Jakie alergeny mogą wywołać atak astmy?

Astma jest przewlekłą chorobą zapalną dróg oddechowych, w przebiegu której przewlekłe zapalenie powoduje nadreaktywność oskrzeli i nawracające epizody ograniczonego przepływu powietrza w drogach oddechowych (obturacja) pod postacią wydłużonej fazy wydechu, świstów, duszności, kaszlu i bólu w klatce piersiowej, które ustępują samoistnie lub po zastosowaniu leczenia.

Jakie alergeny mogą wywołać atak astmy?

Astma jest jedną z najczęstszych chorób przewlekłych wieku rozwojowego. Przed pokwitaniem cierpi na nią więcej chłopców, a w okresie po pokwitaniu więcej dziewcząt. Choroba ta częściej występuje w środowisku miejskim. Nie ma metody zapobiegania ani całkowitego wyleczenia astmy, lecz można ją kontrolować tak, aby osoba chora mogła prowadzić normalne życie.

Czynniki ryzyka astmy można podzielić na czynniki osobnicze, predysponujące do rozwoju astmy lub chroniące przed jej wystąpieniem, oraz czynniki środowiskowe, które  wyzwalają napady i zaostrzenia astmy lub powodują ich utrzymywanie się, np.

: alergeny wziewne w domu, pracy i otoczeniu chorego (pyłki, zanieczyszczenia, pleśń, roztocza, łupież zwierzęcy, karaluchy, cząstki, czy opary, a także stres, silne emocje (śmiech, płacz, złość), ćwiczenia fizyczne i zimne powietrze.

W niektórych przypadkach przyczyną ataku mogą być pewne substancje, takie jak beta blokery i aspiryna, siarczany obecne w winie i suszonych owocach, lub infekcje.

Uważa się, ze inne stany kliniczne i choroby płuc mogą dawać objawy podobne do astmy, współistnieć z nią i/lub ją potęgować. Stany takie jak choroba refluksowa przełyku (refluks żołądkowo-przełykowy) mogą wywoływać lub wzmagać ataki astmy u niektórych chorych.

W przebiegu astmy dochodzi do obrzęku ścian oskrzeli i powstania stanu zapalnego. Powoduje to zwężenie dróg oddechowych i utrudnia oddychanie, powodując świszczący oddech, duszność lub kaszel. Podczas napadu astmy objawy te zaostrzają się ze względu na skurcz mięśni oskrzeli i wytwarzanie nadmiernych ilości śluzu.

Zwężenie oskrzeli może znacznie ograniczyć dopływ powietrza do płuc. Powoduje to świszczący oddech, kaszel, ucisk w klatce piersiowej i utrudnione oddychanie. Przyczyny nie zostały do końca poznane, lecz wiadomo, że napady astmy najczęściej występują w nocy i rano. Ostry atak może stanowić zagrożenie życia pacjenta i często wymaga natychmiastowej interwencji medycznej.

W klasyfikacji astmy rozróżnia się cztery stopnie, w zależności od jej nasilenia i częstości występowania objawów: sporadyczna, przewlekła lekka, przewlekła umiarkowana i przewlekła ciężka. U pacjentów z astmą sporadyczną napady występują sporadycznie, a pomiędzy atakami brak jest innych objawów.

U chorych z astmą przewlekłą ciężką może zachodzić konieczność codziennego przyjmowania leków pozwalających kontrolować chorobę.

  • Aby ułatwić klasyfikację pacjentów już leczonych i skutecznie monitorować przebieg choroby stosuje się klasyfikację ze względu na stopień kontroli astmy wg GINA (Tabela 1)
  • .
  • Tabela 1 Podział astmy ze względu na jej stopień kontroli wg GINA

Jakie alergeny mogą wywołać atak astmy?

a Czynność płuc nie jest wiarygodnym kryterium u dzieci w wieku =

Jakie są rodzaje astmy oskrzelowej?

Data publikacji: 8 października, 2020 r.

Data ostatniej aktualizacji: 24 lutego, 2021 r.

Udostępnij bliskim

Jakie alergeny mogą wywołać atak astmy?

Kaszel, świszczący oddech, duszność, uczucie ciężkości w klatce piersiowej – to typowe objawy astmy. Niemniej jednak ta choroba ma różne oblicza, a każdy pacjent doświadcza jej w inny sposób. A zatem jakie są rodzaje astmy oskrzelowej? W jaki sposób się ją klasyfikuje? Oto najważniejsze informacje.

Astma jest chorobą zapalną dróg oddechowych, której towarzyszy nadreaktywność oskrzeli. W efekcie u pacjenta pojawiają się charakterystyczne objawy – najczęściej prowokowane przez określone czynniki zewnętrzne, występujące napadowo.

Warto podkreślić, że bez względu na typ,  astma to schorzenie przewlekłe.

Nie należy się jednak obawiać – kontrolowana przy pomocy sterydów wziewnych astma jest najczęściej mało problematyczna, a jej objawy mogą pojawiać się rzadko.

Mimo że ogólna charakterystyka astmy jest podobna w większości przypadków, można wymienić jej określone rodzaje. Oto najważniejsze typy.

Astma atopowa i nieatopowa

Astma jest bardzo często kojarzona ze schorzeniami o podłożu alergicznym. I rzeczywiście, zdecydowana większość astmatyków zmaga się z nadwrażliwością oskrzeli wynikającą z reakcji na określone czynniki uczulające. Najczęściej są to alergeny wziewne, np. pyłki traw, ziół, zbóż czy drzew, roztocza kurzu czy pleśnie.

Drugim typem choroby w tym ujęciu jest astma nieatopowa. Pojawia się częściej u osób dorosłych niż u dzieci i jest nierzadko wywołana przejściem poważnej infekcji  dróg oddechowych. Może się charakteryzować cięższym przebiegiem.

Aby określić, czy astma ma podłoże atopowe – alergiczne , czy niezwiązane z alergią, przeprowadza się testy alergiczne.

Standardowo wykonuje się testy naskórkowe, nakładając na skórę alergeny które po nakłuciu jednorazowym lancetem, wskazują czy istnieje nadwrażliwość typu alergicznego na dany alergen.

Można także wykonać badania z krwi oceniając poziom specyficznych IgE przeciwko powszechnie występującym alergenom.

Uwaga! Podwyższony poziom całkowitego IgE nie musi świadczyć o alergii.

Astma wysiłkowa

Ataki astmy indukowane wysiłkiem fizycznym pojawiają się u wielu cierpiących na tę chorobę, zarówno o atopowym, jak i nieatopowym podłożu. Najczęściej mają miejsce przy uprawianiu sportów mocno obciążających organizm, które zmuszają do oddychania ustami, co prowadzi do ekspozycji na nieoczyszczone powietrze o niskiej temperaturze.
Ataki pojawiają się najczęściej po ok.

kilkunastu minutach od rozpoczęcia treningu lub nawet na kilka godzin po jego zakończeniu. Co ważne, osoby z astmą wysiłkową nie powinny zupełnie rezygnować z wysiłku fizycznego. Wręcz przeciwnie – jest on wskazany.

Należy jednak zapewnić sobie kilkunastominutową rozgrzewkę przed rozpoczęciem właściwych ćwiczeń oraz mieć przy sobie leki ratunkowe, na wypadek wystąpienia ataku.

Warto wiedzieć, że astma wysiłkowa pojawia się u coraz większej grupy zawodowych sportowców ze światowej czołówki – np. biegaczy, biatlonistów czy narciarzy przełajowych.

Okazuje się, że część z nich zachorowało na nią pod wpływem intensywnych treningów i nieustannej ekspozycji na zanieczyszczone i chłodne powietrze.

Czynnikiem indukującym napady astmy wysiłkowej mogą być też związki chloru zawarte w wodzie basenowej czy też tlenek azotu stosowany w urządzeniach chłodniczych. To oznacza, że schorzenie dotyka również pływaków, a także osoby uprawiające wyczynowo sporty łyżwiarskie.

Dlatego WADA (ang. The World Anti-Doping Agency, pol. Światowa Agencja Antydopingowa) dopuszcza stosowanie przez sportowców chorych na astmę wziewnych  leków sterydowych i  leków rozszerzających oskrzela w celu uniknięcia ataku podczas zawodów.[1]

Astma aspirynowa

Mianem astmy aspirynowej określa się odmianę choroby, która jest związana z nadwrażliwością na substancje zawarte w NLPZ, czyli niesteroidowych lekach przeciwzapalnych. Głównie chodzi o kwas acetylosalicylowy, który jest substancją czynną aspiryny, ale i innych popularnych leków przeciwgorączkowych i przeciwbólowych.

Z tą odmianą dolegliwości mierzą się przede wszystkim osoby dorosłe – statystycznie częściej kobiety niż mężczyźni. Około 7-15% wszystkich przypadków choroby to astma aspirynowa.

Schorzenie często ma cięższy przebieg niż standardowa astma atopowa i może być dość uciążliwe. Dzieje się tak, ponieważ chory musi unikać stosowania popularnych leków bez recepty – ich listę otrzyma od lekarza prowadzącego.

Dieta zawierająca naturalne salicylany może poważnie zaszkodzić takim pacjentom. Należy sprawdzić co to jest „dieta aspirynowa”.

Warto wiedzieć, że jeśli osoba chora na astmę aspirynową musi przyjmować leki zawierające kwas acetylosalicylowy z uwagi na inne schorzenia przewlekłe, np. kardiologiczne, może przejść odczulanie (desensytyzację) na tę substancję.

Astma zawodowa

Przypadki tej odmiany astmy stanowią ok. 10% wszystkich przypadków schorzenia u osób dorosłych.

Pojawia się, gdy pacjent jest narażony na stały kontakt z określonymi, szkodliwymi substancjami – najczęściej są to czynniki o dużej masie cząsteczkowej, takie jak: mąka, lateks, żywice, detergenty, sierść zwierząt hodowlanych czy antybiotyki. Astmę mogą wywołać również czynniki o małej masie cząsteczkowej, np. sole metali, nadsiarczany, pył drewna czy bezwodniki kwasowe.

You might be interested:  Suchość pochwy w okresie menopauzy

W przypadku zdiagnozowania tej postaci choroby leczenie farmakologiczne jest prowadzone standardowymi metodami. Mimo to, kluczowym elementem terapii jest również unikanie ekspozycji na czynnik szkodzący, co może wymagać zmiany stanowiska pracy.

Jak widać, astma ma wiele „twarzy”. Przebieg choroby u każdego pacjenta może się różnić. Jeśli jednak będzie on pod stałą kontrolą lekarza i zastosuje się do wszystkich zaleceń, schorzenie nie będzie uciążliwe na co dzień. Im więcej wiemy o swojej chorobie tym dłużej i lepiej żyjemy. Warto o tym pamiętać.

Źródła:

Tagi

astma rodzaje, świszczący oddech, astma oskrzelowa, duszności, astma atopowa i nieatopowa

Materiał wewnętrzny ChiesiKonsultacja merytoryczna: dr n. med. Piotr Dąbrowiecki

Czynnikami wywołującym astmę alergiczną mogą być pyłki lub perfumy

Układ odpornościowy ma za zadanie chronić organizm przed bakteriami i wirusami. Jeśli jednak cierpisz na alergię, część układu odpornościowego reaguje na określone substancje nieadekwatnie do zagrożenia i zwalcza nawet na ogół nieszkodliwe substancje, takie jak pyłki i kurz, przedostające się do nosa, płuc, oczu i pod skórę.

Przeciwciała IgE i histamina

W kontakcie z alergenem organizm produkuje przeciwciała IgE. Uwalniają się związki chemiczne, takie jak np. histamina, co skutkuje opuchlizną i stanami zapalnymi. To z kolei wywołuje znane reakcje, takie jak swędzenie oczu, kichanie, rzadka wydzielina z nosa, które mają pomóc organizmowi pozbyć się alergenu.

Czym jest astma alergiczna?

U osób z astmą alergiczną drogi oddechowe są niezwykle wrażliwe na określone alergeny. Gdy tylko przenikną one do organizmu, występuje nadmierna reakcja układu odpornościowego. Mięśnie wokół dróg oddechowych obkurczają się. Pojawia się stan zapalny dróg oddechowych, które w krótkim czasie wypełniają się gęstą wydzieliną.

Te same alergeny, które u pewnych osób wywołują kichanie i podrażnienie oczu, u innych mogą być przyczyną ataków astmy.O niej mówimy także w przypadku przewlekłego zapalenia dróg oddechowych, kiedy w oskrzelach diagnozuje się nieinfekcyjny stan zapalny o podłożu alergicznym.

Objawy astmy alergicznej

Pojawiają się po zetknięciu z alergenami takimi jak pyłki, pleśnie, kurz, roztocza… Alergeny nie są jednak jedynymi czynnikami, które ją wywołują. Drażniąco mogą działać także dym, perfumy czy nawet zimne powietrze, które mogą skutkować napadami astmy, choć nie powodują reakcji alergicznej.

Niezależnie od tego na którą astmę cierpisz, ogólne objawy są takie same. Prawdopodobnie zauważasz u siebie:

  • suchy drażniący kaszel
  • świszczący oddech
  • duszności
  • przyspieszony oddech
  • ucisk w klatce piersiowej

W walce z alergią pomoże Ci tych 7 ziół.

Jak unikać alergenów i ataków astmy?

  • Zostań w domu, jeśli prognozowane jest wyższe stężenie pyłków w powietrzu. Na wszelki wypadek zamknij okna, a jeśli jest gorąco, włącz klimatyzację z czystym filtrem powietrza.
  • Zwalczaj roztocza! Są obecne w dywanach, pościeli i różnych tkaninach. Regularnie zmieniaj pościel i lepiej pozbądź się z domu dywanów oraz zasłon. Roztocza mogą się ukrywać także w stosach ubrań i tapicerowanych meblach.
  • Poziom wilgotności w mieszkaniu nie powinien przekraczać 40%. Jeśli masz w domu większą wilgotność, włącz osuszacz powietrza lub klimatyzację.

Badania pod kątem astmy alergicznej

Aby upewnić się, czy cierpisz na tą przypadłość, lekarz musi przeprowadzić szczegółowy wywiad. Zapyta, czy w Twojej rodzinie występowały alergie lub astma.

Następnie przejdzie do badania, sprawdzając wzrokowo lub na dotyk stan skóry, śluzówki nosa, spojówek i osłucha oskrzela. Dalej czeka Cię badanie czynnościowe układu oddechowego zwane spirometrią, które pozwala sprawdzić, jak pracują oskrzela.

Konieczne będzie także badanie alergologiczne, które określi, jakich alergenów musisz unikać.

Czy astmę można wyleczyć?

Każdy astmatyk powinien otrzymać od lekarza indywidualny plan, z którego wynika, jakie leki musi zażywać regularnie, co robić w razie nasilenia objawów i w jakiej sytuacji wezwać pomoc.

Chorym przepisuje się zwykle dwa rodzaje leków. Pierwszy ma powstrzymać napady astmy, czyli jest to lek przynoszący ulgę. Ma szybkie, lecz doraźne działanie. Drugi zaś to lek profilaktyczny, który stosuje się nawet wówczas, gdy nie chory odczuwa objawów. Pacjent stosuje je codziennie i długotrwale.

Astmy nie da się całkowicie wyleczyć, ale można ją skutecznie kontrolować.

Pierwsza pomoc w przypadku napadu astmy

Podczas ataku astmy objawy bardzo szybko się nasilają.

Pomóc może opuszczenie miejsca, w którym pojawił się alergen i wyjście na świeże powietrze. Warto pamiętać, aby mieć pod ręką inhalator z lekiem, który należy w takiej sytuacji zastosować.

Po aplikacji trzeba odczekać 2 minuty, a jeśli lek nie zadziała, spróbować ponownie go zastosować, jednak nie więcej niż czterokrotnie. Jeśli takie postępowanie nie przyniesie ulgi ani poprawy, trzeba wezwać pogotowie.

Czekając na karetkę należy aplikować lek za pomocą inhalatora co 4 minuty.

Źródła:https://www.webmd.com/asthma/guide/allergic-asthma#1http://www.bez-alergie.cz/alergicke-astma-faq

Astma oskrzelowa: co ją wywołuje? Jak możesz wspomóc leczenie zasadnicze?

Astma oskrzelowa to jedna z najczęściej występujących chorób przewlekłych. Według danych Światowej Organizacji Zdrowia cierpi na nią nawet 150 milionów mieszkańców naszej planety. Tylko w Polsce na astmę chorują 2 miliony dorosłych i milion dzieci, z czego 90% ma zdiagnozowaną postać łagodną lub umiarkowaną.

Przyczyn gwałtownego wzrostu zachorowalności na astmę jest wiele, a wymienia się wśród nich głównie czynniki środowiskowe, czyli to, z czym mamy kontakt na co dzień. W naszym artykule wyjaśniamy, jak przebiega leczenie astmy oskrzelowej i jak można je wspomóc przy pomocy powszechnie dostępnych środków.

Czym właściwie jest astma oskrzelowa?

Jest to przewlekła choroba zapalna dróg oddechowych, która może mieć bardzo różny przebieg. Najczęściej objawia się napadami duszności, charakterystycznym świszczącym oddechem, uporczywym kaszlem oraz uciskiem w klatce piersiowej.

Wyróżniamy dwa nadrzędne rodzaje astmy oskrzelowej ze względu na etiologię (czyli czynnik ją wywołujący):

  • Astma alergiczna– jak łatwo się domyślić, przyczyną choroby jest nietolerancja organizmu na konkretny alergen lub zespół alergenów. W medycynie ten typ astmy określa się mianem astmy IgE-zależnej.
  • Astma niealergiczna– wywoływana innymi czynnikami, nie mająca związku z konkretnymi alergenami. Źródłem problemu mogą być np. nawracające infekcje dróg oddechowych, praca w warunkach dużego zapylenia, atopowe zapalenie skóry, zanieczyszczenie powietrza oraz predyspozycje genetyczne.

Zdecydowanie najczęściej mamy do czynienia z astmą alergiczną. Odpowiedzialne za wywołanie choroby są przede wszystkim najpopularniejsze alergeny, czyli roztocze kurzu domowego, pyłki roślinne, pleśnie.

Przy długotrwałym kontakcie z tymi alergenami dochodzi do stanu zapalnego w układzie oddechowym, co objawia się m.in. nagromadzeniem dużej ilości odksztuszanej wydzieliny. Jeśli organizm jest osłabiony (np.

w sezonie jesienno-zimowym), może dojść także do zapalenia oskrzeli czy nawet płuc.

Objawy astmy

Pierwszym sygnałem świadczącym o tym, że dziecko czy dorosły może chorować na astmę oskrzelową, jest chroniczne uczucie duszności– zwłaszcza tuż po przebudzeniu.

Może to oczywiście świadczyć o alergii na roztocza kurzu domowego, która bagatelizowana bardzo często skutkuje zachorowaniem na astmę.

W tym przypadku jednak objawy powinny ustąpić natychmiast po wyjściu na świeże powietrze.

U astmatyków wygląda to nieco inaczej. Duszności, świszczący oddech i napady kaszlu mogą występować niezależnie od okoliczności.

Charakterystyczne dla astmy jest to, że wymienione problemy nasilają się podczas wysiłku fizycznego. Objawy mogą być wywoływane nie tylko przez alergeny, ale też np.

różnego rodzaju czynniki drażniące, jak dym papierosowy, smog, zimne powietrze, perfumy, przyjmowanie niektórych leków czy nawet stres.

You might be interested:  Zmiany na języku – o czym świadczą krosty, plamy, guzki i pęcherze?

Napady astmatyczne

Atak astmy to bardzo niebezpieczne zjawisko. Polega on na gwałtownym skurczu oskrzeli, przez co chory ma duże trudności z oddychaniem. W takiej sytuacji niezbędne jest jak najszybsze podanie leku rozkurczającego oskrzela – wówczas objawy mijają w przeciągu kilku minut.

Gorzej, gdy chory nie ma zdiagnozowanej astmy i oczywiście nie dysponuje stosownym lekiem. Wówczas należy przede wszystkim starać się opanować panikę i poprosić kogoś o pomoc w dotarciu do szpitala. Jeśli atak ma łagodny przebieg i sam mija, jest to dzwonek alarmowy – czas zgłosić się do alergologa lub pulmonologa!

Diagnozowanie astmy

Aby w 100% potwierdzić, czy pacjent rzeczywiście zachorował na astmę oskrzelową, a nie jest „tylko” uczulony na np. roztocza kurzu domowego, należy przeprowadzić badanie spirometryczne.

Jego wynik nie pozostawia już żadnych wątpliwości. Czasami stosuje się również tzw.

testy prowokacyjne: pacjentowi podaje się najbardziej prawdopodobny czynnik wywołujący napady astmatyczne i obserwuje jego reakcję.

Lekarze są zgodni, że najwięcej problemów sprawia prawidłowe zdiagnozowanie astmy u małego dziecka. Trudno bowiem jednoznacznie ocenić, czy nawracające kłopoty z oddychaniem nie są spowodowane zwykłą infekcją i osłabioną odpornością (to norma u dzieci w wieku żłobkowym i przedszkolnym). Tutaj niezbędna jest więc stała obserwacja dziecka pod okiem doświadczonego alergologa.

Warto wiedzieć

Statystyki pokazują, że około 25% dzieci wyrasta z astmy, co oznacza, że jej objawy mijają samoczynnie np. w okresie dojrzewania. Nie oznacza to jednak, że choroba została pokonana. Astma ma niestety charakter nawrotowy i może ponownie się uaktywnić nawet po wielu latach od ostatniego napadu.

Na czym polega leczenie astmy oskrzelowej?

Zaczniemy od złej informacji: astma oskrzelowa jest chorobą nieuleczalną. Można ją natomiast kontrolować stosując terapię objawową. Stosuje się do tego wspomniane już leki rozkurczowe, które pomagają w momencie napadu, a także leki przyjmowane na stałe, których zadaniem jest zapobieganie atakom astmatycznym.

Każda osoba chorująca na astmę oskrzelową powinna również we własnym zakresie minimalizować kontakt z czynnikami wywołującymi napady.

Jeśli jest to zanieczyszczone powietrze, wówczas warto zainwestować w domowy oczyszczacz.

Jeśli natomiast źródłem problemu są popularne alergeny, zwłaszcza roztocza, zalecane jest stosowanie specjalistycznych środków neutralizujących roztocze kurzu domowego z serii Allergoff.

W przypadku osób, u których astma oskrzelowa została wywołana atopią, niezbędne będzie sięganie po kosmetyki o statusie wyrobu medycznego do codziennej pielęgnacji skóry. Można stosować np. kojącą oliwkę do kąpieli leczniczych czy krem powlekająco barierowy do skóry.

Połączenie leczenia objawowego z eliminacją czynników chorobotwórczych jest najlepszym sposobem na kontrolowanie astmy oskrzelowej i odzyskanie komfortu życia.

Astma atopowa

Astma atopowa, czyli inaczej dychawica oskrzelowa, jest jedną z najbardziej powszechnych form astmy. Nadreaktywność oskrzeli jest wynikiem reakcji organizmu poddanego ekspozycji na alergen lub na czynnik podrażniający.

Napad astmy atopowej może się także pojawić wskutek silnych emocji. W konsekwencji dochodzi do zwężenia dróg oddechowych, a tym samym do trudności w oddychaniu. Nasilenie objawów jest zmienne.

Ten rodzaj astmy występuje częściej u dzieci niż u dorosłych.

1. Przyczyny astmy atopowej

Niestety, astma atopowa, czyli postać związana z alergią, jest w znacznym stopniu uwarunkowana genetycznie. Choroba rodziców znacząco podnosi ryzyko rozwoju astmy u dziecka. Jeżeli choruje jeden rodzic, ryzyko wynosi 30%, jeżeli oboje – wzrasta do 50%.

Mimo rozwoju biologii molekularnej i genetyki nie znaleziono do tej pory pewnego genu odpowiadającego za dziedzicznie astmy. Najprawdopodobniej za jej rozwój odpowiada większa liczba genów. Astma nieatopowa nie jest uwarunkowana genetycznie.

Rozwój astmy uzależniony jest więc zarówno od genów, jak i warunków środowiskowych, na które w jakimś stopniu mamy wpływ

Alergeny i czynniki, które mogą wywołać atak astmy atopowej, to:

  • roztocza kurzu domowego,
  • pleśnie,
  • pyłki,
  • produkty chemiczne w aerozolach takie jak perfumy,
  • sierść zwierząt domowych
  • dym tytoniowy,
  • zanieczyszczenie powietrza,
  • niektóre produkty spożywcze,
  • konserwanty,
  • zimne powietrze,
  • silne emocje,
  • atak paniki,
  • zbyt duży wysiłek fizyczny,
  • infekcje układu oddechowego,
  • leki takie jak kwas acetylosalicylowy lub penicylina.

Napady duszności mogą pojawiać się także w przebiegu niektórych chorób, takich jak mukowiscydoza, zapalenia zatok, niewydolność krążenia, rozedma płucna oraz spastyczny nieżyt oskrzeli.

Astma atopowa może powodować poważne trudności z oddychaniem. W ciężkich przypadkach możliwe jest trwałe uszkodzenie mózgu (niedotlenienie) lub śmierć. Astma u dziecka to problem powodujący, że dziecko jest nieobecne w szkole częściej niż rówieśnicy.

2. Objawy astmy atopowej

Do głównych objawów astmy atopowej należą:

Ataki astmy atopowej najczęściej pojawiają się nocą. Atak duszności może być poprzedzony katarem,kaszlem lub infekcją górnych dróg oddechowych. W przypadku ostrego ataku astmy może dojść nawet do zwężenia światła oskrzeli, co prowadzi do niedotlenienia. Objawem ostrego ataku jest zasinienie ust i nosa, trudności z oddychaniem i utrata przytomności

3. Diagnoza i leczenie astmy atopowej

Najczęściej do diagnozy astmy atopowej potrzebne są badania spirometryczne i szczytowego przepływu powietrza. Lekarz może przeprowadzić badanie spirometryczne do pomiaru stopnia zwężenia oskrzeli.

Test ten sprawdza ilość powietrza pobranego przy wdechu i wydechu.

Stosowane są także testy skórne oraz próby prowokacyjne pod kontrolą lekarza – dzięki nim można stwierdzić, co jest alergenem wywołującym ataki.

W przypadku ostrego ataku astmy, z dusznościami i utratą przytomności, konieczna jest jak najszybsza hospitalizacja, aby zapobiec niedotlenieniu mózgu.

Do leczenia chorych na astmę stosowane są leki, takie jak:

  • kortykosteroidy,
  • środki przeciwzapalne,
  • leki przeciwhistaminowe.

Immunoterapia może zmniejszyć reakcje alergiczne na alergeny, które powodują astmę atopową. Częstość występowania astmy może wzrastać w wyniku zanieczyszczenia powietrza oraz zagrożeń zawodowych.

Leczenie za pomocą leków rozszerzających oskrzela wpływa na relaks mięśni oskrzeli, a tym samym powoduje łatwość oddychania. W ciężkich przypadkach stosowane są steroidy wziewne, które zmniejszają zapalenie oskrzeli. Objawy astmy atopowej są podobne do tych związanych z astmą oskrzelową.

Najgorszym powikłaniem astmy atopowej jest jej niekorzystny wpływ na mięsień sercowy.

4. Zapobieganie astmie atopowej

Aby zminimalizować ryzyko rozwoju astmy u dziecka (dzięki tzw.

prewencji pierwotnej – czyli zapobieganiu rozwojowi astmy u osób zagrożonych), powinniśmy już podczas ciąży zadbać o naszą astmę – nie dopuszczać do niedotlenienia płodu, unikać kontaktu z dymem tytoniowym.

Po urodzeniu się dziecka z jego otoczenia należy usunąć najczęstsze alergeny – kurz, sierść zwierząt, pierze, pleśnie. Przy dziecku obowiązuje bezwzględny zakaz palenia tytoniu.

Zapobiegajmy częstym infekcjom dróg oddechowych u dziecka, a w przypadku ich wystąpienia ważne jest skuteczne i szybkie leczenie. Korzystne może się również okazać karmienie dziecka wyłącznie piersią przez pierwsze pół roku życia dziecka.

Ostrożnie i stopniowo wprowadzajmy do diety dziecka pokarmy często wywołujące alergię, bowiem wiele danych wskazuje, że wystąpienie astmy jest poprzedzone uczuleniem na alergen.

Do czynników zwiększających ryzyko rozwoju astmy należy także nadwaga i otyłość.

Pamiętajmy, że czynników uwarunkowanych genetycznie nie jesteśmy w stanie zmienić, natomiast środowiskowe w pewnym stopniu na pewno. Zdrowy styl życia może dopomóc w uniknięciu lub opóźnieniu wystąpienia astmy.

Amelia Śledzik,  ponad rok temu

  • Szczeklik A. (red.), Choroby wewnętrzne, Medycyna Praktyczna, Kraków 2011, ISBN 978-83-7430-289-0
  • Rowińska – Zakrzewska A., Kuś J., Choroby układu oddechowego, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2004, ISBN 83-200-2884-1
  • Droszcz W. Astma, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2009, ISBN 978-8-32-004009-8
  • Mędrala W., Podstawy alergologii, Górnicki Wydawnictwo Medyczne, Wrocław 2006, ISBN 83-89009-53-6
  • Gołąb J., Jakóbisiak M., Lasek W., Stokłosa T., Immunologia, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2009, ISBN 978-83-01-15154-6
  • Kulus M. Choroby układu oddechowego u dzieci, Wolters Kluwer, Warszawa 2010, ISBN 978-83-264-0095-7
  • Milanowski A. (red.), Pediatria, Urban & Partner, Wrocław 2009, ISBN 978-83-7609-098-6
  • Silva-Rodrigues A., Wahl R., Alergologia w praktyce, Alfa Medica Press, Bielsko-Biała 2007, ISBN 978-83-7522-017-9
You might be interested:  Rtg zębów – jak wygląda, jak odczytać, czy jest szkodliwe, ile kosztuje?

Czy masz astmę?

Astma jest przewlekłą chorobą układu oddechowego spowodowaną trwałym zapaleniem oskrzeli. Objawia się:

  • trudnościami w oddychaniu (dusznościami)
  • sapaniem
  • suchym kaszlem
  • lub uciskiem w klatce piersiowej.

Ataki astmy mogą trwać od kilku minut do kilku godzin. Pomiędzy napadami oddech wraca do normy. Częstotliwość i intensywność ataków astmy są różne u poszczególnych osób.

Astma może również powodować:

  • trudności z głębokim nabraniem oddechu
  • świszczący oddech
  • duszność przy wysiłku
  • kaszel, który nie ustępuje.

Objawy te mogą być wywołane lub nasilone przez:

  • przeziębienie
  • grypę
  • zanieczyszczenie powietrza
  • dym papierosowy
  • perfumy
  • opary środków chemicznych w powietrzu (np. farb czy rozpuszczalników)
  • zimne powietrze
  • uprawianie sportu.

Na czym polega atak astmy?

Podczas oddychania powietrze przepływa przez oskrzela do płuc. U osoby chorej na astmę błona śluzowa oskrzeli jest podrażniona. Długotrwały stan zapalny sprawia, że oskrzela są wrażliwe, podatne na nadmierną reakcję, która polega na skurczu i nadmiernym wydzielaniu śluzu. W efekcie przepływ powietrza przez oskrzela staje się utrudniony.

Intensywność objawów astmy może być bardzo różna, od zwykłego dyskomfortu do prawdziwego uczucia duszenia się. Czasami osoba cierpiąca na astmę może nawet nic nie zauważyć, dobrze się czuje i dopiero badania wykazują, że jest chora. Niektórzy astmatycy doświadczają natomiast stałych trudności w oddychaniu.

Kiedy iść do lekarza?

Wizyta u lekarza jest zalecana w przypadku:

  • utrzymującego się suchego kaszlu
  • duszności
  • świszczącego oddechu
  • uczucia ucisku w klatce piersiowej
  • budzenia się w nocy
  • problemów z oddychaniem podczas aktywności fizycznej.

Lekarz przeprowadzi wywiad i spyta Cię o:

  • objawy podczas ataków
  • częstotliwość i intensywność ataków
  • okoliczności, w jakich ataki są wywoływane (w domu, w miejscu pracy, o określonej porze roku, podczas alertów smogowych, podczas zajęć sportowych itp.)
  • inne choroby (nieżyt nosa, zapalenie zatok, itp.).

Lekarz podstawowej opieki zdrowotnej może Cię skierować na dodatkowe badania do laryngologa, pulmonologa, a czasem alergologa. Możliwe, że dostaniesz skierowanie na test oddechu lub alergiczny test skórny.

Co sprawia, że chorujesz na astmę?

Astma w przeważającej liczbie przypadków ma podłoże alergiczne, ale wywołuje ją wiele różnorakich przyczyn i może mieć bardzo różny przebieg dla różnych osób.

Na ogół astmę wywołuje połączenie wrodzonej skłonności do zachorowania plus stały kontakt z czymś, co powoduje reakcję organizmu.

Kurz domowy, sierść zwierząt, pyłki roślin, zanieczyszczone powietrze, substancje drażniące, pleśnie lub alergeny w miejscu pracy (mąka, lateks) – wszystko to może powodować reakcję alergiczną u osób wrażliwych.

Jeśli organizm jest stale podrażniony, jest duże prawdopodobieństwo, że możesz zachorować na astmę. Jeśli masz genetyczną skłonność, ale nie będziesz wystawiony na szkodliwe działanie np. alergenów, możesz wcale nie zachorować.

Objawy astmy mogą wystąpić o każdej porze dnia, ale najczęściej pojawiają się w środku nocy lub wczesnym rankiem (osoba z astmą budzi się, ponieważ ma problemy z oddychaniem lub kaszlem).

Ile osób choruje?

Szacuje się, że na całym świecie choruje na astmę około 300 mln ludzi, a do 2025 roku ta liczba może powiększyć się o kolejne 100 mln chorych. Astma jest istotną przyczyną rozwoju przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP), która jest czwartą chorobą na świecie pod względem liczby zgonów. Wśród osób dorosłych na astmę chorują częściej kobiety niż mężczyźni.

Zgodnie z danymi Narodowego Funduszu Zdrowia w Polsce w 2019 r. żyło 2,2 mln osób z astmą (5,7% populacji) i ta liczba utrzymywała się na zbliżonym poziomie od 2013 r. Najwięcej chorych było wśród dzieci w wieku 6–10 lat: 15,2 tys. na 100 tys. chłopców i 10,6 tys. na 100 tys. dziewcząt.

Jak pokazują badania, wiele przypadków astmy pozostaje niezdiagnozowanych. Badanie prowadzone w ramach programu Epidemiologia Chorób Alergicznych w Polsce (ECAP) pokazało, że spośród wszystkich i przebadanych, u których lekarze zdiagnozowali astmę, jedynie 30% pacjentów miało ją wcześniej stwierdzoną. Oznacza to, że chorych może być ponad trzy razy tyle niż wynika to ze statystyk.

W 2019 roku najmniej chorych na astmę było w województwie dolnośląskim (4,2 tys. osób na 100 tys. ludności) oraz w województwie podlaskim (4,5 tys. osób na 100 tys. ludności). Najwięcej w województwie wielkopolskim (ponad 7 tys. osób na 100 tys. ludności).

Czy Twoja astma jest pod kontrolą?

Właściwe leczenie jest niezbędne do utrzymania dobrej jakości życia.

Aby dowiedzieć się, czy Twoja astma jest pod właściwą kontrolą, odpowiedz na poniższe pytania, biorąc pod uwagę ostatnie 4 tygodnie:

  • Czy w ciągu dnia zdarzyły Ci się  więcej niż dwa razy w tygodniu: trudności z oddychaniem, ucisk w klatce piersiowej, suchy kaszel, sapanie?
  • Czy obudziłeś się w nocy z powodu astmy?
  • Czy miałeś jakieś trudności z wykonywaniem swoich zwykłych czynności?
  • Czy musiałeś stosować inhalator częściej niż dwa razy w tygodniu?
  • Czy powstrzymujesz się od wysiłku i uprawiania sportu z powodu trudności w oddychaniu?

Jeśli na któreś pytanie odpowiedziałeś „tak”, omów tę sytuację z Twoim lekarzem.

Znajomość przyczyn astmy i codzienne przyjmowanie leków to podstawy kontroli choroby i lepszej jakości życia każdego dnia!

Jak zadbać o dziecko?

Kobieta w ciąży chorująca na astmę musi bezwzględnie powstrzymać się od palenia. Nie powinna także spożywać pokarmów uczulających, takich jak np. orzeszki ziemne.

Po porodzie zaleca się, aby dziecko było karmione piersią tak długo, jak to możliwe. Karmienie piersią przez ponad trzy miesiące może mieć wpływ na zmniejszenie ryzyka alergii u dziecka.

Jeśli nie jest to możliwe, zaleca się stosowanie mleka hipoalergicznego (bez białka mleka krowiego).

Dieta dziecka nie powinna być zbyt wcześnie zróżnicowana.

Jak rozpoznać ciężki atak astmy?

W przypadku ciężkiego ataku astmy skurcz oskrzeli jest tak silny, że powietrze się do nich nie dostaje. Wdychanie i wydychanie wymagają intensywnego wysiłku, a nie przynoszą efektu.

Osoba może mieć objawy niedotlenienia (niebieskie przebarwienie paznokci i ust), powiększa się przestrzeń między żebrami i nad obojczykami. Pojawia się pocenie, trudności w mówieniu, oznaki zmęczenia.

Niedotlenienie może spowodować, że chory stanie się senny lub nawet straci przytomność i w końcu przestanie oddychać.

Co robić podczas ataku astmy?

Jeśli ktoś z Twoich bliskich ma atak astmy, zachowaj spokój i postaraj się go uspokoić. Lęk może tylko nasilić napad. Należy ustawić chorego w pozycji, w której czuje się najlepiej (często w pozycji siedzącej) i poluzować ubranie. Przede wszystkim nie należy kłaść pacjenta, który ma atak astmy.

Poproś chorego o powolne i głębokie oddychanie. Zapytaj, czy i gdzie ma leki, pomóż mu je wziąć. Jeśli jest to pierwszy atak, chory nie ma leków. W tym przypadku nie podawaj mu żadnych leków na własną rękę i zadzwoń do jego lekarza prowadzącego. Zastosuj się do udzielonych wskazówek.

W razie poważnego ataku zadzwoń na numer ratunkowy: 112 lub 999.

Dowiedz się więcej na temat astmy, oglądając filmy edukacyjne NFZ

Bibliografia

NFZ o zdrowiu. Astma, Centrala Narodowego Funduszu Zdrowia, Warszawa 2020.

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *