Grzybica woszczynowa – przyczyny, objawy, diagnostyka, przebieg i leczenie

Grzybica woszczynowa – przyczyny, objawy, diagnostyka, przebieg i leczenie Stopa atlety to grzybica stóp, która rozwijają się najczęściej w wilgotnych przestrzeniach między palcami 123rf

Grzybica skóry to nieestetyczny problem dotykający nawet 20 procent ludzi na świecie. Za jej rozwój odpowiedzialne są chorobotwórcze grzyby dermatofity lub drożdżaki. Skóra objęta procesem chorobowym staje się zaczerwieniona, swędzi i się łuszczy. Niestety wielokrotnie pierwsze objawy grzybicy skóry są bagatelizowane, co jest ogromnym błędem. Nieleczona choroba w początkowych stadiach będzie wymagała bardziej inwazyjnego działania i dłuższej kuracji farmakologicznej, która może trwać miesiącami.

Grzybice skóry to dermatologiczne choroby zakaźne. Są szeroko rozpowszechnione w społeczeństwie, ponieważ łatwo je nabyć i mają tendencję do nawracania po wyleczeniu.

Wywołują je zakażenia grzybami chorobotwórczymi, które są szeroko rozpowszechnione w otaczającym nas środowisku, podobnie jak bakterie. Znajdują się na ziemi, różnorodnych przedmiotach codziennego użytku i są zawieszone w powietrzu, którym oddychamy.

Szczególnie lubiane są przez nie ciepłe i wilgotne miejsca.

Za rozwój grzybicy skóry odpowiedzialne są przeważnie dermatofity, rzadziej grzyby drożdżopodobne. Bardzo sporadycznie czynnikiem sprawczym są pleśnie.

Choroby wywoływane przez dermatofity nazywane są dermatofidozami, grzybicami właściwymi lub określane terminem „tinea” z łacińską nazwą części ciała, na której się rozwijają np. tinea pedum (grzybica stóp). Dotyczą przede wszystkim zewnętrznych powierzchni ciała: stóp, pachwin, czy skóry głowy.

Drożdżyce to choroby wywoływane przez grzyby drożdżopodobne. Rozwijają się na wilgotnych błonach śluzowych np. pochwie, jamie ustnej czy kącikach ust.

O grzybicę skóry niestety nie trzeba się bardzo starać. Łatwo zarazić się nią, jeśli często korzystamy z basenu, sauny, siłowni czy prysznica w tego typu miejscach i chodzimy tam boso.

Grzybicę skóry można nabyć, korzystając przedmiotów należących do osoby zmagającej się z tym problemem. Gdy jeden z domowników zachoruje, bez problemu może przekazać grzybicę innym, ponieważ ta choroba jest zakaźna.

Wystarczy korzystać z tych samych ręczników do ciała, dywanika łazienkowego, czy grzebienia.

Czynnikami zwiększającymi ryzyko grzybicy skóry jest niewystarczająca higiena osobista zwłaszcza po wysiłku fizycznym i w ciepłe letnie dni, a także skłonność do nadmiernego pocenia się.

Sprzymierzeńcem jest noszenie ubrań z nieprzewiewnych, syntetycznych tkanin (np. poliestru), niebawełnianych skarpetek oraz nieskórzanych butów, w których stopy szybko wilgotnieją.

Z grzybicą skóry częściej zmagają się osoby:

  • z chorobami obniżającymi odporność organizmu np. cukrzycą, niedoczynnością tarczycy, nowotworami,
  • zażywające leki hormonalne np. doustną antykoncepcję lub zastępczą terapię estrogenową w okresie klimakterium,
  • seniorzy, ponieważ w miarę starzenia się organizmu, układ odpornościowy naturalnie ulega osłabianiu,
  • po kuracji antybiotykami,
  • sportowcy: biegacze, zawodnicy sportów kontaktowych np. judo, zapasy, karate,
  • wykonujące pracujące w mundurze np. żołnierze, policjanci.

Grzybicę skóry stosunkowo łatwo zdiagnozować samodzielnie. W wyniku zakażenia na pojawiają się okrągłe lub owalne, zarumienione zmiany o intensywniejszym zabarwieniu na brzegach.

Typowym dla grzybicy skóry jest tworzenie się pęcherzy, które w miarę czasu pękają, a z nich wydziela się ropna treść o nieprzyjemnym zapachu. Skóra piecze, swędzi, łuszczy się, pojawiają się strupy i blizny.

Objawy grzybicy skóry nie są zawsze takie same, a zależą od umiejscowienia zmian.

Grzybica stóp tzw. „stopa atlety” zdarza się najczęściej, a wywołują ją dermatofity. Wyróżnia się grzybicę:

  • międzypalcową,
  • potnicową,
  • łuszczycową tzw. „mokasynową”.

Grzybica międzypalcowa rozwija się przeważnie w przestrzeniach między trzecim a czwartym palcem, a następnie zajmuje pozostałe. Jej objawy to zaczerwienienie i świąd, nadmierne wysychanie, pękanie i łuszczenie się skóry oraz jej białe zabarwienie.

Odmiana potnicowa rozwija się w obrębie śródstopia. Skóra jest zaczerwieniona, pojawiają się liczne pęcherzyki wypełnione płynem, które pękają z uwolnieniem ropnej treści. Grzybica łuszczycowa zajmuje całe podeszwy i boczne części stóp. Skóra jest zaogniona, swędzi, rogowacieje i się złuszcza.

Bardzo często choroba przenosi się na paznokcie.

Grzybica owłosionej skóry głowy (np. łupież pstry) jest równie powszechna i może przybrać postać:

  • drobnoziarnikową,
  • strzygającą,
  • woszczynową.

Grzybica drobnoziarnikowa objawia się stanem zapalnym i równo połamanymi włosami tuż nad powierzchnią skóry, które otoczone są biało-szarą pochewką. Postać strzygająca charakteryzuje się złuszczającymi ogniskami z nierówno ułamanymi włosami.

W jej przebiegu mogą pojawić się guzki zapalne i liczne ropne krostki, które po pęknięciu uwalniają treść o nieprzyjemnym zapachu.

Grzybicę woszczynową łatwo poznać po obecności szaro-żółtych blaszek na skórze głowy, towarzyszą jej nieprzyjemnie pachnące rany z wysiękami, strupy i bliznowacenia.

Grzybica gładkiej skóry tułowia tzw. „grzybica gladiatora” rozwija się w wilgotnych fałdach skórnych na brzuchu, pod piersiami, pachami lub w pachwinach, przeważnie u osób otyłych oraz zawodników sportów kontaktowych.

W tych miejscach panuje wyższa temperatura i jest wilgotno, dlatego chorobotwórcze grzyby mają dobre warunki do rozwoju. Grzybica skóry gładkiej objawia się ostrym stanem zapalnym, zaognionymi ranami o kształcie koła, które łuszczą się, pękają i boleśnie sączą.

Osoby chore skarżą się ponadto na silny ból i pieczenie.

Grzybica paznokcia to trudna w leczeniu przypadłość. Jej objawy to zmiana zabarwienia płytki paznokciowej na żółty lub brunatny kolor. Paznokieć może się pogrubić w wyniku nagromadzenia się pod płytką namnożonych grzybów. Staje się kruchy, podatny na rozdwajanie i złamania. Chorobie może towarzyszyć zaczerwienienie wału paznokciowego i jego stan zapalny.

Profilaktyka grzybicy skóry to zdecydowanie lepsza opcja, niż leczenie choroby. Aby nie zarazić się, trzeba dbać o higienę osobistą, regularnie zmieniać skarpetki i ubrania na czyste.

Dobrze, aby noszona odzież była bawełniana lub wykonana z innego materiału, który pozwala skórze oddychać. W domu oraz podczas wyjazdów lepiej korzystać z własnych ręczników oraz grzebienia, zamiast hotelowych lub dzieląc się z innymi domownikami.

Podczas wizyt w sklepach obuwniczych, buty trzeba przymierzać na własną, czystą skarpetkę.

Jeśli występuje problem nadmiernego pocenia się skóry ciała lub stóp, aby ograniczyć negatywne działanie potu (mogą rozwijać się w nim szkodliwe patogeny), warto stosować talk lub specjalne spraye przeciwgrzybicze dostępne bez recepty. Preparaty można psikać bezpośrednio na stopy lub do butów. Odpowiednia higiena osobista i niechodzenie po wilgotnej podłodze w miejscach publicznych to skuteczne sposoby zapobiegania grzybicy skóry.

  • Grzybica pachwin – przyczyny, objawy, leczenie

Grzybicę skóry najlepiej leczyć od momentu zaobserwowania jej objawów.

Zwłoka może kosztować wydłużeniem czasu kuracji środkami farmaceutycznymi oraz wymagać zastosowania silniejszych preparatów.

Małe ogniska grzybicze można wyleczyć stosując przeciwgrzybicze maści, kremy lub żele przez ok. 2-4 tygodnie. Rozległe zmiany wymagają leczenia doustnego, które może trwać nawet kilka miesięcy.

Pierwszym krokiem po stwierdzeniu symptomów grzybicy skóry powinna być wizyta u dermatologa i wykonanie badania mykologicznego. Polega ono na pobraniu wymazu ze zmienionej chorobowo skóry, albo zeskrobin spod paznokcia i hodowlę drobnoustrojów w warunkach laboratoryjnych. Na wyniki niestety trzeba poczekać tydzień lub dwa.

Na podstawie wyników badania mykologicznego powinny zostać dobrane leki przeciwgrzybicze skierowane przeciwko kontentemu gatunkowi grzyba. W zależności od stopnia nasilenia choroby mogą to być leki:

  • o działaniu miejscowym (kremy, żele lub maści) zawierające: cyklopiroksolaminę, naftyfitynę, klotrimazol, mikonazol, ekonazol, flukonazol,
  • doustne zawierające: terbinafinę, ketonazol.

Leczenie grzybicy skóry można wspomóc ziołami. Do przemywania ran sprawdzi się napar z szałwii lekarskiej, olejek z drzewa herbacianego i olejek lebiodkowy.

Ich zastosowanie lepiej skonsultować ze specjalistą, aby nie zakłóciły właściwego leczenia, które niestety jest mozolne i trwa kilka tygodni.

Co ważne nie należy go przerywać po złagodzeniu objawów, bowiem spowoduje to nawrót choroby. Każdorazowo kurację lekami trzeba doprowadzić do końca.

Po zakończonym leczeniu trzeba wymienić lub wysterylizować obuwie oraz skarpetki, aby nie doprowadzić do wtórnego zakażenia. Lepiej też wyprać ręczniki i ubrania w wysokiej temperaturze, lub wyprasować je żelazkiem.

Jak bezpiecznie korzystać z basenu?

Grzybica skóry głowy – jak ją rozpoznać i leczyć?

Grzybica skóry głowy jest zakażeniem wywołanym przez kilka gatunków grzybów dermatofitowych: antropofilnych (jeśli pierwotnym gospodarzem jest człowiek) lub zoofilnych (odzwierzęcych). Do grzybów atakujących skórę głowy należą najczęściej Microsporum canis i Trichophyton tonsurans.

Grzybica skóry głowy dotyczy głównie dzieci, choć zdarzają się przypadki zachorowań u dorosłych. Jej przebieg jest przewlekły i nieleczona może trwać latami.

Wyróżnia się trzy postacie kliniczne grzybicy:

  • grzybica drobnozarodnikowa – występuje zewnątrzwłosowy typ inwazji
  • grzybica strzygąca – w typie powierzchniowym drobne zarodniki są ułożone wewnątrz włosa, zaś w typie głębokim mieszanym występuje wewnątrz- i zewnątrzwłosowa inwazja włosa
  • grzybica woszczynowa – zarodniki są ułożone wewnątrz włosa (postać spotykana najrzadziej)

Grzybica drobnozarodnikowa i strzygąca występują głównie u dzieci i często ustępują po okresie pokwitania, natomiast postać woszczynowa występuje zarówno u dzieci, jak i u dorosłych.

You might be interested:  Dyslalia – co to jest, rodzaje, ćwiczenia

Przyczyny i czynniki ryzyka wystąpienia grzybicy skóry głowy

Grzybica owłosionej skóry głowy pojawia się częściej u osób, które:

  • stosują długotrwałą sterydoterapię wysokimi dawkami leków (glikokortykosteroidy) oraz inne leki, które obniżają odporność
  • cierpią na białaczkę, HIV, zespół DiGeorge’a
  • dbają niewłaściwie o higienę owłosionej skóry głowy

Bezpośrednią przyczyną grzybicy owłosionej skóry głowy jest kontakt z dermatofitem. Różne gatunki grzybów powodują odmienne rodzaje grzybicy.

Przyczyną grzybicy drobnozarodnikowej jest prawie wyłącznie zakażenie grzybem przenoszonym przez psy, koty, świnki morskie i chomiki.

Grzybica strzygąca pojawia się w wyniku zakażenia głównie grzybami bytującymi u ludzi, ale także u zwierząt lub w glebie.

Objawy grzybicy skóry głowy

W powierzchniowej grzybicy strzygącej skóry głowy występuje niewielka utrata włosów, pojawiają się drobne i liczne ogniska złuszczające zawierające ułamane na niejednakowym poziomie, szarawe (jakby nierówno przystrzyżone) włosy oraz niewielki stan zapalny, który nie powoduje blizn i trwałego wyłysienia. Włosy odrastają po wyleczeniu. Powierzchniowa grzybica strzygąca może mieć postać kropkowatą (liczne czarne punkciki), łupieżowatą i złuszczającą.

W głębokiej grzybicy strzygącej głowy pojawiają się zmiany rumieniowate, stan zapalny i duża utrata włosów.

W grzybicy drobnozarodnikowej pojawiają się mniej liczne i większe niż w grzybicy strzygącej ogniska o okrągłym kształcie z równo ułamanymi włosami z wysokości kilku milimetrów nad powierzchną skóry. Włosy pokrywa szary, łuszczący się naskórek.

W świetle lampy Wooda (urządzenia wykorzystywanego w dermatologii do diagnostyki grzybicy) można zaobserwować zielonkawą fluorescencję ognisk zakażenia.

W przypadku zakażenia grzybem Microsporum canis można zaobserwować stan zapalny również na skórze ramion, karku i tułowia.

Grzybica woszczynowa objawia się występowaniem na skórze tzw. tarczek woszczynowych, żółtych strupów (kolonii grzyba) o średnicy od kilku milimetrów do 1-2 cm. W wyniku ich usunięcia pozostają blizny i trwałe wyłysienie.

Włosy matowieją, stają się suche i szorstkie. W świetle lampy Wooda można zaobserwować matowo zieloną fluorescencję.

W rzadkich przypadkach występują beztarczkowe odmiany grzybicy woszczynowej: łupieżopodobna i łuszczycopodobna.

Aby ustrzec się przed zachorowaniem na grzybicę rąk, należy przede wszystkim unikać dzielenia się z innymi przedmiotami codziennego użytku, takimi jak ręczniki, sprzęty sportowe, zestawy do manicure. Po każdorazowym myciu rąk konieczne jest osuszenie skóry suchym i czystym ręcznikiem.

Osoby podatne na zarażenie powinny minimalizować ryzyko zakażenia przez unikanie częstego odwiedzania publicznych miejsc, takich jak sauny, siłownie czy przebieralnie na basenach. Zwierzęta domowe, u których podejrzewamy infekcję grzybiczą, powinny zostać zaprowadzone do weterynarza i leczone według jego zaleceń.

Jeśli już dopadła nas grzybica rąk pamiętajmy, że odpowiednia higiena oraz noszenie specjalnych rękawic ochronnych do sprzątania oraz zmywania naczyń pomoże nam zapobiec nawrotom choroby.

Jak zdiagnozować grzybicę skóry głowy

Aby zdiagnozować grzybicę skóry głowy, należy udać się do lekarza dermatologa, który skieruje pacjenta na badanie mikroskopowe włosów oraz wykonanie badania mikrobiologicznego (bezpośredniego i hodowli grzybów).

Podczas badania stosuje się również kwarcową lampę Wooda, która pozwala na odróżnienie grzybicy drobnozarodnikowej od innych schorzeń – w przypadku tego rodzaju grzybicy wynikającej z zakażenia grzybem Microsporum pojawia się fluoryzacja poszczególnych włosów na kolor zielonkawy.

Grzybica skóry głowy – leczenie

Zgodnie z zaleceniami ekspertów Sekcji Mikologicznej Polskiego Towarzystwa Dermatologicznego, w leczeniu grzybicy skóry głowy rekomendowane jest skojarzenie przeciwgrzybiczych leków doustnych (terbinafina, itrakonazol i flukonazol) oraz preparatów miejscowych nakładanych na skórę głowy – kremów, płynów i maści o miejscowym działaniu przeciwgrzybiczym (preparatów azolowych, cyklopiroksu lub amorolfiny), w tym szamponów z ketokonazolem, ekonazolem i cyklopiroksolaminą 2 razy w tygodniu przez okres leczenia. Zaleca się częste mycie włosów i skóry głowy oraz cotygodniowe krótkie strzyżenie włosów.

Do podstawowych działań chroniących skórę głowy przed grzybicą jest regularne mycie oraz suszenie włosów. Nie należy korzystać z cudzych ręczników oraz przyborów do czesania włosów.

  • Nie powinno się korzystać z nakryć głowy, poszewek na poduszę osoby chorej. Sporty kontaktowe, w których występuje kontakt głowa do głowy powinny być wstrzymane na czas leczenia.
  • Jeśli jedna osoba w domu jest chora, można rozważyć przebadanie pozostałych domowników. Jeżeli zidentyfikuje się chore osoby, powinny być leczone w tym samym czasie.
  • Może się zdarzyć, że osoby w domu mogą być zakażone grzybicą bezobjawowo. Wtedy można zastanowić się nad leczeniem pozostałych domowników szamponem przeciwgrzybiczym przez okres 2 – 4 tygodni od czasu rozpoczęcia leczenia przez osobę chorą.

Źródłem infekcji mogą być koty albo psy, w szczególności zaś szczenięta albo kotki. Dlatego nie należy głaskać bezdomnych psów i kotów.

Jeśli zwierzęta domowe mają objawy, takie jak łuszczenie się czy utrata sierści, powinny zostać zbadane przez weterynarza.

Warto też pamiętać o tym, że jeśli w rodzinie mającej zwierzę domowe występują nawracające grzybice, może mieć to źródło w bezobjawowych infekcjach grzybiczych pupili. Dlatego powinno się je przebadać nawet mimo braku widocznych objawów.

Konsultacja: lek. Mateusz Pietrewicz, dermatologia i wenerologia, specjalista dermatolog

Skuteczny sposób na grzybicę skóry głowy

Grzybica owłosionej skóry głowy należy do najczęściej spotykanych zakażeń grzybiczych u dzieci na całym świecie, wywołanych przez dermatofity. Choć infekcja grzybicza najczęściej dotyka dzieci do 10 roku życia, ale osoby dorosłe również są na nią narażone.wywołuje wiele Poznaj przyczyny, rodzaje i skuteczne  sposoby leczenia grzybicy skóry głowy.

Grzybica owłosionej skóry głowy wywoływana jest przez dermatofity, grzyby znajdujące się na skórze, włosach i paznokciach. Do zakażenia może dojść poprzez kontakt z zakażoną osobą lub zwierzęciem. Warto wiedzieć, że zarodniki grzybów pozostają na przedmiotach higieny osobistej.

Korzystanie z ręcznika, szczotki do włosów czy pościeli zakażonej osoby znacznie zwiększa ryzyko zakażenia. Warto jednak pamiętać, że kontakt z zakażonym nie jest jednoznaczny z chorobą. Dermatofity nie są groźne dla zdrowego organizmu, który potrafi się bronić przed rozwojem grzybicy skóry głowy.

Prawdopodobieństwo choroby zwiększa się w przypadku osłabienia organizmu spowodowanego:

  • infekcją wirusową,
  • długotrwałą antybiotykoterapią,
  • niewłaściwą dietą,
  • nieodpowiednią higieną skóry głowy,
  • ciążą,
  • przyjmowaniem doustnych leków obniżających odporność,
  • przyjmowaniem glikokortysteroidów,
  • choroby układu odpornościowego takie jak AIDS, zespół DiGeorge’a, białaczka.

W celu zminimalizowania zakażenia specjaliści zalecają:

  • regularne i dokładne mycie włosów preparatami dostosowanymi do ich rodzaju oraz dokładne suszenie,
  • korzystanie z osobnych ręczników, grzebieni i szczotek do włosów, nawet wśród domowników,
  • unikanie przegrzania skóry głowy np. poprzez długotrwałe noszenie nakryć głowy chroniących przed słońcem.

Zbilansowana dieta, właściwa higiena skóry głowy oraz unikanie kontaktu z patogenem może znacznie zmniejszyć ryzyko zachorowania na grzybicę owłosionej skóry głowy.

Grzybica owłosionej skóry dzieli się na grzybicę woszczynową, drobnozarodnikową i strzygącą które różnią się od siebie objawami. Dla grzybicy woszczynowej charakterystyczne objawy to:

  • zaczerwienieniem,
  • stan zapalny,
  • w obrębie ognisk zapalnych może wystąpić trwałe wyłysienie,
  • blizny po zakończonym leczeniu.

Grzybica woszczynowa może występować również u dorosłych. 

Postać strzygąca i drobnozarodnikowa występuje zwykle u dzieci. Grzybica strzygąca charakteryzuje się:

  • licznymi zmianami w obrębie owłosionej skóry głowy,
  • złuszczaniem naskórka i zaczerwienieniem,
  • pojedynczymi, okrągłymi ogniskami,
  • wieloletnim przebiegiem choroby.

W przypadku grzybicy strzygącej włosy w obrębie ogniska zapalnego odrastają po wyleczeniu. Ta postać grzybicy skóry głowy występuje najczęściej u dzieci i często ustępują samoistnie, najczęściej w okresie dojrzewania.

Podobne objawy są charakterystyczne dla grzybicy drobnozarodnikowej, różnią się jedynie występowaniem widocznych zarodników na zewnętrznej powierzchni włosa w postaci białych, drobnych ziarenek oraz wyraźnie świeci na zielono podczas badania lampą Wooda.

Wyróżnia się również odzwierzęcą postać grzybicy skóry głowy wywołanej przez grzyby zoofilne, która charakteryzuje się:

  • ostrym przebiegiem,
  • naciekami zapalnymi ze zmianami ropnymi,
  • brakiem blizn po zakończonym leczeniu,
  • umiejscowieniem na owłosionej skórze głowy u dzieci, a u dorosłych również na brodzie.

Objawy tego rodzaju grzybicy mogą ustąpić samoistnie, a włosy w zakażonych miejscach ponownie odrastają

W razie wystąpienia niepokojących objawów należy jak najszybciej skonsultować się ze specjalistą dermatologiem, ponieważ w przypadku grzybicy skóry głowy trafna diagnoza oraz szybkie wdrożenie leczenia pomoże uniknąć groźnych powikłań jak:

  • gorączka,
  • stan zapalny,
  • powiększenie węzłów chłonnych.

Podczas wizyty lekarz najpierw ocenia stan zmian na owłosionej skórze głowy, a następnie pobiera próbki włosów z miejsc chorobowo zmienionych i obserwuje pod mikroskopem. Określenie rodzaju grzyba odpowiedzialnego za wywołanie infekcji jest możliwe dzięki założeniu hodowli i obserwacji pod lampą Wooda. 

Warto również wiedzieć, że objawy grzybicy owłosionej skóry głowy mogą przypominać takie choroby jak: łuszczyca, łojotokowe zapalenie skóry, łupież zwykły czy łysienie plackowate, dlatego tak ważna jest diagnoza lekarska.

You might be interested:  Płukanie zatok – sposób na to jak oczyścić zatoki z wydzieliny

W większości przypadków stosuje się szamponem zawierającym ketokonazol. Przeciwzapalne i przeciwgrzybicze działanie szamponu Nizoral jest skutecznym sposobem leczenia grzybicy skóry głowy. Stosowanie szamponu 2-3 w tygodniu przez okres kilku miesięcy usuwa nieprzyjemne dolegliwości i zapobiega powikłaniom. 

W przypadku nasilonych zmian, zwłaszcza pod postacią grzybicy woszczynowej konieczne może być stosowanie gryzeofulwiny, która zastępuje zainfekowaną keratynę nową, odporną na zakażenie grzybicze.

Leczenie trwa zazwyczaj 6-8 tygodni, ale wiąże się ze skutkami ubocznymi: zaburzeniami pracy wątroby, zaburzeniami pracy układu pokarmowego oraz miejscową wysypką, dlatego dermatolodzy zalecają jej stosowanie w wyjątkowo trudnych przypadkach choroby.

Grzybica skóry głowy jest chorobą wywołaną przez dermatofity i może być przenoszona zarówno przez ludzi, jak i przez zwierzęta, dlatego bardzo istotne jest przestrzeganie podstawowych zasad zmniejszających ryzyko zakażenia jak:

  • korzystanie ze wspólnych ręczników, grzebieni, szczotek do włosów,
  • unikanie kontaktu ze zwierzętami, które mogą być nosicielami grzyba np. bezdomnych psów i kotów,
  • częste i dokładne mycie oraz suszenie włosów,
  • unikanie długotrwałego noszenia nakryć głowy podczas wysokich temperatur powietrza,
  • wzmacnianie odporności w okresie zwiększonego ryzyko infekcji wirusowych,
  • zbilansowana dieta oraz regularne pory posiłków.

W przypadku niepokojących objawów należy jak najszybciej się skonsultować się ze specjalistą dermatologiem, który postawi diagnozę i zaleci odpowiednie leczenie. Badanie dermatologiczne jest niezbędne w celu określenia rodzaju zakażenia i wykluczenia innych chorób skóry.

W większości przypadków bardzo dobre efekty daje stosowanie szamponu na grzybicę skóry głowy, zawierającego ketokonazol. Nizoral stosowany 2 razy w tygodniu skutecznie redukuje objawy grzybicy i pozwala uniknąć poważnych powikłań.

Po zakończonym leczeniu należy dokładnie oczyścić przedmioty mające styczność z owłosioną skórą głowy jak: ręczniki, czepki kąpielowe, szczotki do włosów i grzebienie oraz stosować profilaktycznie szampon o właściwościach przeciwzapalnych i przeciwgrzybiczych.

Właściwe nawyki higieniczne, odpowiednia dieta oraz szampon zawierający ketokonazol pomogą skutecznie zapobiec rozwojowi grzybicy owłosionej skóry głowy oraz jej nawrotom.

lek. Michał Dąbrowski

Grzybica skóry – skąd się bierze, jak ją leczyć?

Grzybica skóry – skąd się bierze?

Grzybica skóry należy do chorób zakaźnych wywołanych przez grzyby chorobotwórcze, wśród których można wymienić: dermatofity, drożdżaki i pleśnie (grzyby pleśniowe). Spośród dużej liczby grzybów, około 150-200 gatunków wywołuje infekcje skórne. Niektóre z nich wchodzą w skład prawidłowej flory bakteryjnej człowieka.

Grzybica to jedna z częściej występujących chorób, z jakimi pacjenci zgłaszają się do lekarza pierwszego kontaktu i dermatologa. Należą do schorzeń o wysokim stopniu zakaźności, a sprzyja temu brak światła, ciepło oraz wilgoć.

Do zakażenia grzybicą skóry dochodzi przez kontakt z chorym człowiekiem, zwierzęciem, ale też przez rzeczy osobiste. Popularne są też w wilgotnych środowiskach (baseny, sauny, siłownie, przebieralnie czy publiczne toalety i natryski).

Grzyby lubią rozwijać się w środowisku ciepłym i wilgotnym, dlatego choroba często dotyczy osób o dużej wadze, tworząc się w fałdach skórnych, np. grzybica pachwin.

Wśród czynników ryzyka, mających wpływ na rozwój grzybicy skóry znajdują się:

  • choroby układowe (cukrzyca, niewydolność krążenia, niedoczynność tarczycy);
  • długotrwała antybiotykoterapia;
  • stosowanie leków immunosupresyjnych, hormonalnych oraz kortykosteroidów;
  • nowotwory;
  • niedostateczna higiena;
  • wrodzone lub nabyte niedobory odporności (AIDS, zespół DiGeorge’a, skojarzone niedobory odporności, białaczki);
  • oparzenia skóry;
  • niedożywienie i niedobór witamin (przede wszystkim witamin z grupy B);
  • kontakt z przedmiotami osobistego użytku należącymi do innego chorego;
  • noszenia niewygodnego i nie przewiewnego obuwia (ucisk, zgniatanie powoduje deformację płytek paznokciowych);
  • noszenie obcisłej bielizny i ubrań z materiałów syntetycznych;
  • przedłużająca się wilgoć, zwłaszcza w obrębie pach, pachwin, w okolicy pod biustem, między pośladkami.

Grzybica skóry może występować na prawie wszystkich częściach ciała (zarówno tych suchych, jak i pokrytych błoną śluzową).

Powierzchowne grzybice skóry ograniczają się do warstwy rogowej naskórka, włosów i paznokci.

Najczęstszą odmianą jest grzybica skóry głowy, stóp i dłoni, a także grzybica narządów płciowych czy jamy ustnej. Dużo rzadziej występuje grzybica skóry twarzy.

Najczęstsze rodzaje grzybic to:

  • grzybica skóry gładkiej;
  • grzybica stóp i dłoni;
  • grzybica paznokci;
  • grzybica występująca w okolicy pachwin;
  • łupież pstry;
  • grzybica jamy ustnej (kandydoza);
  • grzybica międzypalcowa stóp;
  • fałdów skórnych (wilgotne miejsca o niewystarczającej higienie);
  • grzybica owłosionej skóry głowy (m.in. woszczynowa, strzygąca i drobnozarodnikowa).

Objawy grzybicy

Podobnie jak w przypadku innych schorzeń skórnych, pierwsze objawy grzybicy skóry mogą być niezauważone lub lekceważone. Z czasem grzybica powoduje dokuczliwe symptomy skórne.

Zwykle objawia się powierzchownymi rumieniowo-złuszczającymi zmianami, którymi łatwo można się zarazić.

Ogniska są wyraźnie oddzielone od otoczenia, na ich obwodzie występują wykwity grudkowe, pęcherzowe lub krostkowe. 

Do podstawowych objawów grzybicy w obrębie skóry należą:

  • złuszczający się naskórek;
  • świąd (towarzyszący zmianom uporczywy świąd jest najczęstszą przyczyną zgłaszania się pacjentów do dermatologa);
  • pieczenie;
  • zmiany skórne na zainfekowanym obszarze (grudki, pęcherze, plamy rumieniowe brunatne lub brunatno-żółte, strupy);
  • przy grzybicy skóry głowy możliwe jest wypadanie włosów.

Drugim rodzajem grzybicy jest drożdżyca, charakteryzująca się zmianami zapalnymi błon śluzowych, skóry i paznokci. W obrębie płytek paznokciowych pojawia się ich odbarwienie, bruzdowanie oraz kruszenie.

Błony śluzowe mają ostry stan zapalny (zmiany w postaci białych plam), któremu towarzyszy ból i pieczenie.

Zmiany drożdżakowe mogą występować też w jamie ustnej, na sromie i w pochwie czy obrębie fałdów (pachwiny, pachy czy między palcami).

Grzybica skóry – leczenie

Im wcześniej grzybica skóry zostanie zdiagnozowana i im wcześniej rozpocznie się jej leczenie, tym większe szanse, że pacjent w pełni wyzdrowieje.

Na wstępie trzeba zaznaczyć, że jest to proces długotrwały, często związany z nawrotami schorzenia. Grzybicę skóry gładkiej przeważnie leczy się jedynie miejscowo.

Używa się leków przeciwgrzybiczych, mających postać kremów, maści, żeli podawanych bezpośrednio na zmiany. Jednak przy dużej liczbie zmian, konieczne jest stosowanie leków doustnych.

Grzybicę owłosionej skóry głowy leczy się równolegle, stosując leki zewnętrzne i doustne.

W przypadku grzybicy płytek paznokciowych stóp wybór metody leczenia jest uzależniony od powierzchni zajęcia płytek.

Jeśli zmiany nie są zbyt rozległe, wówczas można zastosować preparaty miejscowe, natomiast przy zajęciu dużej powierzchni należy do leków zewnętrznych dołączyć leki doustne.

Niezwykle istotne jest regularne odkażanie skóry chorobowo zmienionej, aby zapobiec zakażeniu bakteryjnemu. Jeśli takie wystąpi, wówczas lekarz może zdecydować o podawaniu np.

antybiotyków lub leków na wzmocnienie odporności. Należy pamiętać też o dezynfekcji obuwia, systematycznym praniu skarpet w wyższych temperaturach, a latem o noszeniu przewiewnego obuwia.

Ważna jest higiena stóp.

Źródła:

  1. Sałacki A. J.; Grzybica skóry, Medycyna po Dyplomie, 2018(12);
  2. Kądziela-Wypyska G., Miturska R., Wawrzycki B. et al.; Profilaktyka i leczenie grzybic, Medycyna Rodzinna 2004(5): 201-204;
  3. Sysa-Jędrzejowska A., Rogowski-Tylman M., Woźniacka A.; Grzybica skóry – czy można rozpocząć leczenie farmakologiczne bez diagnostyki?, Medycyna po Dyplomie, 2015(04);
  4. Marańska D., Gręda A.; Postępowanie w grzybicy strzygącej głębokiej u dzieci, Dermatologia po Dyplomie, 2020(01).

Data dodania: czwartek, 25 lutego 2021

Grzybica skóry głowy – przyczyny, objawy, leczenie

Zakażenia grzybicze to jedne z najczęstszych chorób, z jakimi zgłaszają się pacjenci do lekarza dermatologa. Grzybica owłosionej skóry głowy to dermatoza, która w zależności od przyczyny różni się objawami. Sprawdź, czym się charakteryzuje, jakie są jej symptomy oraz jak ją skutecznie leczyć. 

Grzybica skóry głowy to choroba spotykana coraz częściej w ciągu ostatnich 30 lat. Jest to nie tylko problem epidemiologiczny, ale również społeczny i terapeutyczny. Częściej dotyka dzieci oraz osoby w okresie przedpokwitaniowym, czyli w wieku od 9 do 15 lat.

U mężczyzn może dotyczyć zarówno skóry głowy, jak i brody. Grzybice spowodowane są przez grzyby chorobotwórcze (dermatofity) i mają charakter powierzchniowy, ograniczający się do skóry i błon śluzowych. Do swojego wzrostu wymagają znajdującej się m.in.

we włosach keratyny.

Grzybica głowy – przyczyny

Grzybica owłosionej skóry głowy wywołana jest najczęściej przez grzyby z rodzaju Trichophyton Tonsurans, T. mentagrophytes, T. verrucosum, T. violaceum, T. schoenleinii, Microsporum Canis oraz M. audouinii.

Są to grzyby dermatofitowe antropofilne, zoofilne i geofilne.

Można się nimi zarazić poprzez kontakt z zakażonym zwierzęciem (zwłaszcza świnkami morskimi, chomikami, bezpańskimi kotami i psami) lub też używając szczotki czy grzebienia osoby chorej na grzybicę. 

Jest to tylko jeden z czynników – drugim, wywołującym grzybicę na głowie, jest osłabienie odporności lub uszkodzenie bariery ochronnej skóry. Osoby bez zaburzeń układu odpornościowego mogą być nosicielami grzybicy i zarażać inne osoby, nawet o tym nie wiedząc. Do czynników sprzyjających rozwojowi zakażeń grzybiczych zaliczamy m.in.: 

  • niewystarczającą higienę skóry głowy,
  • czynniki środowiskowe – kontakt z detergentami, rozpuszczalnikami,
  • choroby metaboliczne – nadczynność tarczycy, cukrzyca, niewydolność nerek,
  • urazy skóry, zabiegi chirurgiczne, oparzenia,
  • ciążę, okres noworodkowy,
  • zakażenia bakteryjne,
  • przyjmowane leki – długotrwała, szerokospektralna antybiotykoterapia, stosowanie glikokortykosteroidów, przyjmowanie leków obniżających odporność,
  • dializy, cewnikowanie, intubację,
  • wrodzone niedobory odporności – niedobór limfocytów T, fagocytów, które chronią przed zakażeniami,
  • zaburzenia odporności – białaczka, choroba Hodgkina, AIDS, niedożywienie, nowotwory,
  • chemioterapię, radioterapię,
  • splenektomię (zabieg usunięcia śledziony), wrodzony brak śledziony.
You might be interested:  Błyski w oku – przyczyny, objawy, badanie, leczenie

Grzybica skóry głowy – objawy

Objawy grzybicy skóry głowy różnią się w zależności od postaci choroby. Wyróżnić można trzy główne rodzaje: grzybicę drobnozarodnikową, strzygącą i woszczynową. 

Grzybica włosów drobnozarodnikowa objawia się złuszczającymi ogniskami na skórze głowy, z towarzyszącym zaczerwienieniem i równo ułamanymi włosami kilka milimetrów od postawy. Skóra wygląda tak, jakby była posypana popiołem.

Otaczające włosy pokryte są biało-szarą powłoką. Ogniska grzybicy są pojedyncze, najczęściej zlokalizowane w okolicy skroniowej i potylicznej.

Jeśli grzybica wywołana jest przez grzyba Microsporum Canis, który przenosi się ze zwierząt na człowieka, może wystąpić znacznie większy stan zapalny, a przebieg choroby jest przewlekły.

Grzybica głowy strzygąca cechuje się występowaniem ognisk złuszczania, zawierającymi nierówno ułamane (jakby przystrzyżone) włosy i nieznacznym stanem zapalnym skóry głowy. Widoczne są na niej czarne punkciki, które są właśnie połamanymi włosami.

Może dojść do samowyleczenia bez powstawania blizn. Charakterystyczny jest również ziemisty zapach skóry głowy. Jeśli grzybica została wywołana przez Trichophyton Mentagrophytes Varietas Granulosum, mogą pojawić się nacieki z wieloma krostami, dużą ilością ropy i zapalnymi guzami.

W postaci łupieżowatej może dojść nawet do pełnej utraty włosów.

Grzybica woszczynowa to kolejny rzadki rodzaj grzybicy skóry głowy.

Charakteryzuje się ona objawami w postaci szaro-żółtych tarczek na powierzchni skóry, a w bardziej zaawansowanych postaciach występują strupy i wysięki, które mogą prowadzić do bliznowacenia i łysienia.

Grzybicy towarzyszy mysi zapach, a włosy są matowe i szorstkie. Może być mylona z łojotokowym zapaleniem skóry.

Wyróżnia się również grzybicę głowy i skóry brody. Wywołują ją grzyby zoofilne, tak więc można się nią zarazić przez kontakt z chorym zwierzęciem. U dorosłych mężczyzn ma postać zapalnych guzów lub krost z treścią ropną na brodzie i wardze górnej. Często towarzyszy jej powiększenie okolicznych węzłów chłonnych. Zmiany mogą samoistnie zanikać bez bliznowacenia i łysienia.

W bardziej zaawansowanych postaciach, szczególnie u dzieci, grzybica na głowie może dawać takie objawy jak gorączka oraz powiększenie i bolesność węzłów chłonnych.

Jak leczyć grzybicę skóry głowy? Jak się jej pozbyć? 

Podstawą skutecznego leczenia grzybicy na głowie jest wizyta u dermatologa. Szybka reakcja po zauważeniu pierwszych objawów grzybicy skóry głowy to podstawa sukcesu.

Lekarz po analizie objawów i stanu skóry głowy, jak również po specjalistycznych badaniach, takich jak badanie trichogramem (pobranie próbek włosów wraz z cebulkami do analizy) , trichoskopią (badanie skóry głowy przy pomocy dużego powiększenia) i lampą Wooda wybierze najlepszą metodę leczenia.

Nigdy nie należy rozpoczynać leczenia na własną rękę, bez wcześniejszej diagnostyki i identyfikacji chorobotwórczego grzyba.

Lekarz nie tylko dobierze odpowiednie preparaty, aby nie doszło do rozwoju nieestetycznych powikłań, ale również wykluczy inne choroby, które mogły predysponować do rozwoju grzybicy. Skuteczność terapii zależy więc od współpracy na linii pacjent – lekarz oraz przestrzegania jego zaleceń. 

Identyfikacja chorobotwórczego grzyba na głowie, po oddaniu próbek do badania, może trwać kilka tygodni. Przed otrzymaniem wyników lekarz może zalecić leczenie ogólne, które trwa od 6 do 8 tygodni.

W leczeniu grzybicy skóry głowy zastosowanie mają takie leki jak gryzeofulwina, flukonazol i itrakonazol oraz inne przeciwgrzybiczne maści i kremy.

Jeśli grzybicy towarzyszy znaczący stan zapalny, mogą zostać również przepisane miejscowe i ogólne leki przeciwbakteryjne.

Pomocne w leczeniu grzybicy skóry głowy i zmniejszeniu wypadania włosów mogą okazać się również specjalistyczne zabiegi takie jak mezoterapia, terapia promieniami UV, Kriomasaż Cryo-S oraz karboksyterapia reology2. Wszystkie działania powinny być jednak skonsultowane z lekarzem prowadzącym oraz trychologiem, który ustali plan zabiegów. 

Mezoterapia to jeden ze skuteczniejszych zabiegów, kiedy grzybicy towarzyszy wypadanie włosów i łysienie. Polega on na podaniu bezpośrednio do skóry głowy specjalnych substancji, które pobudzają porost włosów.

Terapia promieniami UV-A i UV-B polecana jest dla osób z łysieniem plackowatym, a kriomasaże Cryo-S, ochładzając tkanki, pobudzają ich odnowę biologiczną. W leczeniu wypadania włosów skuteczna może okazać się również krioterapia, która polega na śródskórnym wstrzykiwaniu dwutlenku węgla.

Dochodzi dzięki niemu do rozszerzenia naczyń krwionośnych, co pobudza wzrost włosów. Wszystkie zabiegi przeprowadza się w seriach, co wymaga regularnych wizyt i systematyczności pacjenta. 

Jak wydobyć skręt włosa? – domowe sposoby na piękniejsze loki

Wspomagająco w leczeniu grzybicy skóry głowy można również stosować 3-procentowy roztwór spirytusu rezorcylowego i okłady z 2-procentowego kwasu bornego oraz 2-procentowego ichtiolu. Leczenie może przyśpieszyć również depilacja włosów w miejscach, w których powstały ogniska grzybicy.

Podczas walki z grzybicą skóry głowy niezwykle ważna jest odpowiednia higiena. Należy odpowiednio pielęgnować skórę głowy i nie doprowadzać do jej nadmiernego wysuszenia. Należy także pamiętać o regularnym praniu pościeli i ręczników oraz czyszczeniu szczotek do włosów w ciepłej wodzie z mydłem.

Grzybica skóry głowy – szampony jako sposób leczenia 

Szampony na grzybicę skóry głowy stanowią nieodłączne uzupełnienie terapii. Łagodzą zmiany skórne, świąd, suchość i zaczerwienienie. Dobre rezultaty przynosi stosowanie do trzech razy w tygodniu szamponu zawierającego w składzie 2,5-procentowy siarczek selenu lub ketokonazol o działaniu przeciwgrzybiczym.

Warto pamiętać, że szampon na grzybicę skóry głowy z ketokonazolem powinien być pozostawiony na skórze przez około 3–5 minut. Wskazane są również szampony z jodem, który zmniejsza objawy grzybicy i działa odkażająco.

Niezmiernie ważna jest systematyczność w stosowaniu środków – należy ich używać przez okres 6–8 tygodni przynajmniej dwa razy w tygodniu.

Co więcej, w trakcie leczenia grzybicy na głowie lepiej zrezygnować z produktów, które mogą obciążać skórę głowy i włosy – środków do stylizacji i kosmetyków z silnymi detergentami. Lepiej postawić na naturalne, delikatne szampony oraz kosmetyki, które są przeznaczone do skóry głowy z grzybicą. 

Niektóre osoby polecają również naturalne płukanki z ziół na grzyb na głowie – rumianku, szałwii, nagietka i rozmarynu, które wykazują działanie przeciwgrzybiczne. Takie właściwości wykazują również olejek miętowy, z oregano, drzewa herbacianego i rumiankowy. 

Jak zapobiegać grzybicy głowy? 

Aby zmniejszyć ryzyko zachorowania na grzybicę, należy przestrzegać kilku podstawowych zasad.

  1. Dbaj o swoją odporność, szczególnie w okresie jesienno-zimowym, kiedy ryzyko zachorowania na choroby wirusowe wzrasta.
  2. Przestrzegaj zdrowej, zbilansowanej diety, dbaj o regularność posiłków, pij przynajmniej 2 litry wody dziennie.
  3. Regularnie myj włosy oraz dokładnie je susz, aby nie tworzyć warunków sprzyjających rozwojowi grzybicy.
  4. Unikaj długotrwałego noszenia nakryć głowy w lecie, zakrywaj głowę jedynie, kiedy przebywasz w miejscach nasłonecznionych.
  5. Zachowaj ostrożność w kontakcie ze zwierzętami, szczególnie tymi obcymi. Dbaj o zdrowie swoich zwierzaków domowych. Jeśli u twojego psa lub kota pojawiło się wypadanie sierści lub łuszczenie, udaj się z nim do weterynarza. 
  6. Nie korzystaj z cudzych ręczników, pęset, szczotek i grzebieni.

Makijaż dzienny – jak malować się na co dzień?

Jeśli ktoś z twoich domowników zachorował na grzybicę głowy, warto zbadać pozostałe osoby, ponieważ mogą być bezobjawowymi nosicielami. Profilaktycznie można w takiej sytuacji stosować szampony przeciwgrzybicze. Nie używaj również tej samej poszewki na poduszkę ani ręczników, aby zapobiec rozprzestrzenianiu się zakażenia. 

Walka z grzybem na głowie może trwać wiele tygodni, a nawet miesięcy. Choć leczenie jest długotrwałe, w większości przypadków jest skuteczne i nie dochodzi do bliznowacenia ani łysienia. Nie jest to łatwa choroba, co więcej – może nawracać. Dlatego tak ważne jest wczesne rozpoczęcie specjalistycznego leczenia i stosowanie się do wszystkich zaleceń lekarza.

Bibliografia:

  • Galęba A., Bajurna B., Grzybica skóry owłosionej, http://www.pielegniarstwo.ump.edu.pl/uploads/2014/1/49_1_51_2014.pdf.
  • Trzmiel D., Lis-Święty A., Bergler-Czop B., Klinika zakażeń grzybiczych skóry i jej przydatków w praktyce lekarza rodzinnego – problem ciągle aktualny, http://agro.icm.edu.pl/agro/element/bwmeta1.element.agro-9fcc4312-5399-40ad-9ef1-497ca1121271/c/fulltext795.pdf.
  • Bednarek M., Musiał C., Najczęstsze problemy pacjenta trychologicznego – choroby skóry, głowy, http://aestheticcosmetology.com/wp-content/uploads/2019/06/ke2019.3-7.pdf.
  • Kuźniak A., Zasady postępowania w wybranych powierzchownych zakażeniach grzybiczych, https://www.wiadomoscidermatologiczne.pl/artykul/zasady-postepowania-w-wybranych-powierzchownych-zakazeniach-grzybiczych.

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *