Objaw rovsinga – na czym polega i jakie są przyczyny?

Objaw Rovsinga – na czym polega i jakie są przyczyny?Objaw Babińskiego – ocena polega na drażnieniu bocznej powierzchni podeszwy stopy i w poprzek poduszki stopy (w kierunku palucha). Objaw będzie dodatni, gdy paluch stopy zgina się grzbietowo, a pozostałe palce przybierają wachlarzowate rozłożenie.

————————————————————

Objaw Brudzińskiego – objaw oponowy; występuje jako objaw karkowy i łonowy. Badany jest poprzez przygięcie karku w kierunku mostka lub uciśnięcie spojenia łonowego. Objaw będzie dodatni, jeżeli wystąpi zgięcie kończyn dolnych.

————————————————————

Próba Romberga – pacjent stoi wyprostowany ze złączonymi stopami oraz z rękoma opuszczonymi wzdłuż ciała przy oczach otwartych oraz zamkniętych. Próba będzie dodatnia, gdy u pacjenta pojawią się zaburzenia równowagi. Mogą być obecne zarówno przy otwartych, jak i zamkniętych oczach.

————————————————————

Triada Cushinga – zespół objawów towarzyszących wzmożonemu ciśnieniu śródczaszkowemu; w skład triady wchodzą: bradykardia, nieregularny oddech, wzrost ciśnienia tętniczego.

————————————————————

Objaw Kerniga – objaw oponowy; badany poprzez zgięcie kończyny dolnej w stawach biodrowym i kolanowym, następnie badający próbuje wyprostować kończynę w stawie kolanowym. Objaw ten jest dodatni podczas wystąpienia oporu podczas badania.

————————————————————

Objaw Laseque’a – charakterystyczny dla rwy kulszowej. Oceniając objaw Laseque’a, należy pacjenta położyć płasko na plecach, a następnie badający podnosi kończynę dolną wyprostowaną w kolanie. Objaw będzie dodatni, gdy podczas

prostowania pojawi się ból.

————————————————————

  • Objaw Blumberga – objaw stwierdzany w badaniu przedmiotowym u chorych z ostrym zapaleniem
  • Objaw Goldflama – w badaniu fizykalnym wywoływany przez uderzanie pięści badającego w grzbiet drugiej rozwartej ręki, przyłożonej w okolicy kąta kręgosłupowo-żebrowego. Prawidłowe
  • Objaw Chełmońskiego – objaw występujący w chorobach wątroby, polegający na występowaniu
  • Objaw Murphy’ego – objaw chorobowy służący do różnicowania bólu w okolicy podżebrowej prawej. Uważa się, że jest dodatni w przypadku kamicy pęcherzyka żółciowego, natomiast ujemny –

otrzewnej. Objaw charakteryzuje się brakiem bolesności lub słabo nasiloną bolesnością podczas delikatnego i powolnego wpuklania powłok brzusznych, z charakterystycznym wywołaniem ostrego, silnego bólu w momencie gwałtownego zwolnienia ucisku. Mechanizm patofizjologiczny objawu to bolesne rozklejanie się blaszek otrzewnej w wyniku zapalenia oraz nagła zmiana ciśnienia w jamie brzusznej. ————————————————————wstrząsanie tej okolicy nie wywołuje bólu. Ostry ból stanowi dodatni objaw Goldflama i sugeruje istnienie kamicy nerkowej lub moczowodowej, stanów zapalnych nerek oraz zakrzepicy żyły nerkowej po stronie badanej. ————————————————————bolesności w trakcie wstrząsania okolicy łuku żebrowego prawego. Zwykle badanie tego objawu polega na położeniu dłoni na łuku żebrowym prawym i następnie uderzeniu w dłoń pięścią drugiej ręki. W przypadku wystąpienia bólu uważa się objaw za dodatni i świadczy to o istnieniu procesu zapalnego pęcherzyka żółciowego, zwłaszcza w przebiegu kamicy żółciowej. ————————————————————w przypadku zapalenia dróg żółciowych bądź ich kamicy. Badanie objawu wykonuje się w pozycji leżącej na wznak. Badający kładzie dłoni w okolicy podżebrowej prawej w linii środkowo-obojczykowej w lokalizacji pęcherzyka żółciowego i nakazuje pacjentowi wykonać głęboki wdech. Objaw uważa się za dodatni, jeśli badany przerwie wdech, co spowodowane jest bólem. W trakcie wdechu rozprężające się płuca oraz napinająca się przepona powodują ruch znajdującego sięponiżej wątroby oraz leżącego na jej dolnym brzegu pęcherzyka żółciowego, który, obniżając się przy wdechu, uderza w palce badającego, powodując w przypadku jego stanu zapalnego ból i odruchowe wstrzymanie oddechu. ————————————————————

Objaw Jaworskiego – objaw charakterystyczny dla zapalenia wyrostka robaczkowego. Pacjent w pozycji leżącej podnosi kończynę dolną prawą do góry. Następnie badający naciska palcami dłoni

okolicę wyrostka robaczkowego, a pacjent jednocześnie opuszcza wyprostowaną w stawie kolanowym kończynę. Objaw uznaje się za dodatni, gdy w trakcie opuszczania kończyny pojawia się narastający ból. ————————————————————

Objaw Rovsinga – objaw zapalenia wyrostka robaczkowego lub zapalenia otrzewnej. Badanie wykonuje się oburącz. Badający układa jedną dłoń w okolicę lewego dołu biodrowego prostopadle do okrężnicy zstępującej, a następnie wywiera swoją drugą dłonią równomierny ucisk na dłoń

wcześniej przyłożoną do skóry brzucha. Stopniowo przesuwa dłonie w kierunku antyperystaltycznym do lewego zgięcia okrężnicy. W wyniku badania dochodzi do wzrostu ciśnienia gazów w okrężnicy,co rozciąga ścianę kątnicy i wyrostek robaczkowy. W przypadku zapalenia wyrostka robaczkowego wyzwoli to ból w prawym dolnym kwadrancie brzucha – dodatni objaw Rovsinga. ————————————————————

Oddech Biota, oddech ataktyczny – określenie stosowane do określenia zupełnie niemiarowego trybu oddechowego.

Okresy bezdechów (10 – 30 sekund) są przerywane zupełnie bezładnym rytmem oddechowym, poszczególne oddechy różnią się częstotliwością i głębokością.

Występuje w schorzeniach i urazach ośrodkowego układu nerwowego obejmujących rdzeń przedłużony i znajdujący się w nim ośrodek oddechowy. Jest objawem poważnym i źle rokującym. Stosunkowo często występuje w stanach agonalnych i może przejść w bezdech.

————————————————————

Wiotka klatka piersiowa – Powstaje w wyniku złamania co najmniej trzech sąsiednich żeber gdy każde z nich złamane jest co najmniej w dwóch miejscach. Wynikiem takich złamań jest powstanie fragmentu ściany klatki piersiowej który nie pozostaje w ciągłości z resztą jej rusztowania.

Wyróżnia się typ boczny lub przedni wiotkiej klatki piersiowej (wyłamanie mostka). W przypadku złamań tylnych części żeber silne mięśnie grzbietu zapobiegają powstaniu luźnego fragmentu ściany Wyłamany fragment u chorego oddychającego spontanicznie porusza się paradoksalnie w stosunku do reszty klatki piersiowej. Siła potrzebna do spowodowania tego typu obrażeń powoduje również stłuczenie tkanki płuca leżącego pod wyłamanym fragmentem co dodatkowo przyczynia się do niedotlenienia. Istnieje duże ryzyko powstania odmy lub krwiaka opłucnej. W przypadku wyłamania dużego fragmentu ściany chory może mieć poważne zaburzenia oddychania i małą objętość oddechową a zatem będzie potrzebował wspomagania wentylacji i intubacji tchawicy. Ból spowodowany złamaniami dodatkowo przyczynia się do pogorszenia wentylacji która jest już zaburzona przez paradoksalny oddech i stłuczenie płuca. Obmacując klatkę piersiową można wyczuć trzeszczenia w tkance podskórnej i nieprawidłowe ruchy ściany klatki piersiowej. Wiotką klatkę piersiową można rozpoznać podczas badania wstępnego. ‘

————————————————————

Objaw Battle’a jest to objaw, który pojawia się w przypadku złamania w okolicy dołu środkowego podstawy czaszki. Objaw Battle’a polega na wystąpieniu krwiaka podskórnego umiejscowionego nad wyrostkiem sutkowatym (za małżowiną uszną). Objaw Battle’a przeważnie ujawnia się po kilku dniach od momentu urazu.

Objaw Rovsinga – na czym polega i jakie są przyczyny?

————————————————————

Niedomykalność zastawki trójdzielnej – Nieprawidłowe cofanie się krwi z prawej komory do prawego przedsionka wskutek nieszczelności zastawki trójdzielnej.

Objawy przedmiotowe: tętnienie znacznie poszerzonych żył szyjnych, objaw wątrobowo-szyjny; u chorych z dużą niedomykalnością występuje tętnienie naczyń na szyi i głowie, rzadziej tętnienie gałek ocznych; tętnienie prawej komory; tętnienie wątroby; w wadzie zaawansowanej uogólniony obrzęk tkanki podskórnej, wodobrzusze oraz sinożółtawe zabarwienie powłok; szmer holosystoliczny, którego głośność zwiększa się w czasie głębokiego wdechu oraz turkoczący szmer rozkurczowy (w dużej niedomykalności).

————————————————————

Objaw Trosseau – u polega na przymusowym ustawieniu palców dłoni w kształt przypominający rękę położnika. Objaw ten możemy zaobserwować podczas wykonywania tzw. „próby tężyczkowej EMG”. Do badania tego używamy mankietu do mierzenia ciśnienia tętniczego krwi, który zaciskamy na ramieniu pacjenta wywołując niedokrwienie przedramienia.

Objawem Trousseau nazywamy dłoniowe zgięcie palców IV i V. Objaw ten może również występować samoistnie podczas napadu tężyczki jawnej. Tężyczka – Tężyczka jest zaburzeniem o bardzo różnorodnym obrazie chorobowym. Wiąże się z nadpobudliwością nerwowo-mięśniową, osłabioną koncentracją uwagi, zmęczeniem, uczuciem ciągłego zdenerwowania.

Napad tężyczki może przebiegać pod postacią zespołu łagodnych objawów, jak drętwienie wokół ust oraz dystalnych części kończyn z hiperwentylacją, uczuciem braku tchu, kołataniem serca, zawrotami głowy oraz nudnościami, a także uczuciem wykręcania dłoni i stóp.

Do poważniejszych objawów mogących wystąpić podczas napadu tężyczki zaliczamy uogólnione drgawki, utratę przytomności, kurcze mięśni, a do stanów zagrażających życiu skurcz mięśni krtani oraz zaburzenia rytmu serca.

Tężyczka może być manifestacją wielu zaburzeń elektrolitowych, w tym hipokalcemii, hipomagnezemii, hipokaliemii, zasadowicy oraz zaburzeń gospodarki elektrolitowej powstałych w wyniku hiperwentylacji. Przyczyn powyżej wymienionych zaburzeń elektrolitowych jest wiele. Zaliczamy do nich między innymi nieprawidłowo zbilansowaną dietę, alkoholizm, choroby o podłożu endokrynologicznym oraz genetycznym, przyczyny jatrogenne,

jak terapia inhibitorami pompy protonowej oraz wiele, wiele innych. Tężyczka bywa zbyt późno rozpoznawana, a przez to niedostatecznie leczona, dlatego wymaga bliższego poznania. Video („ręka położnika” po uciśnięciu ramienia przez 3 min mankietem sfigmomanometru napompowanym do 20 mm Hg powyżej ciśnienia skurczowego)

Video.2  (możliwość wywołania napadu tężyczkowego poprzez hiperwentylację.)

————————————————————Objaw Rossolimo (odruch Rossolimo, ang. Rossolimo's sign/reflex) – patologiczny objaw neurologiczny świadczący o uszkodzeniu układu piramidowego, polegający na podeszwowym zgięciu palców stopy w odpowiedzi na szybkie ich uderzenie. Jego znaczenie jest mniejsze niż objawu Babińskiego, który to może być nieraz jedynym i rozstrzygającym objawem sugerującym uszkodzenie układu piramidowego (drogi korowo-rdzeniowej)

————————————————————Rozedma podskórna (efekt ludzika michellin) W sytuacji kiedy wykonujesz badanie urazowe i jesteś na etapie badania szyi możliwe jest występowanie tzw rozedmy podskórnej – zjawiska które można porównać z obecnością pęcherzyków folii bąbelkowej. Może ono towarzyszyć np. odmie prężnej (maskuje wtedy objaw wypełnienia żył szyjnych ) Rozedma podskórna będzie wyczuwalna zarówno na klatce piersiowej jak i szyi, ale może także być wyczuwalna na kończynach górnych.

————————————————————Objaw Cullena (ang. Cullen's sign) – objaw ostrego zapalenia trzustki opisany w roku 1918 przez Thomasa Stephena Cullena, przejawiający się występowaniem brunatnosinych plam w okolicy pępka, będących ogniskami martwicy podskórnej tkanki tłuszczowej. Jest to objaw bardzo rzadki, w przypadku wystąpienia rokowniczo niepomyślny.

————————————————————Objaw Kehra – w przypadku pęknięcia śledziony wynaczyniona krew, gromadząc się pod przeponą może podrażniać dośrodkowe włókna nerwowe nerwu przeponowego, powodując ból ramienia lewego, nie jest to jednak objaw swoisty.

————————————————————Objaw Kussmaula – W prawidłowych warunkach wdech wywołuje obniżenie ciśnienia w klatce piersiowej, ułatwia napływ z żył głównych do prawego przedsionka i powoduje przemijające obniżenie wypełnienia żył szyjnych. Zjawisko odwrotne – przepełnianie się żył szyjnych podczas wdechu – nosi nazwę objawu Kussmaula. Objaw ten jest swoisty dla zaciskającego zapalenia osierdzia. Występuje także w niewydolności lub za-wale prawej komory i w masywnym zatorze tętnicy płucnej, lecz nie w tamponadzie serca.  Ważnym elementem oceny tętna żylnego jest bada-nie refluksu wątrobowo-szyjnego. Badanie przeprowadza się u pacjenta w pozycji leżącej, którego wcześniej prosi się o rozluźnienie mięśni brzucha przezpodciągnięcie kolan do góry. Na prawe podżebrze wywiera się długotrwały ucisk. W prawidłowych wa-runkach wypełnienie żył nie ulega zmianie lub obserwujemy przemijający, trwający 5–10 s niewielki wzrost ciśnienia żylnego. Nieprawidłowa odpowiedź polega na trwałym wzroście ciśnienia, utrzymującym się tak długo, jak wywierany jest ucisk. Objaw ten wskazuje na prawokomorową niewydolność serca lub zaciskające zapalenie osierdzia.

You might be interested:  Masaż izometryczny – wskazania, techniki, etapy, efekty

————————————————————Objaw Markle'a Jeden z objawów klinicznych sugerujących obecność zapalenia otrzewnej. Potwierdzeniem jest ból jamy brzusznej (objaw dodatni) wywołany wstrząśnieniem tułowia, np. przy podskoku; szybkim opadaniu na pięty po staniu na palcach stóp; delikatnym wstrząśnieniu okolicy lędźwiowej leżącego pacjenta. Uważany jest za równoznaczny z objawem Blumberga.Objaw Rovsinga – na czym polega i jakie są przyczyny?

Jakie objawy daje zapalenie wyrostka robaczkowego?

Szacuje się, że w krajach rozwiniętych ok. 16% osób wymaga interwencji chirurgicznej z powodu zapalenia wyrostka robaczkowego.

Najczęstszą przyczyną zapalenia wyrostka robaczkowego jest zamknięcie jego światła. Mogą je spowodować m.in.:

  • kamienie kałowe,
  • pasożyty bytujące w jelitach,
  • ciała obce,
  • nowotwory (np. rakowiaki),
  • rozrost tkanki limfatycznej.

Zablokowanie odpływu śluzu z wyrostka powoduje wzrost ciśnienia w jego świetle, co skutkuje uciśnięciem naczyń krwionośnych i w konsekwencji – martwicą ściany wyrostka.

Zmieniona zapalnie i martwiczo ściana łatwo ulega przedziurawieniu, na skutek którego zakażona treść ze światła wyrostka wylewa się do jamy brzusznej, powodując rozprzestrzenianie zapalenia na okoliczną otrzewną.

Inną przyczyną mogą być owrzodzenia ściany wyrostka, czyli uszkodzenia w obrębie błony śluzowej wyściełającej jelito. W efekcie śluzówka jest bardziej podatna na zakażenia bakteriami obecnymi w jelitach, co może powodować zapalenie.

Jak rozpoznać zapalenie wyrostka robaczkowego?

Początkowo objawy są mało specyficzne i miernie nasilone. Zwykle jako pierwszy pojawia się kolkowy, trudny do umiejscowienia ból brzucha.

Wraz z postępem choroby, zwykle po kilku lub kilkunastu godzinach ból lokalizuje się coraz bliżej prawego podbrzusza, dolegliwości stają się bardziej dotkliwe, a każda zmiana pozycji powoduje nasilenie bólu.

Dodatkowo dolegliwościom bólowym towarzyszą zwykle:

  • nudności,
  • wymioty,
  • brak apetytu,
  • osłabienie,
  • gorączka lub stan podgorączkowy,
  • parcie na mocz,
  • biegunka. 

Należy mieć na uwadze, że tylko u około 50% osób objawy choroby są charakterystyczne. U niektórych chorych przebieg i symptomy zapalenia wyrostka robaczkowego mogą być jednak wyjątkowo nietypowe, np. u kobiet w ciąży, dzieci i osób starszych.

Zapalenie wyrostka robaczkowego u kobiet w ciąży

Na skutek powiększonej macicy jelita zmieniają swoje położenie, a wyrostek często ulega przemieszczeniu ku górze, aż pod prawy łuk żebrowy. Fakt ten sprawia, że objawy bywają mylące, a choroba trudniejsza do zdiagnozowania.

Podejrzenie zapalenia wyrostka robaczkowego u ciężarnej zawsze wymaga pilnej diagnostyki i różnicowania z innymi schorzeniami jamy brzusznej (np. kamicą pęcherzyka żółciowego) oraz wykluczenia przyczyn ginekologiczno-położniczych, do których należy m.in.

przedwczesne odklejenie łożyska.

Zapalenie wyrostka robaczkowego to najczęstsza przyczyna interwencji chirurgicznych u ciężarnych!

Zapalenie wyrostka robaczkowego u dzieci

Zapalenie wyrostka robaczkowego jest jedną z wielu przyczyn bólu brzucha u dzieci. Rzadko występuje u dzieci poniżej 2. roku życia, częściej natomiast dotyczy dzieci starszych. Zapalenie wyrostka może u nich przebiegać bez typowych objawów, a dolegliwości są raczej niecharakterystyczne. Znacznie częściej niż ból występują u nich:

  • nudności,
  • gorączka,
  • nieprzyjemny zapach z ust,
  • wzdęcie brzucha.

Wskutek tego schorzenie jest trudniejsze do zdiagnozowania.

Zapalenie wyrostka robaczkowego u osób starszych

U osób w podeszłym wieku początek choroby jest zazwyczaj bardziej podstępny. Często zapalenie przyjmuje postać ograniczoną z wytworzeniem nacieku okołowyrostkowego, który może uciskać na przewód pokarmowy, dając objawy niedrożności jelit takie jak:

  • zatrzymanie stolca i wiatry,
  • ból brzucha,
  • wymioty.

Objaw Rovsinga – na czym polega i jakie są przyczyny?

Jak przebiega zapalenie wyrostka robaczkowego?

Choroba może rozwijać się gwałtownie lub powoli. W przypadku, gdy przebieg choroby jest szybki, a objawy rozwijają się w ciągu niecałej doby, może dojść do przedziurawienia wyrostka i w konsekwencji – rozprzestrzenienia stanu zapalnego na otrzewną. Gwałtownie rozwijająca się postać choroby to ostre zapalenie wyrostka robaczkowego.

Gdy choroba rozwija się wolniej, zapalenie może zostać ograniczone przez oklejenie wyrostka sąsiadującymi tkankami.

Wówczas powstaje naciek okołowyrostkowy, objawiający się najczęściej jako guz w jamie brzusznej.

Może on ulec samoistnemu wchłonięciu po odblokowaniu odpływu ze światła wyrostka lub, jeśli odpływ treści ze światła wyrostka wciąż pozostanie zablokowany, w miejscu nacieku może wytworzyć się ropień.

Zapalenie wyrostka robaczkowego – diagnostyka

Zapalenie wyrostka robaczkowego jest stanem wymagającym pilnej konsultacji lekarskiej. 

Podczas wizyty lekarz:

  • wykona badanie fizykalne,
  • zbada jamę brzuszną,
  • zleci badania krwi i moczu, które pomogą zdiagnozować stan zapalny i wykluczyć dolegliwości ze strony układu moczowego i rozrodczego. 

Charakterystyczny dla zapalenia wyrostka robaczkowego jest objaw Jaworskiego. Sprawdza się go u pacjenta w pozycji leżącej poprzez uniesienie kończyny dolnej, uciśnięcie okolicy wyrostka robaczkowego, a następnie powolne opuszczanie kończyny. Objaw uznaje się za dodatni, gdy podczas ruchu kończyny w dół występuje nasilenie dolegliwości bólowych. 

Często wartościowym badaniem jest również USG, które może pomóc ustalić źródło dolegliwości. Jest ono szybkie, łatwo dostępne i często wykorzystuje się je w diagnostyce dolegliwości bólowych brzucha. Należy mieć jednak na uwadze, że nie zawsze w trakcie badania udaje się uwidocznić zmieniony chorobowo wyrostek robaczkowy.

Zapalenie wyrostka robaczkowego – leczenie

Podstawową metodą leczenia jest appendektomia, czyli chirurgiczne usunięcie wyrostka robaczkowego. Zabieg można wykonać laparoskopowo lub klasycznie, przy czym na wybór metody ma wpływ:

  • stan pacjenta,
  • przebieg choroby,
  • doświadczenie ośrodka wykonującego zabieg. 

Naciek okołowyrostkowy leczy się zachowawczo w warunkach szpitalnych, podając dożylnie antybiotyki i płyny.

Następnie zleca się kontynuację terapii poprzez stosowanie preparatów doustnych, a po kilku tygodniach wykonuje się planowy zabieg usunięcia wyrostka.

W przypadku, gdy w przebiegu choroby w okolicy wyrostka pojawia się ropień, wykonuje się jego drenaż drogą przezskórną pod kontrolą USG lub operacyjnie.

Rokowanie w przypadku szybko wykrytego zapalenia wyrostka robaczkowego jest dobre, jeśli szybko zostanie podjęte skuteczne leczenie.

Należy jednak pamiętać, że u dzieci, kobiet w ciąży oraz u osób w podeszłym wieku choroba może przyjmować nietypowy przebieg bez charakterystycznych objawów.

Dlatego należy zachować czujność i w razie niepokojących symptomów zgłosić się do lekarza, który na podstawie badań klinicznych i wyników dodatkowych badań postawi rozpoznanie i udzieli fachowej pomocy.

Źródła:

  • Szczeklik A., Gajewski P., Interna Szczeklika. Duży podręcznik, Medycyna Praktyczna, 2015 r., s. 1012-1013,
  • O. James Garden, Andrew W. Bradbury, John L.R. Forsythe, Rowan W. Parks, Chirurgia, 2015 r., s. 227-230,
  • Noszczyk W., Chirurgia repetytorium, s. 381-387.

Odpowiedzi na pytania naszych czytelników

Wyrostek robaczkowy – przyczyny, objawy, leczenie. Ostre zapalenie wyrostka robaczkowego

Objaw Rovsinga – na czym polega i jakie są przyczyny?

Dokucza Ci ból brzucha? Masz podwyższoną temperaturę? Mdłości? Zaczynasz się martwić i w pośpiechu wpisujesz w Google: „Wyrostek robaczkowy gdzie boli?” Już sam nie wiesz czy powinien niepokoić cię ból po prawej, czy lewej stronie, więc pada pytanie: „Wyrostek gdzie jest?”. Zachowaj spokój. W niniejszym artykule rzeczowo odpowiadamy: jak objawia się zapalenie wyrostka robaczkowego, kiedy zgłosić się do lekarza, a także jakie są skuteczne metody leczenia zapalenia wyrostka robaczkowego.

Wyrostek robaczkowy: do czego służy?

Wyrostek robaczkowy (łac.

appendix vermiformis) to część przewodu pokarmowego, ma postać ślepo zakończonej cewki, odchodzącej od kątnicy, która jest segmentem jelita grubego – stąd jego potoczna nazwa „ślepa kiszka”.

Zwykle ma długość 8 do 10 cm, ale zdarza się (rzadko), że nawet 20 cm. Jest bardzo wąski – jego średnica ma zwykle około 3-7 mm, co niestety sprzyja zaleganiu mas kałowych, a tym samym stanom zapalnym.

Wyrostek robaczkowy gdzie jest umiejscowiony?

Na ogół zlokalizowany jest w prawym dole biodrowym, ale stanowi to sztywnej reguły.

Warto mieć na uwadze, że nie u wszystkich osób wyrostek robaczkowy położony jest dokładnie w tym samym miejscu, stąd częste problemy z jednoznacznym zdiagnozowaniem stanu zapalnego.

Zdarza się, że wyrostek robaczkowy układa się między pętlami jelitowymi, może być schowany za kątnicą czy pęcherzem moczowym.

Otóż rola wyrostka robaczkowego nie jest do końca znana. Choć stanowi on część układu pokarmowego, wnętrze wyrostka robaczkowego gęsto pokryte jest tkaną limfatyczną, stąd hipoteza, że wspomaga on funkcjonowanie układu odpornościowego. Z racji, iż wycięcie wyrostka, nie przynosi istotnych skutków dla pacjenta, uważa się, że odgrywa on istotną rolę wyłącznie na etapie życia płodowego.

Jakie są przyczyny ostrego zapalenia wyrostka robaczkowego?

Jest wiele czynników, które mogą powodować ostre zapalenie wyrostka robaczkowego. Ze względu na jego specyficzną budowę, stosunkowo łatwo może dojść do zatkania jego światła, a tym samym rozwoju stanu zapalnego. Do najczęstszych przyczyn zapalenia wyrostka należą:

  • zalegające masy kałowe;
  • guzy;
  • owrzodzenie;
  • obecność pasożytów.

Warto podkreślić, że zapalenie wyrostka to schorzenie dość częste. Szacuje się, że rocznie na 100 000 osób zachoruje aż 10.

Zachorować może każdy, choć statystyki wskazują, że problemy z wyrostkiem robaczkowym dotykają najczęściej pacjentów w wieku 5 do 40 lat.

A wyrostek robaczkowy u dzieci? Tak, dzieci też mogą zmagać się z ostrym zapaleniem wyrostka, jednak rzadko dotyka ono dzieci poniżej 2 roku życia.

Objawy zapalenia wyrostka robaczkowego

Zastanawiasz się jak boli wyrostek robaczkowy? Objawy zapalenia wyrostka robaczkowego mogą być bardzo różne, często nietypowe. Zwykle jako pierwszy pojawia się ból brzucha – w okolicy pępka lub podbrzusza, który nasila się w trakcie kaszlu. Ból wyrostka trudno precyzyjnie zlokalizować – boli cały brzuch.

Wraz z nasilaniem się objawów, ból zwykle lokalizuje się nad dołem pachwinowym po prawej stronie. Zwykle ból nieco ustępuje, gdy pacjent położy się na lewym boku i podkurczy nogi. Mogą pojawić się nudności, brak apetytu, wymioty, a także biegunka lub zaparcia. Zwykle temperatura ciała wzrasta do 37,5–38,5°C.

You might be interested:  Jakie są najlepsze sposoby na wrastające włoski? jaki krem wybrać?

Jak sam pewnie zauważyłeś wyrostek robaczkowy objawy daje podobne do wielu schorzeń, stanów zapalnych czy chorób wirusowych, niemniej jednak dolegliwości nie należy lekceważyć.

Niezdiagnozowane bądź zbyt późno rozpoznane zapalenie wyrostka, może zakończyć się pęknięciem wyrostka i rozlaniem jego treści po jamie brzusznej, a tym samym zapaleniem otrzewnej i stanem bezpośrednio zagrażającym życiu.

Rozpoznałeś u siebie, któryś z powyższych objawów? Nie panikuj, ale udaj się do lekarza tak szybko, jak to możliwe. Lekarz dokona badania palpacyjnego – co oznacza, że rękoma zbada Twój brzuch i sprawdzi czy wykazujesz symptomy zapalenia wyrostka.

Zlecone zapewne zostanie badanie krwi – sprawdzony poziom białka CRP, którego podwyższone stężenie świadczy o toczącym się w organizmie stanie zapalnym. Lekarz może także zalecić badanie obrazowe – usg bądź tomografię komputerową.

Pamiętaj, że mogą pojawić się także nieoczywiste dolegliwości. Niedrożny wyrostek robaczkowy – objawy nietypowe, które powinny cię zaniepokoić to, np.

: uczucie nacisku na pęcherz, częste oddawanie moczu – mogą pojawić się, gdy wyrostek usytuowany jest za pęcherzem; naprzemiennie pojawiający się i ustępujący ból brzucha wraz ze wzrostem i spadkiem temperatury – to również powód od niepokoju.

Leczenie zapalenia wyrostka robaczkowego

Leczenie ostrego zapalenia wyrostka robaczkowego polega na jego usunięciu. Niestety nie ma innej skutecznej metody zwalczenia stanu zapalnego ślepej kiszki.

Wyrostek robaczkowy usuwa się podczas tradycyjnej operacji przecięcia powłok brzusznych (laparotomii) bądź mniej inwazyjnej laparoskopii – wówczas pacjent szybciej dochodzi do zdrowia.

Zwykle stosowana jest mniej inwazyjna metoda, jednak w przypadku, gdy dojdzie do perforacji wyrostka bądź jest on położony zakątniczo, może okazać się konieczne wykonanie tradycyjnej laparotomii.

A co w sytuacji, gdy dokuczy nam wyrostek robaczkowy w ciąży? Niestety, jeśli dojdzie do stanu zapalnego konieczne jest usunięcie wyrostka bez względu na stopień zaawansowania ciąży. Brak interwencji chirurgicznej wiąże się ze zbyt dużym ryzykiem zarówno dla kobiety, jak i dizecka.

Czy da się wyleczyć zapalenie wyrostka robaczkowego?

Antybiotykoterapia? Odpowiednia dieta? Tak, to wszystko ma znaczenie, ale po operacji. Niestety, ani antybiotyk, ani głodówki nie pomogą nam wyleczyć zapalenia wyrostka. Jedyną skuteczną metodą jest operacyjne usunięcie wyrostka.

Usunięto ci wyrostek robaczkowy – dieta jest obowiązkowa! Jaką dietę stosować po usunięciu wyrostka robaczkowego? Lekkostrawną – chude wędliny, gotowane i duszone mięso, ryż, gotowane warzywa, pieczone owoce.

Należy wystrzegać się produktów, które mogą powodować wzdęcia, smażonych, a także surowych warzyw i owoców. Lekkostrawne menu należy stosować przez minimum 3 tygodnie.

Zobacz także:

  • Ból po prawej stronie brzucha
  • Ból jelit po jedzeniu

Bóle brzucha u dzieci – diagnostyka różnicowa i postępowanie terapeutyczne w POZ

Źródło: LEKARZ POZ/ MB

Autor: Mariusz Bryl |Data: 07.04.2017 Bóle brzucha należą do najczęstszych przyczyn zgłaszania się dzieci na pediatryczne oddziały ratunkowe, a także do przychodni POZ. Bóle brzucha u dzieci można podzielić na ostre i przewlekłe oraz organiczne, czynnościowe i psychogenne. Mogą one mieć charakter stały lub napadowy. Większość bólów brzucha u dzieci ma charakter czynnościowy. Etiologia zależy m.in. od wieku dziecka. U dzieci po 12. roku życia najczęstszą przyczyną ostrego bólu brzucha jest zapalenie wyrostka robaczkowego.

Każde dziecko z ostrym bólem brzucha powinno być niezwłocznie przyjęte oraz zbadane przez lekarza. W razie podejrzenia objawów „ostrego brzucha” pacjent powinien zostać skierowany na chirurgiczny oddział szpitalny.

Wprowadzenie Bóle brzucha należą do najczęstszych przyczyn zgłaszania się dzieci na pediatryczne oddziały ratunkowe, a także do przychodni POZ. Bóle brzucha u dzieci można podzielić na ostre i przewlekłe oraz organiczne, czynnościowe i psychogenne. Mogą one być stałe lub napadowe. Większość ma charakter czynnościowy. Etiologia zależy m.in. od wieku dziecka [1–3]. U dziecka zgłaszającego się do lekarza rodzinnego z bólem brzucha, który pojawił się nagle, bardzo istotne jest wykluczenie „ostrego brzucha” [6]. Należy pamiętać, że u dzieci powyżej 12. roku życia najczęstszą przyczyną ostrego bólu brzucha jest zapalenie wyrostka robaczkowego [4]. W wieku dorastania częste są również bóle czynnościowe. Klasycznie u dzieci przy rozwijającym się ostrym zapaleniu wyrostka robaczkowego ból okołopępkowy migruje do prawego dolnego kwadrantu, wzrasta temperatura, obecne są również wymioty, przy czym należy pamiętać, że takie objawy ostrego zapalenia wyrostka robaczkowego występują jedynie u 40% pacjentów pediatrycznych poniżej 12. roku życia, u których stwierdzono to schorzenie [7]. Sposób reakcji na ból jest różny w zależności od wieku dziecka. Małe dzieci zwykle reagują na ból brzucha płaczem i krzykiem, zmianą wyrazu twarzy oraz zblednięciem lub zaczerwienieniem twarzy. Często też są bardziej drażliwe, niespokojne, budzą się, niechętnie jedzą. Dziecko w wieku przedszkolnym zapytane o ból wskazuje intuicyjnie okolicę pępka, nie potrafi go dokładnie zlokalizować. Dopiero dziecko w wieku szkolnym podaje rodzicom i lekarzowi dokładne informacje dotyczące lokalizacji i charakteru bólu brzucha [1]. Czynniki wyzwalające bóle brzucha mogą być odmienne u różnych pacjentów.

Badanie przedmiotowe i podmiotowe dzieci z bólem brzucha

Każde dziecko z ostrym bólem brzucha powinno być przyjęte przez lekarza rodzinnego lub pediatrę w ten sam dzień, w który zgłosi się do przychodni. Jeżeli lekarz w przychodni stwierdzi, że dziecko ma objawy „ostrego brzucha”, powinien niezwłocznie skierować je do szpitala. Powikłania ostrego zapalenia otrzewnej obarczone są dużą śmiertelnością. Istotną rzeczą jest nie tylko stwierdzenie objawu występującego podczas badania jamy brzusznej, lecz także ocena czynników nasilających dany symptom, np.: • czy poruszanie lub kaszel nasila ból, • jak pacjent reaguje na zmianę pozycji ciała, • czy spożycie posiłku wzmaga ból, • czy oddanie stolca lub gazów łagodzi ból [4]. W badaniu przedmiotowym dziecka należy zwrócić uwagę m.in. na kształt brzucha, skórę, tkankę podskórną, pępek, obecność tzw. pajączków naczyniowych, symetryczność okolic w poszczególnych kwadrantach. Cechy te powinno się oceniać w pozycji leżącej (na wznak), a jeżeli jest to możliwe, również w pozycji stojącej [4]. Przyczyny ostrego brzucha mogą mieć charakter brzuszny (np. zapalenie wyrostka robaczkowego, perforacja wrzodu żołądka lub dwunastnicy, niedrożność jelit lub ich perforacja), mogą wynikać z takich schorzeń, jak kwasica ketonowa, ostra porfiria, przełom w chorobie Addisona, ale „ostry brzuch” mogą też naśladować choroby spoza jamy brzusznej (zawał serca, zawał płuca, które u dzieci jednak raczej nie występują) [6]. Objawy ostrego zapalenia otrzewnej obecne w badaniu przedmiotowym u dziecka: • silne bóle brzucha, • narastająca bolesność uciskowa, • deskowate napięcie powłok brzusznych, • wzdęcia brzucha, • wysoka temperatura ciała, • mogą wystąpić wymioty żółciowe, • brak stolca, • czasem brak ruchów perystaltycznych, • zalękniony wyraz twarzy, • ostrożny oddech piersiowy, tak aby nie poruszać mięśniami brzucha, • bladość twarzy, • szybkie i słabe tętno, • język suchy i obłożony [6, 8], • może być obecny objaw Blumberga, Rovsinga lub Chełmońskiego [6, 8, 9].

Objaw Blumberga można wywołać poprzez powolne i ostrożne uciskanie powłok brzusznych, a następnie nagłe cofnięcie ręki badającego. Krótkotrwały ból ma większe nasilenie podczas cofania ręki niż podczas uciskania brzucha (na twarzy dziecka widać wtedy reakcję bólową) [9].

W rozlanym zapaleniu otrzewnej objaw Blumberga jest dodatni na całej ścianie brzucha.

W zapaleniu wyrostka robaczkowego, pęcherzyka żółciowego i innych chorobach, które powodują miejscowe zapalenie otrzewnej, objaw ten można wywołać tylko w obszarze, który odpowiada zapaleniu otrzewnej [9].

,b>Objaw Rovsinga jest ważny dla rozpoznania zapalenia wyrostka robaczkowego. Badanie wykonuje się, używając obu rąk. Badający układa płasko lewą dłoń na lewym dole biodrowym chorego. Następnie na tę rękę i na znajdującą się pod nią część zstępującą okrężnicy wywiera równomierny ucisk prawą dłonią w kierunku antyperystaltycznym, przesuwając dłonie do lewego zgięcia okrężnicy. Zwiększone ciśnienie gazów w jelicie grubym rozciąga kątnicę i wyrostek robaczkowy, co wywołuje ból w prawym dole biodrowym. Objaw ten pomaga odróżnić zapalenie wyrostka robaczkowego od niektórych chorób nerek, kamicy moczowodowej oraz zapalenia przydatków [9].

Objaw Chełmońskiego występuje w zapaleniu pęcherzyka żółciowego i polega na odczuwaniu krótkotrwałego bólu w prawym podżebrzu podczas uderzenia ręką tej okolicy [9].

Objawy alarmujące w diagnostyce bólów brzucha: • nagły początek bólu, • ból wybudzający w nocy, • ból promieniujący, • dyzuria, • cechy krwawienia z przewodu pokarmowego (np. czarny stolec), • wymioty [4], • objawy odwodnienia (np. zapadnięte ciemiączko, zapadnięte gałki oczne, powolne wyrównywanie się uniesionego fałdu skórnego, suchość śluzówki jamy ustnej, tachykardia itd.) [8], • niedokrwistość, • zahamowanie wzrostu, • przetoki i zmiany okołoodbytnicze, • powiększenie narządów jamy brzusznej, • gorączka i objawy ogólne, • przepuklina powłok brzusznych, • obrzęki i bolesność stawowa, • objawy oczne niektórych chorób uwarunkowanych genetycznie (np. czasem występujące przebarwienia oczne w rodzinnej polipowatości jelita grubego, odkładanie się złogów w rogówce w postaci pierścieni Kaysera-Fleischera w chorobie Wilsona), • obciążający wywiad rodzinny. Diagnostyka różnicowa u dzieci zgłaszających się do pediatry lub lekarza rodzinnego zależy również od objawów współistniejących oraz ich charakteru, np. krwistej biegunki [10], wymiotów (czy są to wymioty tylko treścią pokarmową strawioną lub nie, czy też przypominają żółć, fusy kawowe, czy są to wymioty żywą krwią czy treścią kałową) [2], obecności i charakteru wypróżnień (biegunka, zaparcia, kał z domieszką krwi, smolisty, z domieszką śluzu) [2]. Pytania pomocne w badaniu podmiotowym dziecka z bólem brzucha: • od kiedy trwa ból brzucha, • czy ma on charakter stały czy nawrotowy, • jakie jest umiejscowienie bólu brzucha, • kiedy był oddany ostatni stolec, • jaki jest kolor stolca, czy np. nie jest on smolisty, • czy w stolcu nie było domieszki śluzu albo krwi, • czy odchodzą gazy, • czy są obecne wymioty, czy są to wymioty treścią pokarmową, żółcią, czy np. mają charakter fusowaty, • czy temperatura jest podwyższona, • czy bólom brzucha towarzyszy spadek masy ciała, • czy mocz jest normalnego koloru czy też ma zmieniony kolor lub zapach, • czy są obecne objawy dyzuryczne, • jak wyglądało przyjmowanie ostatnich posiłków, czy np. bóle brzucha nie są następstwem błędów dietetycznych, • czy posiłek łagodzi ból, • jakie czynniki łagodzą ból, • jakie czynniki nasilają ból (np. czy zmiana pozycji ciała albo jedzenie wzmagają dolegliwości bólowe), • czy w rodzinie występowały schorzenia lub wady układu pokarmowego. Badania dodatkowe w diagnostyce bólu brzucha: • badania laboratoryjne (krwi, moczu), • badanie ultrasonograficzne, • radiogram przeglądowy jamy brzusznej – przy podejrzeniu niedrożności jelit wykonuje się co najmniej dwa radiogramy: w pozycji stojącej i leżącej na plecach (u pacjentów ciężko chorych zamiast na stojąco wykonuje się radiogram w ułożeniu na lewym i prawym boku [11] – celem tych zdjęć jest uwidocznienie poziomów płynu występujących pomiędzy gazami jelitowymi a płynem, gdyż jest to jeden z objawów niedrożności), w przypadku podejrzenia perforacji przewodu pokarmowego wskazane jest RTG w pozycji stojącej, obejmujące kopuły przepony [11], • badania endoskopowe, • tomografia komputerowa jamy brzusznej, • rezonans jamy brzusznej. Bóle brzucha trwające ponad 3 tygodnie definiuje się jako przewlekłe. Należy pamiętać, że wiele dzieci w wieku szkolnym, a nawet przedszkolnym cierpi na zaparcia nawykowe nasilane przez szybkie tempo życia i stres. Trzeba zastanowić się wspólnie z rodzicami lub opiekunami dziecka, czy w życiu całej rodziny nie ma jakiś elementów dysfunkcyjnych, które mogą wpływać na to, że dziecko zgłasza taką dolegliwość. Oczywiście nie można bagatelizować istnienia organicznej przyczyny bólów brzucha i w pierwszej kolejności taką przyczynę należy wykluczyć. Ważny jest dokładnie zebrany przez lekarza wywiad dotyczący obciążeń rodzinnych chorobami, wywiad dotyczący alergii i ewentualnych czynników, które ją nasilają u dziecka. W III klasyfikacji rzymskiej z 2006 r. wyodrębniono grupę zaburzeń u dzieci od 4. roku życia i młodzieży. Zaburzenia te są uporządkowane wg dominujących objawów (wymioty, bóle brzucha, zaparcia stolca). Czas niezbędny do ustalenia rozpoznania wynosi 2 miesiące [12]. Jeżeli lekarz POZ podejrzewa organiczną przyczynę bólów brzucha u danego dziecka, powinien skierować je do specjalisty w celu dalszej dokładnej diagnostyki. Leczenie przewlekłych bólów brzucha jest procesem złożonym, często koordynowanym przez lekarza rodzinnego z okresowymi konsultacjami gastroenterologa dziecięcego. Na częstość występowania czynnościowych bólów brzucha wpływa szybkie tempo życia, nieregularne odżywianie dzieci, szybkie, łapczywe jedzenie, złe nawyki żywieniowe, stresujące bądź konfliktowe sytuacje w szkole i w domu. Towarzyszą one również problemom dzieci i młodzieży z oddaniem stolca na tle psychogennym. W pierwszej kolejności należy wykluczyć podłoże organiczne tych symptomów, a następnie oprócz podawania leków objawowych – spojrzeć na dziecko i jego sytuację holistycznie. W diagnostyce i leczeniu czynnościowych bólów brzucha powinno się wziąć pod uwagę ich złożoność i wiele czynników, które mogą uczestniczyć w patogenezie tego schorzenia [13].

You might be interested:  Amblyopia – przyczyny, objawy, badania, leczenie, operacja, ćwiczenia na leniwe oko

Urszula Grata-Borkowska, Dagmara Pokorna-Kałwak, Agnieszka Mastalerz-Migas

Newsy

Z punktu widzenia techniki badania palpacja może mieć charakter powierzchowny lub głęboki. Badanie powierzchowne pozwala na wstępną lokalizację nieprawidłowych struktur w obrębie jamy brzusznej, które dokładniej weryfikuje się podczas badania z użyciem silniejszego ucisku (palpacja głęboka).

W przypadku wzmożonego napięcia mięśni brzucha można poprosić pacjenta o nieznaczne zgięcie kończyn dolnych w stawach kolanowych, umieścić pod kolanami poduszkę lub zwinięty w rulon koc, polecając dodatkowo oddychanie przez otwarte usta. W badaniu należy posługiwać się powierzchnią dłoni i opuszkami palców, nigdy zaś końcami palców (uwaga na paznokcie).

Ponadto należy unikać gwałtownych pchnięć powłok brzucha oraz badania oziębionymi dłońmi.

Przebieg badania

Badanie rozpoczyna się od palpacji jelita grubego. Badający układa dłoń na powierzchni powłok brzusznych w okolicy lewego podbrzusza, tak by linia utworzona przez opuszki palców przebiegała równolegle do esicy.

U pacjentów z grubą warstwą podskórnej tkanki tłuszczowej należy zwiększyć siłę nacisku posługując się techniką oburęczną, czyli kładąc dłoń ręki lewej na grzbiet dłoni badającej. Badanie polega na wykonywaniu opuszkami palców ruchów wahadłowych, przesuwając dłoń badającą wzdłuż esicy.

Po zakończeniu palpacji esicy badaniem obejmuje się pozostałe odcinki okrężnicy, która przypomina kształtem odwróconą literę U. Badanie kończy się w prawym dolnym kwadrancie, w okolicy kątnicy i wyrostka robaczkowego (ryc. 10 A, B).

U osób szczupłych w rzucie esicy wyczuwa się zazwyczaj kilkucentymetrowy cylindryczny twór, który odpowiada odcinkowi jelita wypełnionego masami kałowymi. Silny ból towarzyszący palpacji esicy jest zwykle wynikiem zapalenia uchyłków.

Długa poprzecznica wypełniona masami kałowymi może przemieszczać się do podbrzusza i tam naśladować „patologiczny opór”. Okrężnica wstępująca i zstępująca u ludzi zdrowych nie są wyczuwalne, gdyż te fragmenty jelita leżą w przestrzeni zaotrzewnowej.

Podczas badania poszukuje się oporów patologicznych mogących przemawiać za obecnością guzów nowotworowych lub zapalnych. Szczególną uwagę należy zwrócić na okolicę krętniczo-kątniczą (prawy dolny kwadrant). Guz tej okolicy może być wynikiem perforacji zapalnie zmienionego wyrostka robaczkowego oklejonego otrzewną, tzw.

plastron, lub choroby Leśniowskiego-Crohna, w której dochodzi do powstania konglomeratu pętli jelitowych z odczynem ropno-włóknistym. Bolesność w miejscu odpowiadającym 2/3 odległości między pępkiem i prawym kolcem biodrowym miednicy (punkt McBurneya) może być objawem zapalenia wyrostka robaczkowego.

Badanie jelita cienkiego ma znaczenie wyłącznie orientacyjne, ponieważ u osoby zdrowej nie jest ono wyczuwalne. W poszukiwaniu guzów jelita cienkiego dokonuje się palpacji pola okołopępkowego które stanowi obszar rzutowania się jelita cienkiego na przednią ścianę jamy brzusznej. Po zakończeniu palpacji jelit uzupełnia się badanie palpacyjne o pozostałe obszary w poszczególnych kwadrantach brzucha. Jeśli stwierdzi się obecność patologicznego tworu, należy określić jego umiejscowienie, wielkość, kształt, spoistość, stosunek do otaczających tkanek, ruchomość i bolesność.

Obrona mięśniowa polega na silnym skurczu mięśni powłok brzusznych uniemożliwiającym przeprowadzenie badania. Pacjent może kontrolować ten objaw lub może on być niezależny od jego woli.

W pierwszym przypadku wzrost napięcia mięśni jest wynikiem lęku i ustępuje po uspokojeniu pacjenta. W drugim przypadku wskazuje na podrażnienie/zapalenie otrzewnej lub jest wynikiem bardzo silnego bólu podczas palpacji.

Mimowolny wzrost napięcia mięśni występuje zarówno w fazie wdechu, jak i wydechu.

Objawy otrzewnowe są bardzo ważne z uwagi na fakt, iż zapalenie otrzewnej stanowi zagrożenie dla życia chorego, jeśli jego przyczyna nie zostanie usunięta metodami chirurgicznymi.

Pacjent z zapaleniem otrzewnej układa się zwykle na boku z podkurczonymi nogami, gdyż takie ułożenie ciała zmniejsza napięcie mięśni brzucha, powodując złagodzenie dolegliwości bólowych. W zapaleniu otrzewnej występuje miejscowa lub rozlana bolesność podczas ucisku powłok jamy brzusznej.

Bólowi towarzyszy wzrost napięcia mięśni przedniej ściany brzucha, a w skrajnych przypadkach tzw. brzuch deskowaty, który pojawia się u chorych z perforacją przewodu pokarmowego lub pęcherzyka żółciowego. Chory nie oddaje gazów ani stolca wskutek niedrożności porażennej jelit (należy pacjenta o to zapytać).

Podczas osłuchiwania nie stwierdza się motorycznej czynności jelit. Wyróżnia się cztery podstawowe objawy otrzewnowe, tj. Blumberga, Rovsinga, Jaworskiego i objaw kaszlowy oraz dwa objawy pomocnicze, tj. z mięśnia lędźwiowo-udowego i mięśnia zasłonowego.

Objaw Blumberga – badający układa opuszki palców na powierzchni powłok brzusznych i dokonuje powolnego, lecz głębokiego ucisku, a następnie nagle odrywa dłoń.

Pojawienie się zwiększonej bolesności bezpośrednio po oderwaniu dłoni wskazuje na podrażnienie (peritonismus) lub zapalenie otrzewnej (peritonitis). Należy również śledzić wyraz twarzy pacjenta podczas odrywania dłoni. Objaw Blumberga może występować lokalnie, np.

u chorych z ostrym zapaleniem wyrostka robaczkowego, pęcherzyka żółciowego lub uchyłków esicy, ponieważ zapalnie zmienione struktury kontaktują się z otrzewną ścienną.

W przypadku perforacji wyrostka robaczkowego, pęcherzyka żółciowego lub uchyłku jelitowego dochodzi do rozlanego zapalenia otrzewnej, w którym objaw Blumberga jest obecny w każdym miejscu powłok brzusznych.

Objaw Rovsinga – badający układa dłoń w okolicy lewego dołu biodrowego, prostopadle do okrężnicy esowatej, a następnie przesuwa ją w kierunku śledzionowego zagięcia okrężnicy. Taki manewr powoduje wzrost ciśnienia gazów w okrężnicy i rozciągnięcie kątnicy wraz z wyrostkiem robaczkowym. Wystąpienie objawu Rovsinga świadczy o zapaleniu wyrostka robaczkowego.

Objaw Jaworskiego – badany unosi wyprostowaną w stawie kolanowym prawą kończynę dolną.

Badający uciska delikatnie opuszkami palców okolicę wyrostka robaczkowego, polecając badanemu opuszczenie uniesionej kończyny do pozycji horyzontalnej.

Nasilający się ból podczas opuszczania kończyny przemawia za zapaleniem wyrostka robaczkowego. Objaw Jaworskiego ujawnia zapalenie wyrostka robaczkowego położonego za kątnicą (nieobecny objaw Blumberga!).

Objaw kaszlowy – badający poleca badanemu leżącemu na plecach zakasłać. Kaszel powoduje wzrost napięcia mięśni brzucha i pojawienie się dolegliwości bólowych. Ból może lokalizować się w obrębie konkretnej okolicy w przypadku ograniczonego zapalenia otrzewnej lub przybierać charakter uogólniony w przypadku rozlanego jej zapalenia.

Objaw z mięśnia lędźwiowo-udowego – objaw ten najczęściej występuje po stronie prawej u chorych z zapaleniem wyrostka robaczkowego.

Badający uciska dłonią prawe kolano badanego leżącego na plecach, po czym poleca uniesienie kończyny wyprostowanej w stawie kolanowym.

Pojawienie się bólu w okolicy mięśnia lędźwiowo-udowego podczas unoszenia kończyny przemawia za objęciem procesem zapalnym tego mięśnia.

Objaw z mięśnia zasłonowego – objaw ten podobnie jak objaw z mięśnia lędźwiowo-udowego jest obserwowany najczęściej po stronie prawej u chorych z zapaleniem wyrostka robaczkowego.

Badany leży na plecach z prawą kończyną dolną zgiętą w stawie biodrowym i kolanowym. Badający wykonuje delikatną rotację wewnętrzną w stawie biodrowym.

Wystąpienie bólu w okolicy prawego podbrzusza wskazuje na objęcie stanem zapalnym mięśnia zasłonowego.

Źródło: Hartleb M., Gutkowski K.,  Kohut M.: Badanie fizykalne jamy brzusznej z elementami diagnostyki różnicowej. Wydawnictwo Czelej, Lublin 2010, 18-22.

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *