.

Zakażenie bakteryjne pochwy

Pochwa kobiety jest skolonizowana przez bakterie kwasu mlekowego, które utrzymują kwaśny odczyń fizjologicznej wydzieliny dróg rodnych. Odczyn ten ma zapobiegać namnażaniu się bakterii i innych drobnoustrojów chorobotwórczych w pochwie.

Jeśli jednak bakterie przełamią mechanizmy obronne dróg rodnych, może dojść do rozwoju zakażenia bakteryjnego.

Objawem infekcji bakteryjnej w pochwie jest duża ilość jednorodnej, wodnistej wydzieliny koloru mlecznoszarego o nieprzyjemnym, rybim zapachu, której towarzyszy uczucie pieczenia i świądu, a czasem również ból okolicy sromu.

Jak zapobiegać bakteryjnemu zakażeniu pochwy? 

Podstawą jest utrzymywanie higieny intymnej, do czego należy używać płynów o pH 5,5 czyli kwaśnym. Tampony usposabiają do zakażenia bakteryjnego, dlatego ich stosowanie powinno być ograniczone tylko do wyjątkowych sytuacji. W czasie antybiotykoterapii wskazane jest stosowanie dopochwowo preparatów zawierających pałeczki kwasu mlekowego (Lactobacillus).

Leczenie polega na zastosowaniu dopochwowo leków przeciwbakteryjnych zaleconych przez ginekologa.

Grzybica pochwy

Objawami grzybicy pochwy są: swędzenie, pieczenie oraz dość skąpe białe upławy o konsystencji przypominającej twaróg i bezwonne. Pieczenie może nasilać się po współżyciu i przy oddawaniu moczu.

Do grzybicy pochwy usposabiają: antybiotykoterapia, tabletki antykoncepcyjne, stres, cukrzyca, obcisła odzież.

Profilaktyka grzybicy pochwy

Również i w profilaktyce grzybicy pochwy niezmiernie istotna jest dbałość o codzienną higienę intymną. Można dodatkowo stosować dopochwowe preparaty zawierające bakterie Lactobacillus w celu uzupełnienia fizjologicznej flory bakteryjnej pochwy, które chronią pochwę przed drobnoustrojami chorobotwórczymi.

Leczenie grzybicy pochwy

Najskuteczniejsze są leki przeciwgrzybiczne stosowane w postaci kremów lub tabletek dopochwowych zalecone przez ginekologa. Oczywiście, jak przy każdej infekcji intymnej, terapia przeciwgrzybiczna powinna dotyczyć również partnera seksualnego kobiety. Tylko wtedy jest szansa na pełne wyleczenie grzybicy i brak nawrotów choroby.

Rzęsistek pochwowy

Rzęsistkowica jest częstą chorobą przenoszoną drogą płciową. Jednak korzystanie ze wspólnych sanitariatów czy też kąpiele w basenach mogą niekiedy być również źródłem zakażenia tym chorobotwórczym pierwotniakiem. Do infekcji może dojść również podczas używania wspólnych ręczników czy wspólnej pościeli.

Rzęsistek wywołuje zapalenie pochwy, kanału szyjki i pęcherza.

Pierwszymi symptomami rzęsistkowicy u kobiety są obfite pieniste upławy barwy białawej lub zielonkawej, którym towarzyszy silne pieczenie, ból i świąd.

Czasem dołączają się objawy zapalenia pęcherza moczowego. Rozpoznanie rzęsistkowicy potwierdza się badaniem mikroskopowym lub hodowlą. Przypadkowo można go wykryć również w badaniu ogólnym moczu.

Jak zapobiegać rzęsistkowicy?

Aby ustrzec się przed zakażeniem rzęsistkiem ważne jest przestrzeganie higieny osobistej, unikanie wspólnych sanitariatów, używanie tylko własnych przyborów toaletowych i stosowanie wszystkich środków ostrożności, jakich wymaga zabezpieczanie się przed chorobami przenoszonymi drogą płciową.

Leczenie rzęsistkowicy

Leczenie rzęsistkowicy polega na podaniu jednorazowej dawki leku przeciwpasożytniczego. Ważne jest jednoczesne leczenie partnera seksualnego, nawet jeśli nie ma on objawów choroby.

Zapalenie przydatków

Nazwą przydatki obejmuje się jajowody i jajniki, a zapalenie przydatków w większości przypadków występuje u młodych kobiet aktywnych seksualnie. Najczęstsze objawy choroby to: silne kurczowe bóle brzucha, złe samopoczucie, gorączka.

Następstwem nie wyleczonego zapalenia przydatków są zrosty w okolicy jajników i jajowodów utrudniające lub uniemożliwiające zajście w ciążę.

Profilaktyka zapalenia przydatków

Znów trzeba powtórzyć, że dla zdrowia przydatków ważna jest higiena intymna. Konieczne jest także leczenie każdej infekcji pochwy, gardła, migdałków i zatok oraz zębów, ponieważ z miejsc tych zakażenie może przenieść się na przydatki. Istotną sprawą jest wzajemne dochowanie wierności seksualnej jednemu partnerowi.

Istotny jest także wybór metody antykoncepcji i w profilaktyce zapalenia przydatków można polecać tabletki hormonalne, które zmniejszają ryzyko zapalenia jajowodów i jajników.

Leczenie zapalenia przydatków

Do leczenia zapalenia przydatków konieczny jest antybiotyk o szerokim zakresie działania połączony z lekiem przeciwzapalnym zmniejszającym odczyn zapalny i zapobiegający zrostom zalecony oczywiście przez lekarza ginekologa. Dodatkowo korzystnie też działa leżenie i rozgrzewanie miednicy.

Zapalenie dróg moczowych. Jak przeciwdziałać infekcji?

Zapalenie pęcherza moczowego to jedna z najczęściej nawracających dolegliwości dróg moczowych. Ma bardzo charakterystyczne objawy: pieczenie, ból podbrzusza i potrzeba bardzo częstych wizyt w toalecie.

Szczególnie często zapadają na nią kobiety, co wynika z ich budowy anatomicznej. Podpowiadamy kilka prostych sposobów, jak zapobiegać zapaleniu pęcherza i jak postąpić, gdy pojawią się pierwsze objawy.

Zakażenie układu moczowego (tzw. ZUM) to szerokie pojęcie, oznaczające różne choroby pęcherza i dróg moczowych. To dolegliwości wywołane przez drobnoustroje, które kolonizują układ moczowy i wywołują nieprzyjemne objawy. 

Zdecydowanie częściej zapadają na nie kobiety, co ma związek z bliskością ujścia cewki moczowej, pochwy i odbytu. Bakterie, które w normalnym stanie fizjologicznym są niegroźne dla zdrowia, gdy przedostaną się do układu moczowego, mogą wywoływać stan zapalny. 

W grupie szczególnie narażonej na rozwój infekcji są kobiety w ciąży i te po menopauzie. Rozwijające się dziecko i powiększająca się macica naciska na pęcherz i drogi moczowe, co sprzyja rozwojowi stanu zapalnego.

Zmiany anatomiczne w ciąży powodują dłuższe zaleganie moczu w pęcherzu, co dodatkowo przyczynia się do szybszego namnażania się bakterii. Z kolei podczas menopauzy, wskutek obniżającego się poziomu estrogenów, u niektórych kobiet pojawia się suchość okolic intymnych, co sprzyja ich podrażnieniu.

A to znacznie ułatwia namnażanie się i migrację bakterii w drogach moczowych.

Zakażenie układu moczowego – przyczyny

Drobnoustroje odpowiedzialne za zapalenie dróg moczowych to przede wszystkim pałeczka okrężnicy (Escherichia coli), gronkowce i chlamydie. E.coli naturalnie bytuje w przewodzie pokarmowym i w kale. Gdy pozostanie na skórze, łatwo może przedostać się do ujścia cewki moczowej, skąd migruje do pęcherza i przyczepia się do jego ścianek. To rozpoczyna rozwój stanu zapalnego.

Co sprzyja rozwojowi infekcji dróg moczowych?

Dolegliwość ta często nazywana jest też „chorobą nowożeńców”. Skąd się wzięło to określenie? Wynika z faktu, że jednym z głównych czynników ryzyka rozwoju infekcji są częste kontakty seksualne, szczególnie tez bez użycia prezerwatyw, kiedy łatwo może dojść do przeniesienia bakterii z okolic odbytu do cewki moczowej.

Drugim ważnym czynnikiem jest przechłodzenie pęcherza, dlatego zapalenie dróg moczowych zdecydowanie częściej przytrafia się latem. O rozwój infekcji łatwiej, kiedy:

  • siadamy na zimnej powierzchni (np. na kamieniach, na podłodze)
  • zbyt długo siedzimy w mokrym kostiumie na plaży
  • niewłaściwie ubierzemy się w stosunku do pogody – szczególnie dotyczy to okolicy nerek.

Co jeszcze sprzyja infekcjom pęcherza moczowego?

  • niewłaściwa infekcja okolic intymnych
  • noszenie nieprzewiewnej bielizny ze sztucznych materiałów, która przyczynia się do przegrzania okolic intymnych
  • korzystanie z publicznych toalet bez zachowania środków ostrożności
  • stosowanie perfumowanych wkładek
  • używanie środków plemnikobójczych.

Zapalenie pęcherza – objawy

Zakażenie układu moczowego łatwo rozpoznać, pierwsze objawy są bardzo charakterystyczne. Ból pęcherza, pieczenie w okolicy ujścia cewki moczowej i intensywne parcie na pęcherz.

Częste wizyty w toalecie jednak są niezbyt produktywne, a towarzyszy im uczucie niecałkowitego opróżnienia pęcherza.

Do objawów niespecyficznych należą: osłabienie organizmu, kiepskie samopoczucie, niekiedy stan podgorączkowy lub gorączka.

Jak radzić sobie z pierwszymi objawami?

Im szybciej rozpoczniemy leczenie, tym większą mamy szansę na złagodzenie objawów, a nawet zahamowanie jej rozwoju. Jakie są domowe sposoby na zapalenie pęcherza moczowego?

  • Pij dużo płynów, najlepiej ciepłych i lekko kwaśnych, np. ciepłej wody z cytryną, z sokiem z czarnej porzeczki, jeżyny lub żurawiny (np. Żuravital lub Vigana sok z żurawiny). Bakterie w moczu są łatwiej wypłukiwane z pęcherza i dróg moczowych w kwaśnym środowisku. W czasie leczenia należy unikać mocnej herbaty, kawy i alkoholu.
  • Pij zioła o właściwościach moczopędnych, np. herbatę z pokrzywy, z bratka lub z mniszka.
  • Odpocznij kilka dni, najlepiej pod kocem. Dobre wygrzanie okolic podbrzusza i dolnej części pleców sprzyja szybszemu powrotowi do zdrowia. 
  • Ogranicz stosunki seksualne – zbliżenia mogą powodować nawroty choroby, a do tego stosunki są bolesne i nieprzyjemne.
  • Stosuj dostępne bez recepty preparaty i leki na zapalenie pęcherza. Wybieraj te oparte na ekstraktach z żurawiny (np. Żurawina forte 30 tabletek lub Urinal Intensive 20 tabletek). Alternatywą są leki dostępne bez recepty na zapalenie pęcherza moczowego oparte na furaginie, np. UroFuraginum, Furaginum lub DaFurag max.

Jak zapobiegać nawrotom choroby?

Jeśli masz problem z nawracającym zapaleniem pęcherza, staraj się:

  • Pić codziennie przynajmniej 1,5 litra wody lub herbat ziołowych – to sprzyja sprawnemu usuwaniu bakterii z dróg moczowych.
  • Dbaj o higienę intymną, podmywaj się po każdym wypróżnieniu, wycieraj zawsze od przodu do tyłu, aby uniknąć przenoszenia bakterii z odbytu do cewki moczowej.
  • Używaj płynów do higieny intymnej z bakteriami kwasu mlekowego, które wzmacniają naturalną florę bakteryjną okolic intymnych.
  • Po każdym stosunku seksualnym oddawaj mocz i podmywaj okolice miejsc intymnych. Takie działanie znacznie ogranicza przeniesienie bakterii do dróg moczowych.

Zachowaj zdrowe drogi moczowe – sprawdź preparaty na zapalenie pęcherza >>

witaminy dla mężczyzn, koronawirus, cukrzyca, kosmetyki do twarzy, odchudzanie, paznokcie, zatoki, alergia, blizny, włosy, rzucanie palenia, potencja, witaminy, zioła, witamina C, kosmetyki naturalne

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *