Konflikt udowo-panewkowy – co to jest, leczenie i rehabilitacja

Konflikt udowo-panewkowy jest bardzo częstą przyczyną bólu stawu biodrowego głównie u ludzi młodych. Polega na występowaniu pewnych deformacji w budowie struktur stawu, które zaburzają jego prawidłową pracę. Wyróżniamy trzy typy schorzenia.

W przypadku konfliktu typu CAM kostna deformacja pojawia się na granicy szyjki i głowy kości udowej. W typie PINCER obserwujemy nadbudowę kostną na krawędzi panewki stawowej.

Typ MIESZANY to połączenie CAM i PINCER.

Najczęściej konflikt udowo-panewkowy powoduje ból pachwiny występujący głównie w czasie aktywności sportowej. Dolegliwości mogą pojawiać się podczas nagłych ruchów skrętnych, głębokich przysiadów czy ćwiczeniach rozciągających. Nie zawsze jednak objawy są typowe.

U niektórych dolegliwości pojawiają się po długotrwałym chodzeniu lub siedzeniu, szczególnie na niskim krześle. Konflikt udowo-panewkowy powoduje także ograniczenie ruchomości stawu, szczególnie w kierunku rotacji wewnętrznej. Często zmniejszenie ruchomości pojawia się dużo wcześniej niż ból.

Jeżeli ograniczony zakres ruchu pojawia się już we wczesnej młodości, często pacjent przyzwyczaja się do ograniczenia i nie zauważa problemu. Tego typu sytuacje spotykamy często u osób prowadzących siedzący tryb życia.

Pacjenci aktywni fizycznie dużo częściej dostrzegają problemy z ruchomością, ponieważ uniemożliwiają one wykonywanie pewnych ćwiczeń. Poza bólem konflikt udowo-panewkowy powoduje także uczucie sztywności kończyn dolnych, a także wrażenie przeskakiwania wewnątrz stawu.

Diagnostyka konfliktu udowo-panewkowego bywa problematyczna, ponieważ nie zawsze jest on widoczny na standardowym zdjęciu RTG w projekcji AP. Zazwyczaj do prawidłowego rozpoznania potrzebne jest zdjęcie osiowe stawu biodrowego.

Niekiedy lekarz może dodatkowo zlecić badanie MRI lub TK. Oczywiście do postawienia rozpoznania niezbędne jest badanie kliniczne, czyli ocena ruchomości, oraz dodatkowe testy stawu biodrowego.

Wszystkie podstawowe informacje na temat konfliktu udowo-panewkowego znajdziecie w moim poprzednim artykule.

Konflikt udowo-panewkowy – co to jest, leczenie i rehabilitacjaDiagnoza konfliktu udowo-panewkowego wymaga oceny klinicznej stawu i dodatkowych badań obrazowych.

Jakie leczenie jest najbardziej skuteczne w przypadku konfliktu udowo-panewkowego? Odpowiedź na to pytanie nie jest prosta i wymaga pewnego wyjaśnienia. Zacznijmy od tego, że pewne cechy konfliktu ma bardzo duża część społeczeństwa. U większości z nas budowa stawu biodrowego jest nieco odmienna.

Jeżeli zmiany są niewielkie, narząd ruchu adaptuje się do nich, a pacjent nie odczuwa żadnych dolegliwości. Niektórzy o konflikcie udowo-panewkowym dowiadują się przypadkowo. Takie sytuacje nie są jednak częste, ponieważ zazwyczaj badania obrazowe wykonujemy w związku z pewnymi dolegliwościami stawu.

W przypadku niewielkiego konfliktu, który nie powoduje znacznych dolegliwości, lekarz zazwyczaj zleca rehabilitację i okresowe badania kontrolne.

Niestety często pacjenci wprowadzają pewne działania na własną rękę, co wpływa na zwiększenie dolegliwości. Wiele osób szukając ćwiczeń na staw biodrowy w internecie, wykonuje ćwiczenia rozciągające. Jeżeli tego typu ćwiczenia są wykonywane często i z dużą siłą, pacjent może odczuwać coraz większy ból i napięcie w obrębie biodra.

Bardzo często spotykam takie sytuacje w mojej pracy zawodowej. Większość osób odczuwających dolegliwości w obrębie pachwiny, intuicyjnie próbuje rozciągnąć mięśnie.

Niestety w przypadku konfliktu udowo-panewkowego jest to działanie błędne, ponieważ wrażenie ciągnięcia pochodzi z wnętrza stawu i jest spowodowane konfliktowaniem, czyli tarciem pewnych struktur.

Konflikt udowo-panewkowy – co to jest, leczenie i rehabilitacjaW przypadku konfliktu udowo-panewkowego ćwiczenia rozciągające staw mogą zaostrzać dolegliwości bólowe.

Podczas rehabilitacji nie wprowadzamy zatem statycznego rozciągania, szczególnie w przypadku, gdy ból jest znaczny lub obserwujemy duże ograniczenie zakresu ruchu. W zamian wykorzystujemy techniki tkanek miękkich i delikatne mobilizacje stawu.

Warto pamiętać, że w przypadku konfliktu niezmiernie ważna jest współpraca z rehabilitantem, ponieważ pewnych elementów nie jesteście w stanie wprowadzić sami w domu.

Bardzo korzystnie wpływają także ćwiczenia aktywujące mięśnie stabilizujące, a także ćwiczenia przywracające prawidłowy wyprost stawu biodrowego.

U niektórych pacjentów rehabilitacja przynosi znaczną poprawę, u innych żadne działania nie pomagają. Niestety większość osób z zaawansowanych konfliktem po pewnym czasie ma nawrót dolegliwości, a zmiany w stawie postępują. Warto wiedzieć, że w wielu przypadkach najlepszym rozwiązaniem jest zabieg operacyjny.

Nieleczony konflikt udowo-panewkowy prowadzi do coraz większych uszkodzeń obrąbka i chrząstki stawowej, powoduje więc rozwój wcześniejszych zmian zwyrodnieniowych. Jak wiemy, chrząstka stawowa nie ulega regeneracji, dlatego zwyrodnienie jest nieodwracalne i w wielu przypadkach może prowadzić do konieczności wymiany stawu w przyszłości.

Niektóre doniesienia podają, że aż 50% pacjentów, u których wykonuje się zabieg endoprotezoplastyki, ma cechy konfliktu.

Konfliktu udowo-panewkowy wpływa także niekorzystnie na inne elementy narządu ruchu.

Postępujące ograniczenie ruchomości stawu biodrowego, powoduje ustawienie miednicy w przodopochyleniu, co bardzo niekorzystnie wpływa na kręgosłup.

Większość pacjentów na pewnym etapie choroby odczuwa dolegliwości tego rejonu. Pacjenci z konfliktem częściej doznają także częstszych urazów kolana i stawu skokowego.

Leczenie konfliktu udowo-panewkowego Kraków – Szpital Dworska

Stany zwyrodneniowe biodra to dolegliwość dość czesto spotykana. Skarżą się na nią głównie osoby starsze. Ale prawdopodobieństwo wystąpienia zwyrodnienia bioder można przewidzieć już wcześniej.

Jakie są przyczyny tej bolesnej choroby, co zrobić aby ją powstrzymać, opóźnić, a jeśli już stanie się codziennością jakie leczenie będzie najbardziej skuteczne i adekwatne do stanu zaawansowania choroby.

Umów wizytę teraz – do lekarza specjalizującego się w leczeniu konfliktu udowo – panewkowego w naszym szpitalu

Endoporteza biodra – ostatnia deska ratunku na zbolałe biodra

Endoproteza biodra to zabieg stosowany w leczeniu zaawansowanych zmian zwyrodnieniowych biodra. Jest on skuteczny i pozwala osobom, które niemalże już przestały chodzić na samodzielne przemieszczanie się. Zabieg ten powoduje jednak u pacjentów istotne ograniczenia.

Dlatego aktywne osoby cierpiące na ból biodra zadają sobie i ortopedom następujące pytania: ale czy można po nim grać w tenisa? Czy można po endoprotezie biodra biegać, jeździć na nartach, skakać, grać w siatkówkę lub koszykówkę? A jeśli tak, to jak szybko dojdzie do obluzowania endoprotezy, zmuszając do wymiany na większą, wymagającą rozleglejszej ingerencji? Ile takich wymian (zwanych rewizjami) jesteśmy w stanie wykonać (jako ortopedzi) i ile znieść (jako pacjenci)? Te pytania nakazują postawić pytanie w jakim wieku najwcześniej proponować/zgodzić się na endoprotezę??? A czy może jest coś co możemy zrobić żeby jej uniknąć albo choćby odsunąć w czasie? Co najczęściej prowadzi do endoprotezy biodra?

Konflikt udowo-panewkowy (FAI) problem coraz bardziej poznany

Okazuje się, że 50% a wg niektórych publikacji nawet do 70% obecnie zakładanych endoprotez biodra to pacjenci cierpiący w wieku wcześniejszym na FAI, czyli konflikt udowo-panewkowy. Czym jest? To prawdopodobnie najczęstsza patologia powodująca ból pachwiny u nastolatków i młodych dorosłych (przedziałwiekowy 12-70?).

Kiedy powstaje FAI?

FAI powstaje, gdy dochodzi do nadmiernego tarcia w stawie biodrowym. Tarcie to spowodowane jest nieprawidłową budową stawu lub wyroślami kostnymi zmniejszającymi zakres ruchu. Spowodowana wyroślami zmiana kształtu głowy kości udowej i panewki powoduje zwiększone tarcie, które doprowadza do uszkodzeń skutkujących bólem biodra.

Uszkodzenia w przebiegu FAI obejmują chrząstkę stawową (gładka biała pokrywa kuli i panewki) i obrąbek. Dochodzi do tego na skutek zwiększonego tarcia podczas prawidłowego ruchu w biodrze. Nieleczony konflikt z czasem może doprowadzić do całkowitego wytarcia chrząstki. W efekcie goła kość głowy kości udowej trze o kość panewki.

Ten stan nazywamy artrozą (choroba zwyrodnieniowa stawu).

Trochę statystyk dotyczących FAI

Amerykanie przebadali swoich nastoletnich piłkarzy i okazało się, że dotyka on 50% dziewcząt i 70% chłopców uprawiających piłkę nożną. Podobnie jest w przypadku innych dyscyplin sportowych wymagających kopnięć, przysiadów i rotacji w biodrze jak sporty walki, koszykówka, hokej, podnoszenie ciężarów itp.

Ale nie tylko sport prowadzi do powstania FAI ale też choroby biodra wieku młodzieńczego, ciężka fizyczna praca a wg niektórych autorów również siedzący tryb życia.

Mamy więc do czynienia z czymś co, od momentu powstania terminu, użytego po raz pierwszy w późnych latach 90 przez profesora Ganza ze Szwajcarii,dosyć szybko stało się problemem postrzeganym jako powszechny.

Jeśli dodamy do tego fakt, że osoby dotknięte konfliktem panewkowo-udowym zrywają około 10 razy częściej więzadło krzyżowe przednie i łatwiej ulegają urazom kolan i stawów skokowych to nie będzie nas dziwił fakt, że na przestrzeni ostatních 10 lat mamy do czynienia z lawinowym wzrostem zainteresowania tematem zarówno wśród ortopedów jak i pacjentów.

Dwa typy konfliktu panewkowo-udowego

Ale wróćmy do samego konfliktu panewkowo-udowego. Można wyróżnić 2 typy: cam i pincer.

CAM (typ krzywkowy): zniekształcenie dotyczy głównie głowy i szyjki kości udowej. Mogą to być osteofity tworzące się na przejściu głowy i szyjki kości udowej, deformacja powstająca na skutek chorób biodra wieku młodzieńczego jak np. młodzieńcze złuszczenie głowy kości udowej. W efekcie nieprawidłowej pracy biodra dochodzi do uszkodzeń obrąbka i chrząstki. Częściej dotyka panów.

You might be interested:  Discektomia szyjna, lędźwiowa – usunięcie dysku – rehabilitacja, powikłania

PINCER (typ kleszczkowy, szczypcowy): zniekształcenie dotyczy głównie panewki. Charakterystyczna jest nadbudowa kostna panewki przez co panewka staje się “za głęboka” i nadmiernie obejmuje głowę kości udowej. Efektem tego jest zakleszczanie obrąbka. Odmianą deformacji pincer jest nieprawidłowa tylna rotacja panewki (retrowersja panewki). Częściej dotyka pań.

MIESZANY: Większość rozpoznań konfliktu udowo-panewkowego to kombinacja deformacji cam i pincer.

Jakie są obawy konfliktu panewkowo-udowego?

  • Ból w pachwinie związany z ruchem biodra

Dolegliwości bólowe przedniej (pachwina), bocznej (krętarz i okolice) i tylnej okolicy biodra (pośladek)

  • Ból może być opisywany zarówno jako tępy jak i ostry
  • Skargi na blokowanie, przeskakiwanie i zahaczanie w biodrze
  • Ból może pojawiać się głęboko w biodrze lub w okolicy pachwiny po dłuższym siedzeniu lub chodzeniu
  • Utrudnienie wchodzenia
  • Ograniczenie ruchomości w biodrze
  • Ból dolnej okolicy pleców
  • Ból w pośladku lub górnej części uda czasem promieniujący do kolana (szczególnie wewnętrzna strona kolana)
  • Ból kolana

Jakie sa czynniki ryzyka FAI?

Czynnik ryzyka to coś co zwiększa prawdopodobieństwo wystąpienia danego schorzenia.Czynniki ryzyka dla FAI (konflikt udowo-panewkowy) mogą być następujące:

  • Sport, a głównie piłka nożna, sporty walki, podnoszenie ciężarów, hokej, koszykówka i inne sporty wymagające przysiadów, piwotowania, kopnięć, itp.
  • Osoby ciężko pracujące fizycznie
  • Często powtarzające się zgięcia biodra
  • Wrodzone zwichnięcie biodra lub dysplazja
  • Anatomiczne nieprawidłowości budowy głowy i szyjki kości udowej
  • Młodzieńcze złuszczenie głowy kości udowej i choroba Perthesa
  • Urazy biodra
  • Zapalenia stawów

Diagnostyka problemów z biodra

Diagnostyka problemów z biodrem powinna zostać przeprowadzona przez chirurga ortopedę. W przypadku osob młodych (15-65 rż.) najlepszym adresem jest lekarz specjalizujący się w schorzeniach biodra, który w swoim portfolio oferuje NIE TYLKO endoprotezy biodra.

Problemy stawu biodrowego często początkowo dają dolegliwości bólowe pachwiny. Zdarza się też, że choroba biodra współistnieje z przepukliną pachwinową.

Często osoby dotknięte tym problémem trafiają do chirurga ogólnego.

Dlatego dobrym rozwiązaniem jest konsultacja 3-osobowego zespołu terapeutycznego: ortopeda-fizjoterapeuta-chirurg ogólny specjalizującego się w problemach pachwiny i biodra.

W diagnostyce istotne są:

  1. prawidłowo zebrany wywiad

  2. badanie kliniczne

  3. badania obrazowe: rtg, rezonans magnetyczny biodra (MRI) i tomografia komputerowa (TK).

Leczenie zachowawcze

Leczenie zachowawcze biodra to terapia bezoperacyjna a głównie fizjoterapia. Niechirurgiczne leczenie nie jest w stanie wpłynąć na nieprawidłową budowę biodra i powstałe w jej następstwie uszkodzenia, ale bardzo często znacznie zmniejsza lub usuwa dolegliwości bólowe i poprawia ruchomość.

  • Rodzaje terapii zachowawczych
  • • odpoczynek
  • • zmiana i ograniczenie niektórych aktywności ruchowych (w tym głównie nauka tyłopochylenia miednicy)
  • • leki przeciwzapalne i przeciwbólowe
  • • fizjoterapia
  • • iniekcje dostawowe i okalających tkanek

Kiedy do leczenia biodra powinien wkroczyć chirurg ortopeda?

Leczenie operacyjne należy rozważyć w przypadku, kiedy leczenie zachowawcze nie przyniosło poprawy. Współcześnie większość przypadków konfliktu udowo-panewkowego można leczyć endoskopowo, stosując artroskopię biodra.

Artroskopia biodra

Artroskopia biodra jest techniką operacyjną, która zrewolucjonizowała leczenie powszechnego problemu jakim jest ból biodra. Zastosowana na odpowiednio wczesnym etapie choroby często pozwala znacznie odsunąć w czasie lub nawet uniknąć zabiegu wszczepienia endoprotezy stawu biodrowego.

W trakcie zabiegu ortopeda wprowadza do stawu biodrowego, poprzez kilka małych nacięć skórnych, kamerę oraz narzędzia artroskopowe.

Techniki artroskopowej naprawy stawu biodrowego zostały rozwinięte stosunkowo późno z uwagi na wyjątkowo zwartą budowę stawu biodrowego.

Dopiero po zastosowaniu wyciągu można wysunąć głowę kości udowej z panewki, co wytwarza przestrzeń pozwalającą na wprowadzenie narzędzi. Dodatkowym utrudnieniem jest wyjątkowo głęboka lokalizacja stawu biodrowego ukrytego w całej masie mięśni i innych tkanek otaczających staw biodrowy.

Powoduje to, że artroskopia biodra jest wyjątkowo wymagającym zabiegiem. Do prawidłowego przeprowadzenia artroskopii biodra konieczne są specyficzne narzędzia dedykowane często wyłącznie do tego zabiegu oraz duże doświadczenie ortopedy w wykonywaniu zabiegów endoskopowych.

W trakcie zabiegu ortopeda wykonuje usunięcie wyrośli kostnych, naprawę obrąbka jeśli to możliwe lub usunięcie niestabilnych fragmentów w przypadkach nienaprawialnych uszkodzeń oraz naprawę chrząstki panewki.

Profilaktyka zwyrodnienia biodra, czyli zanim będziesz szukał ostatniej deski ratunku

Każdy z nas chce cieszyć się zdrowiem jak najdłużej. Możliwość samodzielnego i bezbolesnego poruszania się w starszym wieku powinno być jednym z celów każdego człowieka. Warto znać kilka zasad postępownia, które pozwalą nam na chodzic do póżnej starości. Oto one

  • dbaj o swoją wagę i dietę, zbyt duże obciążenie stawów prowadzi do szybszegorozwojuzmianzwyrodnieniowych
  • ruszajsię, stój i siedźwewłaściwysposób – wadypostawy, zaburzenia chodu i nieprawidłowasylwetkapodczassiedzenia to najczęstszaprzyczynaprzodopochyleniamiednicy, w kontroliktóregoupatrujesięobecnieszansę na zmniejszenieczęstościwystępowania konfliktu udowo-panewkowego
  • serwisujswójnarząd ruchu – tak jacodzienniemyjemyzęby tak codzienniepowinniśmyzaczynaćdzień o prawidłowowykonanej 5-15 minutowejrozgrzewki i kończyćdzień 5-15 minutowymrozciąganiem i rolowaniem

Konflikt udowo-panewkowy – co to jest, leczenie i rehabilitacja

Konflikt udowo panewkowy – objawy, przyczyny, leczenie, rehabilitacja

Konflikt udowo panewkowy to dysfunkcja stawu biodrowego, która jest wynikiem nieprawidłowej budowy stawu biodrowego. Źle ukształtowane części kostne o nieregularnym kształcie trą o siebie podczas skrajnych ruchów, powodując uszkodzenia stawu, sztywność i ból.

Anatomia i uszkodzenia

Staw biodrowy jest stawem kulistym, co oznacza, że jego ruchy mogą odbywać się w każdym kierunku. Jest zbudowany z wypukłej głowy kości udowej i wklęsłej panewki kości miednicznej.

Panewka kości miednicznej tworzy dach dla głowy kości udowej i w znacznym stopniu ją obejmuje. Obie powierzchnie stawowe pokryte są chrząstką szklistą. Umożliwia ona swobodne przesuwanie się powierzchni względem siebie.

Powierzchnia stawowa panewki jest dodatkowo poszerzona obrąbkiem stawowym (chrzęstno-włóknisty krążek).

Staw biodrowy otoczony jest torebką stawową, a jego powierzchnie połączone są więzadłami biegnącymi od kości udowej do kości biodrowej. Więzadła te otaczają staw z każdej strony stabilizując go podczas chodu.

Mięśniami odpowiedzialnymi za stabilizację stawu są krótkie mięśnie tzw. rotatory zewnętrzne. Kontrolują one prawidłowe ułożenie obu powierzchni stawowych podczas ruchu. Mięśniami odpowiedzialnymi za ruchy kończyny dolnej w stawie biodrowym są głównie: mięsień biodrowo-lędźwiowy, mięśnie pośladkowe oraz przywodziciele uda.

Ruch w stawie biodrowym przebiega prawidłowo, jeśli:

  • powierzchnie stawowe mają odpowiedni kształt, a zatem szyjka kości udowej ma odpowiednią szerokość i jest ułożona pod odpowiednim kątem, natomiast głowa kości udowej ma kształt zbliżony do kuli, a panewka ma odpowiednią głębokość
  • zachowana jest odpowiednia kontrola ułożenia stawu podczas ruchu przez krótkie mięśnie stabilizujące
  • zachowana jest prawidłowa oś kończyny dolnej podczas ruchu, czyli nie dochodzi do koślawienia albo szpotawienia kończyny
  • miednica ustawiona jest symetrycznie w każdej płaszczyźnie
  • układ nerwowy funkcjonuje prawidłowo, a mięśnie odpowiedzialne za ruch cechują się prawidłową siłą i wytrzymałością

W konflikcie udowo panewkowym prawie każdy z wyżej wymienionych warunków nie jest spełniony.

Istnieją trzy typy konfliktu udowo panewkowego:

  1. Kleszczowy (pincer) – występuje nadbudowa kostna w okolicy brzegu panewki, dlatego głowa kości udowej nie ma swobody ruchu
  2. Krzywkowy (cam) – występuje nadbudowa w okolicy szyjki i głowy kości udowej
  3. Mieszany – występują zmiany zarówno w okolicy brzegu panewki jak i głowy oraz szyjki kości udowej

Objawy

Do najczęstszych objawów konfliktu zaliczamy:

  • ograniczenie ruchomości w stawie, w szczególności ruchu zgięcia i rotacji wewnętrznej
  • uczucie sztywności w stawie
  • ból w okolicach pachwiny, wówczas może on być mylony z problemami urologicznymi. Ból może być umiejscowiony także z przodu lub boku biodra oraz w okolicy pośladka
  • uczucie blokowania lub przeskakiwania stawu podczas ruchu

Ból może być odczuwalny, jako ostry i kłujący, najczęściej sprowokowany podczas kucania, obracania nogi, pojawiający się w momencie zmiany pozycji. Czasem pojawiają się tępe bóle, wówczas pacjenci opisują, że trudno znaleźć im dogodną pozycję, która zmniejszyłaby dolegliwości.

W przypadku konfliktu udowo panewkowego ból występuje podczas ruchu, gdy kończyna znajdzie się w krańcowej pozycji stawu, najczęściej podczas zgięcia.

Może także zostać sprowokowany przez długotrwały wysiłek i występować dopiero po jego zakończeniu.

Pacjenci skarżą się również na dolegliwości podczas krzyżowania nóg oraz w trakcie długotrwałego siedzenia np. w czasie jazdy samochodem.

Przyczyny

Do głównych przyczyn konfliktu udowo panewkowego zaliczamy wady wrodzone stawu biodrowego takie jak dysplazja (występująca już w życiu płodowym nieprawidłowo ukształtowana panewka kości miednicznej), a także wtórne powikłania takie jak zwichnięcia stawu.

Bardzo często przyczyną konfliktu jest aktywność sportowa , w czasie której występują wielokrotnie powtarzalne ruchy, wynikające ze specyfiki uprawianego sportu. W takim przypadku dochodzi do powstania dysbalansu mięśniowego gdzie jedne grupy mięśniowe są nadmierne napięte i sztywne a inne osłabione.

You might be interested:  Hormony roślinne – czy fitoestrogeny mogą być sposobem na menopauzę?

Wpływa to na niewłaściwą pozycję stawu i jego funkcję. Najczęściej nadmierne obciążone grupy mięśniowe to zginacze oraz odwodziciele stawu biodrowego, choć nie jest to reguła.

Konflikt często jest problemem sportowców uprawiających takie dyscypliny jak: biegi płotkarskie, hokej na lodzie, jeździectwo, sporty walki, piłka nożna.

Kolejnym czynnikiem prowadzącym do powstania konfliktu wśród dzieci i młodzieży jest choroba Perthesa (uszkodzenie powierzchni stawowych stawu biodrowego) oraz złuszczenie głowy kości udowej (głowa kości udowej ulega przesunięciu w miejscu chrząstki wzrostowej).

Istotnym czynnikiem, który może sprzyjać powstaniu konfliktu jest asymetria. U osób, które maja zaburzenia postawy takie jak np. skolioza, często dochodzi do asymetrycznego ustawienia miednicy.

Powoduje to, że funkcjonalnie noga się „skraca” (kości nie zmieniają długości, ale ustawienie stawów powoduje pozorne skrócenie i zmianę ustawienia stawu biodrowego).

Sytuacja taka będzie miała miejsce również w przypadku nieprawidłowej osi kończyn w przypadku koślawości i szpotawości kolan.

Ostatnim ale również ważnym czynnikiem, który może doprowadzić do powstania konfliktu panewkowo-udowego są wszelkie dysfunkcje w obrębie obręczy biodrowej, uda oraz kręgosłupa lędźwiowego. Złamania, skręcenia, zwyrodnienia, stłuczenia będą wpływać na zmianę biomechaniki stawu biodrowego.

Diagnostyka

Objawy mogą okazać się na tyle dokuczliwe, że uniemożliwią funkcjonowanie podczas czynności codziennych. Warto już wcześniej pomyśleć o konsultacji medycznej, gdyż wczesne rozpoznanie zapobiegnie poważnym zmianom zwyrodnieniowym stawu biodrowego.

Rozpoczęcie diagnostyki przez lekarza lub fizjoterapeutę będzie polegało na ocenie testów ruchomości stawu biodrowego oraz wizualnej ocenie i palpacji obręczy biodrowej. Ponadto istotna będzie ocena siły mięśniowej oraz bolesności. Przydatna będzie także ocena pozostałych stawów kończyny dolnej.

W celu potwierdzenia diagnozy lekarz może zlecić badania obrazowe:

  • zdjęcie rentgenowskie (RTG), na którym widać nieprawidłowo ukształtowaną panewkę oraz głowę kości udowej
  • tomografię komputerową (TK), dzięki której można jeszcze dokładniej zobaczyć kształt kości
  • rezonans magnetyczny (MR), który dodatkowo informuje o stanie tkanek miękkich, czyli: mięśni, nerwów, torebki stawowej lub więzadeł. Na podstawie MR specjalista może dostrzec uszkodzenie chrząstki stawowej oraz obrąbka stawowego, a także wykluczyć inne schorzenia okolicy stawu biodrowego.

Diagnostyka różnicowa

Trafna diagnoza konfliktu udowo panewkowego nie jest prosta, dlatego zdarza się dużo pomyłek i pomijania tego problemu. Dokładnie przeprowadzona diagnostyka różnicowa pozwala wykluczyć inne schorzenia okolicy stawu biodrowego. Należą do nich m.in:

  • problemy kręgosłupa w odcinku lędźwiowo-krzyżowym takie jak: dyskopatia z objawami korzeniowymi, zblokowania stawowe, zmiany zwyrodnieniowe
  • stany zapalne stawów krzyżowo-biodrowych
  • zapalenie ścięgien mięśniowych przebiegających w okolicy stawu biodrowego (m.in. mięśnia biodrowo-lędźwiowego lub mięśni pośladkowych)
  • inne problemy stawu biodrowego jak stany zapalne, zmiany zwyrodnieniowe, dysplazje, niestabilność, zapalenie kaletki krętarzowej, uszkodzenie obrąbka stawowego
  • przepukliny występujące w okolicy pachwiny
  • choroby o podłożu urologicznym, ginekologicznym, onkologicznym

Leczenie

Leczenie zachowawcze ma głównie na celu zmniejszenie dolegliwości bólowych, poprawę stabilizacji oraz ruchomości stawu biodrowego, a przez to zmniejszenie obciążenia stawu.

Skuteczne leczenie może umożliwić pacjentowi normalne funkcjonowanie. Należy jednak pamiętać, że proces usprawniania jest dostosowywany indywidualnie do każdego pacjenta, biorąc pod uwagę m.in.

wiek, schorzenia współistniejące jak i stopień zaawansowania problemu.

Usprawnianie warto rozpocząć od rozluźniania mięśniowo-powięziowego obręczy biodrowej, uda oraz kręgosłupa lędźwiowego. Przyczyni się to do przełamanie zrostów w obrębie mięśni, powięzi oraz poprawi mobilność stawu. W przypadku konfliktu udowo panewkowego kluczowe może być rozluźnienie mięśni zginaczy i odwodzicieli stawu biodrowego oraz pasma biodrowo-piszczelowego.

Aby zmniejszyć napięcie oraz uczucie sztywności w mięśniach zlokalizowanychw obrębie uda i obręczy biodrowej, warto wykonywać rozciąganie. Jest to szczególnie ważne, dla pracy stawu biodrowego w prawidłowym zakresie ruchomości. Jeśli nie będzie przeciwwskazań to fizjoterapeuta pokażę odpowiednie pozycje i techniki rozciągania.

Głównym celem terapii jest również utrzymanie i poprawa zakresów ruchomości stawów biodrowych jak i pozostałych stawów kończyny dolnej. Przydatne mogą być zarówno ćwiczenia jak i terapia manualna poprawiająca m.in. elastyczność torebki stawowej i tkanek okołostawowych.

Wraz z rozpoczęciem terapii warto także rozpocząć ćwiczenia stabilizacji kończyn dolnych. Ćwiczenia te będą polegały na nauce obciążania nogi w osi (pomiędzy szpotawością a koślawością) dla niej przeznaczonej.

Obciążanie wszystkich stawów w prawidłowej osi znacznie minimalizuje przeciążenia oraz chroni powierzchnie stawowe przed dalszymi uszkodzeniami.

Jeśli dolegliwości bólowe będą się zmniejszać, ćwiczenia stabilizacji będzie można rozpocząć na niestabilnym podłożu oraz w dynamice.

Aby poprawić lokalną stabilizację stawu biodrowego warto wykonywać ćwiczenia krótkich mięśni rotujących staw biodrowy w pozycjach izolowanych. Praca nad prawidłową biomechaniką stawu biodrowego, poprawi jego funkcje oraz przyspieszy regeneracje.

Ważna jest również poprawa stabilizacji centralnej, a więc poprawa kontroli mięśni głębokich tułowia odpowiedzialnych za kontrolowanie „centrum” naszego ciała (regionu miedniczno-lędźwiowego) zarówno w warunkach statyki jak i dynamiki. Do mięśni tych zaliczamy m.in.

mięsień poprzeczny brzucha, mięsień wielodzielny, mięsień skośny wewnętrzny brzucha, mięśnie dna miednicy oraz przeponę. To właśnie te mięśnie zapewniają nam prawidłową stabilizację okolicy dolnego tułowia.

Stabilizacja centralna wpływa na lepszą kontrolę i stabilność stawów kończyny dolnej.

Fizykoterapia

Zabiegi fizykoterapii stosowane są w tym przypadku tylko jako uzupełnienie terapii. Ich głównym celem jest działanie przeciwbólowe oraz regeneracyjne. Korzystne może być stosowanie m.in. hydroterapii, magnetoterapii, elektroterapii czy zabiegów z zakresu ciepłolecznictwa.

Pomoce ortopedyczne

W momentach zaostrzenia dolegliwości w celu odciążenia stawu zastosować można laskę, kulę lub kije do nordic walking. Powinno się je trzymać w ręce przeciwległej do kończyny chorej. O wyborze pomocy do chodzenia powinien zadecydować fizjoterapeuta, który oceni wzorzec chodu i jego wpływ na obecne dolegliwości.

Leczenie operacyjne

Gdy leczenie zachowawcze nie daje większych rezultatów, a objawy bólowe i ograniczenie ruchowości uniemożliwiają wykonywanie podstawowych czynności trzeba rozważyć zabieg chirurgiczny.

Polega on najczęściej na zastosowaniu artroskopii.

Dzięki niej chirurg przeprowadza plastykę w miejscu gdzie powstała nadbudowa kości oraz naprawę uszkodzonego obrąbka lub chrząstki stawowej.

Istotną częścią powrotu do sprawności jest fizjoterapia pooperacyjna. W początkowy okresie po operacji stawu obowiązuje zakaz obciążania kończyny. Ważne jest, aby ćwiczenia stopniowego obciążania kończyny były wprowadzane pod kontrolą fizjoterapeuty. Niezmiernie ważne jest, aby podczas ćwiczeń ruch w stawie biodrowym odbywał w bezbolesnym zakresie.

Rokowania

W przypadku rokowań konfliktu udowo panewkowego wszystko zależy od typu konfliktu i indywidualnej budowy stawu. W przypadku niewielkich zmian leczenie zachowawcze może przynieść znaczą poprawę oraz umożliwić funkcjonowanie bez bólu w życiu codziennym.

W przypadku większych zmian kiedy leczenie zachowawcze (przez okres kilku miesięcy) nie przynosi rezultatów konieczny może się okazać zabieg operacyjny. Postępowanie usprawniające po zabiegu trwa od kilku tygodni do kilku miesięcy.

W przypadku wystąpienia pierwszych dolegliwości bólowych wynikających z konfliktu panewkowo-udowego warto nie zwlekać i jak najszybciej skonsultować się ze specjalistą. Czym wcześniej zareagujemy, tym mniejsze będą konsekwencje.

Bibliografia

  1. Schunke M., Schulte E., Schumacher U., Voll M.:PROMETEUSZ Atlas Anatomii Człowieka. Anatomia ogólna i układ mięśniowo-szkieletowy, MedPharm Polska, Wrocław 2009
  2. Bochenek A., Reicher M.:Anatomia Człowieka, tom I. Anatomia ogólna, kości, stawy, więzadła, mięśnie, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 1999
  3. Paul J. Dooley, Femoroacetabular impingement syndrome,“Can Fam Physician” 2008 Jan; 54(1): 42 – 47
  4. Moritz Tannast, Klaus A. Siebenrock and Suzanne E. Anderson,Femoroacetabular Impingement: Radiographic Diagnosis—What the Radiologist Should Know, “American Journal of Roentgenology”2007;188: 1540-1552

Jestem fizjoterapeutą i propagatorem zdrowego stylu życia. Moim celem nr 1 jest powrót pacjentów do sprawności. Pisząc i nagrywając dla Was materiały staram się wskazać właściwą drogę do zdrowia i pokazać ile zależy od Ciebie!

Konflikt udowo-panewkowy | CRS Clinic – ortopedia i rehabilitacja Warszawa

Konflikt udowo panewkowy powstaje w wyniku długotrwałego oddziaływania sił na tkankę kostną w okolicy stawu. W wyniku przeciążenia tkanka kostna przebudowywuje się tworząc zgrubienia / narośla. W zależności od dokładnej lokalizacji tych zmian wyróżnia się:

  • konflikt typu Cam – deformacja w obrębie szyjki lub / i głowy kości udowej
  • konflikt typu Pincer – deformacja na krawędzi panewki stawu

Konflikt typu Cam i Pincer.

Deformacje te mogą prowadzić do fizycznego ograniczenia ruchomości stawu biodrowego oraz uszkodzenia obrąbka stawowego (specjalna chrząstka stabilizująca staw). 

You might be interested:  Jaskra związana z patologią soczewki

Konflikt występuje najczęściej u osób młodych i aktywnych sportowo. Często stwierdza się w wywiadzie dużą aktywność bądź występowanie w treningu specjalistycznych ćwiczeń – podrażniających i narażających na przeciążenia okolicę pachwiny i stawu biodrowego. 

Z uwagi na zaburzenia biomechaniki, w literaturze podkreśla się korelację pomiędzy występowaniem konfliktu a rozwojem zmian zwyrodnieniowych biodra w wyniku przeciążania chrzastki stawowej.

Objawy

  • ograniczenie ruchu zgięcia w stawie (dociągnięcie uda do brzucha)
  • ograniczenie ruchu rotacji wewnętrznej w stawie
  • ból w okolicy pachwiny podczas aktywności
  • ból przy dłuższym siedzeniu
  • przeskakiwanie w okolicy stawu
  • ograniczenie funkcji biodra w życiu codziennym (np. wsiadanie do samochodu, sznurowanie butów)

Diagnoza

Rozpoznanie stawiane jest na podstawie wywiadu oraz badania klinicznego. Dodatkowo wykonuje się zdjęcie rentgenowskie (RTG) w celu uwidocznienia zmian kostnych. W przypadku podejrzenia uszkodzenia obrąbka stawowego wskazane jest wykonanie rezonansu magnetycznego (RM) z podaniem kontrastu.  

Leczenie

Pierwszoplanową propozycją jest leczenie zachowawcze łączące fizjoterapię z farmakoterapią w formie iniekcji:

Podanie odpowiedniego leku prowadzi do złagodzenia objawów podrażnienia oraz ułatwia pracę fizjoterapeucie.

W czasie fizjoterapii prowadzone są działania poprawiające ruchomość stawu, wzmacniające mięśniową stabilizację stawu oraz poprawiające wzorce ruchu dla kończyny dolnej.

Skuteczność leczenia zachowawczego może być uzależniona od zmiany nawyków ruchowych czy też rezygnacji/ zmiany aktywności sportowej. 

W razie braku zadowalających efektów lub braku zgody Pacjenta na redukcję aktywności fizycznej proponowane jest leczenie operacyjne. Rodzaj wykonanego zabiegu będzie zależeć od tego jaka jest rzeczywista przyczyna konfliktu udowo-panewkowego i jaki rodzaj uszkodzenia tkanki miękkiej wystąpił.

W zależności od konkretnego przypadku można zaproponować operację “na otwarto” bądź technikę artroskopową. Podczas operacji usuwa się tkanki kostne, które przyczyniają się do konfliktu udowo-panewkowego i regeneruje się uszkodzone części obrąbka stawowego. W większości przypadków zabieg chirurgiczny zmniejsza ból i poprawia funkcjonalność stawu biodrowego.

Operacja jest zwykle mniej skuteczna, gdy pacjent ma objawy artrozy stawu biodrowego lub jest w starszym wieku.

Specjaliści

lekarz Paweł Gidziński

fizjoterapeuta Michał Rysiawa

Konflikt udowo-panewkowy – jak rozpoznać, leczenie i objawy

Pacjenci zazwyczaj skarżą się na ból w okolicy biodra oraz pachwiny, nasilający się podczas zginania kończyny dolnej w stawie biodrowym (powoduje trudności w siadaniu). Często występują również charakterystyczne kliknięcia i przeskakiwania w stawie w biodrowym. Wieloletni konflikt udowo – panewkowy może w konsekwencji powodować zaburzenia chodu.

W jaki sposób można zdiagnozować konflikt udowo – panewkowy (FAI)?

Najważniejsze dla oceny możliwości występowania konfliktu udowo – panewkowego jest badanie lekarskie podczas wizyty – ból związany z konfliktem udowo – panewkowym prowokowany jest przez konkretne ustawienie stawu.

Podczas wizyty lekarz wykona dokładne badanie ortopedyczne z testem swoistym dla FAI – zgięcie, przywiedzenie i rotację wewnętrzną w stawie biodrowym.

 Przy nieprawidłowościach wykrytych podczas badania, kolejnym krokiem diagnostycznym jest wykonanie zdjęć rentgenowskich – pozwalają ocenić struktury kostne tworzące staw biodrowy i wzajemne zależności między nimi.

 Do dokładniejszej wizualizacji kości tworzących staw, można wykorzystać badanie tomografii komputerowej. Najlepszym badaniem w diagnostyce uszkodzeń obrąbka stawowego i chrząstki stawowej, jest badanie rezonansu magnetycznego

Czy jest możliwe leczenie nieoperacyjne konfliktu udowo – panewkowego (FAI)?

Tak, jest ono dedykowane dla pacjentów ze skąpymi objawami, bez nieprawidłowości mechanicznych w obrębie stawu biodrowego.

Można do niego wykorzystać leczenie farmakologiczne, głównie niesteroidowe leki przeciwzapalne (ibuprofen, naproksen) oraz rehabilitację opartą o ćwiczenia zwiększające zakres ruchomości w obrębie stawu biodrowego i wzmacniające mięśnie stabilizujące staw biodrowy.

Jakie są wskazania do leczenia operacyjnego pacjentów z konfliktem udowo – panewkowym (FAI)?

Leczenie operacyjne zalecane pacjentom symptomatycznym, przy nieskuteczności leczenia zachowawczego konfliktu udowo – panewkowego oraz w przypadku nieprawidłowości mechanicznych w obrębie stawu biodrowego.

Jak wygląda operacja pacjentów z konfliktem udowo – panewkowym (FAI)?

Zabieg wykonywany jest w znieczuleniu regionalnym, po podaniu środka znieczulającego w obrębie kręgosłupa (pacjent nie czuje bólu od pasa w dół) lub w znieczuleniu ogólnym (śpi).

Pacjent układany jest w pozycji leżącej na plecach.

Operowana kończyna jest rozciągana przez specjalną trakcję, co zwiększa przestrzeń w obrębie stawu i ułatwia manipulowanie narzędziami chirurgicznymi.

Przez około centymetrowe nacięcie w skórze, do stawu wprowadzany jest artroskop (urządzenie optyczne), umożliwiający wizualizacje stawu.

Następnie po identyfikacji chorobowo zmienionych elementów, do stawu wprowadzane są kolejne instrumenty umożliwiające naprawę uszkodzeń i usunięcie patologicznych struktur.

Podczas zabiegu wykonywane są również dodatkowe zdjęcia rentgenowskie, ułatwiające wprowadzanie instrumentów oraz oceniające skuteczność zabiegów terapeutycznych. Zabieg polega na usunięciu nadmiaru kości, powodującego konflikt udowo – panewkowy (FAI) oraz zszyciu obrąbka stawowego, w przypadku jego uszkodzenia.

W zależności od zaawansowania procesu chorobowego, operacja trwa od godziny, do dwóch godzin.

Jak wygląda rekonwalescencja po takiej operacji?

Podstawą rekonwalescencji jest rehabilitacja – fizjoterapia. Jej dokładny przebieg będzie zależny od poziomu aktywności przed operacją i tego co było wykonane w jej trakcie. Przed zabiegiem pacjent jest konsultowany przez zespół rehabilitacyjny, co ma na celu dokładne omówienie oczekiwań i perspektyw na ich spełnienie.

Po operacji pacjent chodzi o kulach, stopniowo zwiększając obciążenie kończyny operowanej. Następnie wprowadzane są ćwiczenia zwiększające zakres ruchomości w obrębie stawu biodrowego oraz ćwiczenia wzmacniające mięśnie stabilizujące. W przypadku sportowców, rehabilitacja jest dodatkowo ukierunkowana na powrót do danej dyscypliny.

Ból miejsca operowanego kontrolowany jest środkami przeciwbólowymi, przepisywanymi przez lekarza prowadzącego.

Powrót do pełnej aktywności trwa od 4 do 6 miesięcy.

Artykuł powstał przy udziale: Krzysztof Starszak, lek. med. Maciej Otworowski.

Konflikt panewkowo-udowy

Konflikt panewkowo-udowy (FIA-Femo -roacetabular impingement)- jest to nieprawidłowy kontakt głowy kości udowej względem brzegu panewki stawu biodrowego. Schorzenie to przyczynia się do powstania wczesnej postaci zwyrodnienia stawu biodrowego.

Wyróżnia się trzy typy konfliktu panewkowo-udowego:

  1. krzywkowy (ang. Cam) w tym przypadku głowa kości udowej nie jest owalna i dochodzi do zaburzeń ruchomości względem panewki. Dochodzi do uwypuklenia głowy i szyjki kości udowej. Częściej występuje u mężczyzn niż u kobiet(14:1)
  2. kleszczowy (ang. Pincer) występuje nadbudowa kostna na krawędzi panewki stawowej. Częściej występuje u kobiet niż u mężczyzn (3:1).
  3. mieszany Cam i Pincer występują zmiany zarówno w głowie kości udowej oraz panewce stawu biodrowego.
  • Konflikt panewkowo-udowy   najczęściej dotyka osób młodych w wieku od 20-40 r. ż, aktywnych fizycznie uprawiających sport.

Przyczyna która usposabia do powstania FIA jest prawdopodobnie bezobjawowe złuszczenie głowy kości udowej.

 Konflikt panewkowo-udowy przyczyny:

Najczęstszymi objawami są ograniczenie ruchomości zgięcia i rotacji wewnętrznej w stawie biodrowym, głęboko umiejscowiony ból w okolicy pachwiny. Ból może występować na początku aktywności fizycznej np podczas biegu lub przysiadów.

Podczas szybkiego testu zakresu ruchomości oraz badaniu manualnemu możemy określić stopień ograniczenia ruchu. Stosując badanie ortopedyczne wg Cyriaxa możemy rozróżnić czy mamy do czynienia z typowym wzorcem torebkowym czy też zapaleniem w stawie biodrowym.

Objawem wzorca torebkowego będzie charakterystyczne ograniczenie ruchu natomiast zapalenia będą bóle nocne.

Rozpoznanie konfliktu p-u stawia się na podstawie wywiadu, objawów klinicznych, oraz wyników badań obrazowych tj RTG, TK, MRI oraz badania USG

Konflikt panewkowo-udowy

Leczenie i rehabilitacja

jest schorzenie, w które szybko zdiagnozowane można leczyć za pomocą rehabilitacji. Najczęściej stosuje się mobilizację tkanek miękkich, ćwiczenia stabilizacji głębokiej mięśni obręczy biodrowej, suche igłowanie, ćwiczenia propriocepcji.

Ze względu na zniekształcenia w panewce i głowie kości udowej praca nad odzyskaniem pełnej ruchomości może wyzwalać dolegliwości bólowe, dlatego staramy się pracować w niebolesnym zakresie stosując terapię manualna.

Szczególnie dobre rezultaty daje zastosowanie trakcji ręcznej stawu biodrowego.

Pełne wyleczenie jest możliwe dzięki zabiegowi artroskopii stawu biodrowego. Leczenie artroskopowe polega na dotarciu do stawu przez dwa-trzy mini-nacięcia (ok. 5 mm długości).

Następnie oglądamy staw na ekranie monitora dzięki specjalnej kamerze.

Po zlokalizowaniu obszaru uszkodzenia można przeprowadzić naprawę obrąbka oraz plastykę szyjki kości udowej i panewki, tak aby nie powodowały już uszkodzenia obrąbka.

W przypadku bardziej nasilonych zmian zlokalizowanych w przednio-górnej szyjki kości udowej wskazane jest wykonanie osteochondroplastyki z dostępu przedniego bez jego zwichnięcia. Jeżeli zmiany zwyrodnieniowe są bardzo zaawansowane wymagają zwichnięcia stawu biodrowego podczas operacji.

Konflikt panewkowo-udowy  zabiegi operacyjne przeprowadzane w

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *