Osteoporoza u mężczyzn – czy chorują i w jakim wieku?

Osteoporoza uznana została przez Światową Organizację Zdrowia (WHO) za jedną z głównych chorób cywilizacyjnych. Narażona jest na nią co czwarta kobieta powyżej 60. roku życia i co druga, która ukończyła 70 lat. Należy pamiętać, że na osteoporozę chorują także mężczyźni. 

Projekt przygotowany został dzięki współpracy i wsparciu firmy Amgen Biotechnologia Sp. z o.o.

  • Więcej szczegółów, kliknij w baner
  •  Osteoporoza u mężczyzn – czy chorują i w jakim wieku?
  • POBIERZ ULOTKĘ INFORMACYJNĄ >>
  • Osteoporoza to choroba charakteryzująca się zaniżoną masą kości i zaburzoną mikroarchitekturą szkieletu, zwiększa ryzyko złamań kości, a konsekwencji często prowadzi do niepełnosprawności lub zgonu.

Osteoporoza, to choroba szkieletu charakteryzująca się zwiększonym ryzykiem złamań kości w  następstwie zmniejszenia jej odporności mechanicznej[1].

Odporność mechaniczna zależy od zarówno od gęstości mineralnej kości (tzw. BMD), jak i jakości tkanki kostnej.

W praktyce jednak rozpoznanie osteoporozy stawia się na podstawie kryteriów densytometrycznych zaproponowanych przez WHO.

Wczesne rozpoznanie utraty tkanki kostnej umożliwia rozpoczęcie leczenia mające na celu zapobieganie złamaniom. Najpowszechniejszym sposobem diagnostyki osteoporozy jest badanie gęstości mineralnej kości, czyli densytometria.

Ważne!

Sprawdź ryzyko wystąpienia załamania osteoporytycznego – wypełnij kalkulator FRAX:

https://www.sheffield.ac.uk/FRAX/tool.aspx?lang=po

  1. Oceny BMD dokonuje się w bliższym końcu kości udowej lub kręgach lędźwiowych za pomocą dwuwiązkowej absorpcjometrii rentgenowskiej (DXA).
  2. Osteoporoza u mężczyzn – czy chorują i w jakim wieku?
  3. Osteoporoza to problem społeczny i medyczny

Osteoporoza jest niewątpliwie dużym wyzwaniem dla systemu ochrony zdrowia krajów rozwiniętych. Według najnowszego raportu z 2010 r. w krajach UE osteoporozę rozpoznano u 22 mln kobiet i 5,5 mln mężczyzn, a liczba nowych złamań wynosiła 3,5 mln (z czego najliczniejsze to złamania bliższego końca kości udowej)[2].

W Polsce problem ten dotyczy blisko 2 mln pacjentów po 50 r.ż. Pośród nich aż 168 tys. osób doświadczyło w ciągu roku złamania, w tym ponad 60% złamań dotyczyło kobiet [dane z 2016 roku).

Istnieją dane szacunkowe, że globalnie złamania osteoporotycznego dozna jedna na trzy kobiety i jeden na pięciu mężczyzn po 50 r.ż[3].

Ocenia się, że u co trzeciej kobiety w wieku 65 lat występuje kompresyjne złamanie trzonu kręgowego, a wieku późniejszym u 33% kobiet złamanie bliższego końca kości udowej[4].

Liczba złamań kręgów rośnie z wiekiem i ok. 80 r.ż. dotyczy aż połowy kobiet. Należy podkreślić, że jedna na pięć kobiet z objawowym lub bezobjawym łamaniem trzonu kręgowego dozna złamania kolejnego kręgu w ciągu najbliższego roku[5].

Osteoporoza u mężczyzn – czy chorują i w jakim wieku?

Wystąpienie złamania osteoporotycznego wiąże się z ogromnym bólem i cierpieniem, może prowadzić do kalectwa, a nawet śmierci – dotyczy to szczególnie złamań bliższego końca kości udowej.

Problem, jakim jest osteoporoza, nasila się w związku z tym, że społeczeństwa większości krajów rozwiniętych, w tym UE, starzeją się. W Polsce populacja osób powyżej 50 r.ż. ma wzrosnąć z 13,4  mln w  2010  r. do 14,7 mln w 2025 r. – a więc o 10%. Liczba złamań zwiększy się prawdopodobnie o 25%.

 Dane te dotyczą tylko złamań dokonanych oraz farmakologicznego zapobiegania kolejnym złamaniom – nie uwzględniają natomiast ogromnych kosztów społecznych, jakie niesie za sobą konieczność przewlekłej opieki nad unieruchomionym członkiem rodziny.

W celu zwiększenia efektywności walki z osteoporozą niezbędne jest nie tylko sprawne diagnozowanie i leczenie, ale przede wszystkim skuteczna profilaktyka, w tym edukacja[6].

Osteoporoza u mężczyzn – czy chorują i w jakim wieku?

Czynników ryzyka osteoporozy:

  • zmniejszenie wzrostu o 3 cm lub więcej – dlatego ważne jest regularne mierzenie się po skończeniu 50. roku życia.
  • wczesna menopauza (przed 40. rokiem życia),
  • wystąpienie złamania biodra u jednego z rodziców,
  • brak aktywności fizycznej, palenie tytoniu i nadmierne spożycie alkoholu.

W profilaktyce osteoporozy wskazane jest uzupełnianie niedoborów wapnia i (lub) witaminy D w organizmie. Ważne jest także zachowanie aktywności fizycznej – regularne ćwiczenia pomagają zachować odpowiednią masę mięśniową i poprawiają gęstość kości, co zapobiega ich złamaniom.

Podstawowym czynnikiem ryzyka osteoporozy jest niska masa mineralna kości. Zależy ona zarówno od czynników niemodyfikowalnych:

  • płeć,
  • wiek
  • rodzinne występowanie osteoporozy)

oraz modyfikowalnych: żywieniowych i związanych z aktywnością ruchową.

Wpływ na pojawienie się osteoporozy mają również inne choroby tj.:

  • nadczynność tarczycy,
  • hipogonadyzm,
  • pierwotna i wtórna nadczynność przytarczyc,
  • zespół złego wchłaniania,
  • anoreksja
  • reumatoidalne zapalenie stawów,

Czynniki żywieniowe dzielimy na 2 grupy

  1. zwiększające masę kostną, zgodne z zapotrzebowaniem organizmu spożycie:
  • wapnia,
  • wit. D,
  • białka,
  • magnezu,
  • potasu,
  • wit. K i C; 2.
  • właściwe proporcje między wapniem a fosforem,
  • obecność w diecie izoflawonoidów i kwasów tłuszczowych omega-3 i 
  • nadmiar w diecie: białka, sodu, wit. A, kofeiny, alkoholu;
  • palenie tytoniu
  • BMI – niska masa ciała
  • niska masa kostna
  • przewlekłe zażywanie glikokortykosteroidów,

Pamiętaj!

Regularna aktywność fizyczna w połączeniu z  odpowiednim żywieniem uwzględniającym adekwatną podaż wapnia, wit. D i białka stanowi optymalną strategię do osiągnięcia jak najwyższej szczytowej masy kości i utrzymania prawidłowego funkcjonowania układu kostno-mięśniowego.

Diagnostyka

Osteoporoza przez lata rozwija się skrycie i chory nie odczuwa żadnych dolegliwości. Często pierwszym objawem, z którym chory zgłasza się do lekarza jest ostry ból kości wskutek złamania.

Złamanie kręgu i/lub złamanie pozakręgowe odniesione po niewielkim urazie bez względu na gęstość kości świadczy o obniżonej wytrzymałości kości i sugeruje, że jej przyczyną jest osteoporoza, ale już zaawansowana!

Bardzo ważne jest zatem oszacowanie ryzyka złamania, zanim ono wystąpi. Aktualne standardy diagnostyczne nakazują przeprowadzenie u pacjenta z podejrzeniem osteoporozy kompleksowej oceny czynników ryzyka złamań poprzez:

  • wywiad
  • badanie przedmiotowe
  • badania densytometryczne, laboratoryjne i radiologiczne.

Dane z wykorzystaniem odpowiednich narzędzi takich jak FRAX pozwalają obliczyć bezwzględne ryzyko złamania w ciągu najbliższych 10 lat (RB-10) u indywidualnego pacjenta po 55. r.ż. i ułatwić decyzje terapeutyczne (6-8).

Wywiad i badanie przedmiotowe same w sobie nie są wystarczające do rozpoznania osteoporozy do chwili, kiedy kości stają się tak słabe, że występuje złamanie przy niewielkim urazie (złamanie niskoenergetyczne). Wywiad jest pomocny przy identyfikacji czynników ryzyka osteoporozy i złamań.

Dane podstawowe o wieku, wadze (BMI), złamaniach kości w rodzinie, używkach i nałogach, aktywności fizycznej i/lub niepełnosprawności ruchowej i skłonnościach do upadków, diecie, spożyciu wapnia i białka, współistniejących lub przebytych chorobach przewlekłych i przyjmowanych lekach o których wiemy, że mogą mieć wpływ na metabolizm kości, o pierwszej i ostatniej miesiączce, standardzie życia – mają zasadnicze znaczenie. Ta część wywiadu pozwala już na ocenę i wyłonienie czynników ryzyka osteoporozy ze szczególnym zwróceniem uwagi na czynniki zależne i niezależne od gęstości mineralnej kości (BMD – Bone Mineral Density). Ułatwia także przeprowadzenie oceny ryzyka złamania u indywidualnego pacjenta.

Wywiad bólowy pozwala na ustalenie okoliczności, w jakich ból się pojawia, umiejscowienie, promieniowanie, w jakich pozycjach i sytuacjach nasila się – ukierunkowuje zawsze naszą uwagę na przyczynę dolegliwości bólowych.

Osteoporoza u mężczyzn – czy chorują i w jakim wieku?

Badanie densytometryczne

Kryteria densytometryczne rozpoznania osteoporozy: Rozpoznanie: wartość wskaźnika T lub Z norma -0,9 ÷ 1,0 osteopenia -2,4 ÷ -1,0 osteoporoza ≤ -2,5 ciężka OP ≤ -2,5 i jedno lub więcej złamań Należy podkreślić, że osoby z „osteoporozą” wg tych kryteriów mają podwyższone ryzyko złamania, ale stwierdzenie przeciwne tj. wykluczenie „osteoporozy” nie oznacza mniejszego ryzyka złamania, gdyż na ryzyko to składają się też inne oprócz obniżonej gęstości mineralnej kości (BMD) czynniki. Podkreślenia wymaga, że wg stanowiska WHO (6) podstawowym miejscem pomiaru BMD jest bkk udowej, ale można też stosować pomiar w odcinku lędźwiowym kręgosłupa ale u osób młodszych tj. do 60. r.ż. Wadą pomiarów w kręgosłupie są pojawiające się z wiekiem zmiany zwyrodnieniowe, które poprzez generowanie osteofitów podnoszą wartość pomiaru BMD (10). Przyjęto również, że u mężczyzn należy stosować takie same kryteria diagnostyczne.

„Narzędzie” do obliczania 10-letniego bezwzględnego ryzyka złamania (RB-10) Do oceny ryzyka złamania służy narzędzie FRAX (Fracture Risk Assessment Tool – FRAX TM) (http://shef.ac.uk/FRAX), opracowane przez ekspertów WHO. Implementuje ono niezależne kliniczne czynniki ryzyka złamania w jeden wskaźnik 10-letnie bezwzględne ryzyko złamania. Do obliczenia ryzyka złamania można skorzystać z algorytmu w formie elektronicznego kalkulatora (także w języku polskim), gdzie po wpisaniu podstawowych danych pacjenta (wiek, płeć, masa ciała, wzrost) oraz zaznaczeniu istniejących czynników ryzyka złamania u danej osoby uzyskuje się wynik RB-10 zarówno złamania bkku oraz jakiegokolwiek złamania osteoporotycznego. Uproszczoną wersję obliczania RB-10 stanowią tabele (FRAX-BMD, FRAX-BMI) uwzględniające liczbę czynników ryzyka, wiek i płeć oraz BMD (T-score), a przy jego braku BMI (Body mass index). Są one dostępne na wspomnianej stronie FRAX (6, 8).

Osteoporoza u mężczyzn – czy chorują i w jakim wieku?

Sprawdź ryzyko wystąpienia załamania osteoporytycznego – wypełnij kalkulator FRAX:

https://www.sheffield.ac.uk/FRAX/tool.aspx?lang=po

Ocena ryzyka złamania u indywidualnego pacjenta wraz z jego kategoryzacją (strategia diagnostyki ryzyka złamania) U indywidualnego pacjenta do oceny prawdopodobieństwa złamania niezbędne jest przeprowadzenie wywiadu, celem identyfikacji czynników ryzyka złamania, szczególnie tych najbardziej istotnych podanymi przez WHO (6), wymienionymi w tabeli 1, a następnie przypisanie badanej osobie odpowiedniego poziomu ryzyka tj. obliczenie RB-10 wystąpienia złamania z wykorzystaniem kalkulatora FRAX. Pozwala to na zakwalifikowanie pacjenta do jednego z trzech poziomów zagrożenia złamaniem (ryc. 1) i podjęcie decyzji co do konieczności leczenia. – Ryzyko wysokie – wymaga leczenia, niezależnie od poziomu masy kostnej (ale BMD może być mierzona, w przypadku jej monitorowania w trakcie leczenia lub w zamiarze zastosowania leku, który wykazuje swoją skuteczność tylko przy niskim BMD), – Ryzyko średnie – powinno być zweryfikowane badaniem BMD. Niskie wartości BMD powodują zwiększenie zagrożenia co nakazuje leczenie, natomiast wartość prawidłowa BMD zmniejsza poziom zagrożenia i wskazuje na celowość stosowania profilaktyki, – Ryzyko niskie – nie wymaga interwencji leczniczej ani dodatkowych badań. Próg interwencji leczniczej w każdym kraju powinien być ustalony jednoznacznie z uwzględnieniem RB-10 złamania bliższego końca kości udowej (20). W Polsce za ryzyko niskie przyjęto wartości poniżej 10%, średnie 10-20%, natomiast ryzyko wysokie determinują wartości powyżej 20% (8, 20).

You might be interested:  Diatermia (terapuls) – wskazania, rodzaje, działanie, przebieg, przeciwwskazania

Leczenie osteoporozy

Leczenie osteoporozy obejmuje: ograniczenie wpływu czynników ryzyka złamań, w tym zapobieganie upadkom itp. oraz poprawę wytrzymałości kości. Leczenie powinno być skierowane do osób, które są obciążone ryzykiem bezwzględnym złamania (RB-10) powyżej ryzyka populacyjnego.

W świetle danych literaturowych i ustaleń polskich autorytetów w dziedzinie osteoporozy (brak danych populacyjnych i pełnych opracowań polskich) wydaje się, że pacjentom przy RB-10 niższym niż 10% powinno zalecać się zdrowy styl życia, zapobieganie upadkom oraz poprawę ogólnej sprawności fizycznej. Wysokie RB-10, tj.

powyżej 20%, wymaga włączenia leczenia farmakologicznego, niezależnie od wielkości masy kostnej (BMD). Przy średnim zagrożeniu złamaniem (RB-10 pomiędzy 10%-20%), o potrzebie leczenia może przesądzić wynik pomiaru BMD.

Obniżona wartość BMD może przesunąć ocenę poziomu zagrożenia złamaniem powyżej 20% i zdecyduje o konieczności terapii, a prawidłowa wartość wskaże na celowość działań tylko profilaktycznych[7]. Z dotychczasowych badań wynika, że zaistniałe złamanie jest niezależnym od BMD czynnikiem ryzyka złamania (tzn. ryzyko wystąpienia złamania rośnie – nawet przy prawidłowej BMD).

Oznacza to, że leczenie farmakologiczne osteoporozy należy zastosować u wszystkich osób ze złamaniami po niewielkim urazie, zwłaszcza trzonów kręgowych, kości przedramienia, bliższego odcinka kości udowej (bez względu na wartość BMD)[8]

Przypisy:

[1] 1. Brown JP, Fortier M, Frame H, et al. Canadian Consensus Conference on Osteoporosis, 2006 Update. J Obstet Gynaecol Can 2006, 28(2 Suppl 1): S95-S112.

[2] Hernlund E, Svedbom A, Ivergård M, et al. Osteoporosis in the European Union: medical management, epidemiology and economic burden. A report prepared in collaboration with the International Osteoporosis Foundation (IOF) and the European Federation of Pharmaceutical Industry Associations (EFPIA). Arch Osteoporos 2013, 8(1-2): 137(1-218).

[3] Hernlund E, Svedbom A, Ivergård M, et al. Osteoporosis in the European Union: medical management, epidemiology and economic burden. A report prepared in collaboration with the International Osteoporosis Foundation (IOF) and the European Federation of Pharmaceutical Industry Associations (EFPIA). Arch Osteoporos 2013, 8(1-2): 137(1-218).

[4] Skrzypczak J, Kornacki J. Współczesne spojrzenie na terapię osteoporozy. Nowa Med 2004, 1: 12-16.

[5] Jasik A, Marcinkowska-Suchowierska E, Tałałaj M i wsp. Witamina D i osteoporoza. Postęp Nauk Med 2008, 1: 8-13.

[6] Osteoporoza jako choroba społeczna i cywilizacyjna – metody profilaktyki, Osteoporosis as a social disease – prevention methods, Jolanta Dardzińska, Hanna Chabaj-Kędroń, Sylwia Małgorzewicz, Katedra Żywienia Klinicznego, Gdański Uniwersytet Medyczny

[7] Kanis JA, Burlet N, Cooper C et al.: European guidance for the diagnosis and management of osteoporosis in postmenopausal women. Osteoporos Int 2008; 9: 399-428.; Johnell O: When is intervention worthwhile in osteoporosis. Fifth Baltic Bone & Cartilage Conference in Naantali, Finland, 2005.

[8] . Czerwiński E, Kanis JA, Trybulec B et al.: The incidence and risk of hip fracture in Poland. Osteoporos Int 2009; 20: 1363-67

PROJEKT WSPIERA

Osteoporoza u mężczyzn – czy chorują i w jakim wieku?

Osteoporoza jest o wiele groźniejsza dla mężczyzn

Osteoporoza u mężczyzn – czy chorują i w jakim wieku? fot. Shutterstock

Osteoporoza to choroba, która jest bardzo groźna nie tylko dla kobiet, ale – przede wszystkim – dla mężczyzn. Okazuje się, że panowie znacznie gorzej przechodzą tę chorobę, o wiele częściej tracą z jej powodu sprawność i – co bardzo istotne – mają znacznie bardziej utrudnione leczenie. W ich przypadku niektóre leki nowej generacji nie są refundowane. 

Osteoporoza to cicha, bezobjawowa, ale bardzo groźna choroba metaboliczna kości, która – wbrew powszechnej opinii – nie jest chorobą starszych kobiet, bo chorują na nią także mężczyźni. Co więcej, przebieg męskiej osteoporozy jest dużo bardziej dramatyczny.

O wiele trudniej leczy się tę chorobę u panów i częstsza jest wśród nich utrata samodzielności z powodu choroby. Ponadto, o wiele więcej mężczyzn niż kobiet umiera z powodu powikłań tej choroby.

Z badań wynika, że co trzeci mężczyzna i co piąta kobieta traci życie w pierwszym roku po złamaniu szyjki kości udowej w przebiegu osteoporozy. To dlatego tę chorobę nazywa się “cichym zabójcą”.

Proces resorpcji kości jest nieunikniony, u kobiet zaczyna się w wieku menopauzalnym, u mężczyzn trochę później, po 60. roku życia. W przypadku osteoporozy bardzo ważna jest profilaktyka choroby. Na stan zdrowia kości pracujemy przez całe życie. 

Czy można zapobiegać załamaniom kości z powodu osteoporozy?

Co może przyspieszyć osteoporozę?

Gdy mówi się o osteoporozie, to zazwyczaj o jej pierwotnej postaci, czyli chorobie wynikającej ze starzenia się układu szkieletowego. Osteoporoza pierwotna rozwija się u starszych mężczyzn i kobiet po menopauzie i jest nieuchronnym procesem związanym z wiekiem. Proces starzenia się kości zaczyna się już ok. 40.

roku życia w przypadku kobiet i ok. 45. roku życia u mężczyzn.

Choć utrata gęstości mineralnej kości to proces dotyczący każdego człowieka, nieuchronny i postępujący, to istnieją pewne czynniki, które mogą go przyspieszyć: zła dieta, nadużywanie tytoniu i alkoholu, mała aktywność fizyczna i niewielka ekspozycja na słońce.

Aby mieć mocne kości, należy dbać o aktywność fizyczną oraz odpowiednią dietę, zapewniającą odpowiednią ilość wapnia oraz witaminy D. Niestety nie zawsze to wystarcza. Czasem trzeba włączyć farmakoterapię. Najlepiej, gdy to się stanie zanim dojdzie do złamań. Niestety w Polsce leki antyresorpcyjne najnowszej generacji, zapobiegające złamaniom, np.

denosumab, nie są refundowane kobietom bez złamań, co więcej nie są refundowane w ogóle mężczyznom. Co zdaniem lekarzy jest bardzo złą praktyką. Denosumab ma potwierdzone działanie w redukcji ryzyka złamań kręgów oraz szyjki kości udowej i złamań o innych lokalizacjach. Ma też bardzo wygodną formę podania: jest to zastrzyk podskórny, aplikowany raz na pół roku.

W Polsce warunkiem koniecznym do refundacji denosumabu (w przypadku kobiet) są: wiek (powyżej 60. roku życia), złamanie oraz osteoporoza potwierdzona w badaniu densytometrycznym. Panie, które spełniają te warunki, pomiędzy 60. a 75. rokiem życia mogą ten lek kupić z 30-procentową zniżką. Natomiast panie po 75.

roku życia, spełniające podobne wymagania, mają ten lek refundowany w pełni. Niestety mężczyźni nie mają tego leku refundowanego w ogóle, bez względu na wiek. To – zdaniem ekspertów – bardzo niesprawiedliwe. Według Polskich Interdyscyplinarnych Zaleceń postępowania w osteoporozie, aktualizowanych w 2017 r.

, diagnostyka i leczenie osteoporozy u mężczyzn nie powinny różnić się od tych u kobiet.
– To absurdalne, że wkraczamy ze skutecznym leczeniem dopiero wówczas, gdy doszło do złamania – ubolewa dr Maria Rell-Bakalarska. I dodaje: – Szanse na powstrzymanie progresji choroby są wtedy dużo, dużo mniejsze.

Pełen koszt rocznej kuracji denosumabem to około 1500 zł, co w porównaniu z kosztami leczenia złamania stawu biodrowego (endoproteza), który wynosi kilkanaście tysięcy złotych, wydaje się bardzo niski.

W Polsce w pełni refundowane są tylko leki antyresorpcyjne starszej generacji. Są to tzw. bisfosfoniany (Alendronian i Risedronian). Niestety nie mogą ich przyjmować osoby cierpiące na chorobę wrzodową żołądka czy chorobę refluksową.

Złamania w osteoporozie mają charakter kaskadowy?

W przypadku osteoporozy celem profilaktyki jest poprawa jakości mineralnej kości oraz ograniczenie ryzyka złamań, bo mają one z reguły charakter kaskadowy. Jeśli dojdzie do pierwszego złamania, to ryzyko pojawienia się kolejnego wynosi 86 proc.

Najczęściej zaczyna się od kości przedramienia, a później kręgów (te w 60 proc. przypadków są bezbolesne). Złamaniu mogą też ulec kości ramion, podudzi, żeber czy miednicy.

Przy zaawansowanej osteoporozie do złamań dochodzi w tak banalnych sytuacjach, jak kichnięcie czy wstawanie z łóżka.

Kiedy należy zgłosić się na profilaktycznie badanie densytometryczne?

Niestety chorzy w Polsce mają ograniczony dostęp nie tylko do nowoczesnego leczenia, ale również do diagnostyki. Są w Polsce miejsca, gdzie nie ma ani jednej poradni osteoporotycznej. Poza tym badanie densytometryczne powinno się znaleźć w koszyku podstawowych świadczeń zdrowotnych. Obecnie skierowanie na nie może dać tylko lekarz specjalista.

Jeśli u chorego następuje obniżenie wzrostu o 4 cm, to jest to sygnał do zlecenia badania w kierunku osteoporozy i prawdopodobnie konieczność wdrożenia leczenia.

Pierwsze badanie gęstości mineralnej kości powinna wykonać każda kobieta w wieku okołomenopauzalnym, a potem powtarzać je co 12–24 miesiące. Panowie powinni się zgłosić na densytometrię po 65. roku życia.

Natomiast niezależnie od wieku, badanie to jest też wskazane dla osób, które przewlekle przyjmują glikokortykosteroidy lub przebyły złamanie niskoenergetyczne.

Aby ułatwić porównywanie wyników, kolejne badania oceniające efekt terapii najlepiej wykonywać w tym samym ośrodku i na tym samym sprzęcie.

You might be interested:  Jak zapobiegać chorobom układu krążenia?

– Według Raportu Osteoporoza, (…) liczba osób ze złamaniem osteoporotycznym w Polsce w roku 2010 wynosiła ponad 2 miliony.

W związku ze starzeniem się społeczeństwa liczba ta stale rośnie, przewiduje się, że w 2035 roku będzie to już około 4 miliony – wyjaśnia dr n. med. Marią Rell-Bakalarską, reumatolog z Centrum Reumatologii i Osteoporozy Rheuma Medicus w Warszawie.

I dodaje: ¬– Pamiętajmy, że każde złamanie tzw. niskoenergetyczne, czyli złamanie w wyniku upadku z wysokości ciała może być pierwszym objawem osteoporozy.

Źródło: Stowarzyszenie Dziennikarze dla Zdrowia

osteoporoza Mężczyzna Kości
Osteoporoza u mężczyzn – czy chorują i w jakim wieku?

Osteoporoza u mężczyzn – czy chorują i w jakim wieku?

Osteoporoza u mężczyzn

Osteoporoza to choroba metaboliczna, która powoduje zmniejszenie się gęstości kości i w konsekwencji ich łamliwość. Mimo że osteoporoza najczęściej występuje u kobiet po menopauzie, może ona dotknąć także mężczyzn. Osteoporoza jest niebezpieczną chorobą dla twoich kości. Jeżeli nie podejmiesz jej leczenia, grożą ci złamania, zwyrodnienia kości.

1. Czynniki ryzyka osteoporozy

Przy chorobie jaką jest osteoporoza kluczowy jest wiek, ale nie tylko. Jeśli masz powyżej 50 lat, czynniki ryzyka na które masz bezpośredni wpływ to:

Jeśli już sprawdziłeś, jakie czynniki ryzyka cię dotyczą, pomyśl, który z nich możesz łatwo wyeliminować. Nie staraj się zmienić wszystkich na raz, bo może okazać się to zbyt trudne i odebrać ci motywację.

Najlepiej jest zrobić sobie plan – co wyeliminujesz najpierw, a co później. Zacznij od czegoś drobnego – na przykład codziennego spaceru lub joggingu.

2. Diagnostyka osteoporozy

Często zdarza się, że mężczyzn po prostu nie bada się pod względem osteoporozy. Uznaje się, że osteoporoza to raczej „kobieca” choroba. Jednak wcale tak nie jest! Kości mogą tracić gęstość niezależnie od płci.

Są różne możliwości stwierdzenia osteoporozy:

  • badanie krwi,
  • badanie poziomu wapnia i witaminy D,
  • densytometria kości.

Densytometria kości to badanie gęstości kości. Przypomina badanie rentgenowskie, ale ma o wiele niższy poziom promieniowania. Densytometria powie ci nie tylko o tym, czy masz osteoporozę, ale czy może się ona u ciebie pojawić w najbliższym czasie.

Jeśli badania powiedzą ci, że masz osteoporozę, lub ryzyko osteoporozy jest duże – zwróć się do swojego lekarza, który zaleci odpowiednie leczenie lub profilaktykę.

Nie zapominaj też o regularnych badaniach, aby sprawdzić, czy osteoporoza nie pogarsza jeszcze bardziej stanu twoich kości.

Pamiętaj:

  • Jeśli znajdujesz się w grupie ryzyka, porozmawiaj ze swoim lekarzem o przeprowadzeniu badań na osteoporozę.
  • Jeśli kiedykolwiek przydarzyło ci się złamanie bez widocznej przyczyny, lub przy niewielkim uderzeniu – także zgłoś się na badania i sprawdź, czy osteoporoza nie zaatakowała właśnie ciebie.
  • U mężczyzn po 50. roku życia ryzyko zachorowania na osteoporozę przewyższa ryzyko zachorowania na raka prostaty – nie bagatelizuj objawów jeśli je u siebie zauważysz!

Patrycja Nowak,  ponad rok temu

Osteoporoza. Czym jest osteoporoza, kto i kiedy jest najbardziej narażony

Osteoporoza to najczęściej występująca dolegliwość dotycząca kości. To choroba wyniszczająca i prowadzająca do niepełnosprawności.

W największym skrócie, powoduje ona osłabienie kości (dochodzi do patologicznego zredukowania ich masy) i zwiększa ryzyko złamań. Łupem osteoporozy padają najczęściej biodra, nadgarstki i kręgosłup, ale choroba zaatakować może tak naprawdę cały szkielet.

Niestety, o tym, że padliśmy ofiarą osteoporozy dowiadujemy się często, gdy stało się już najgorsze – doszło do złamania kości.

Układ kostny człowieka – rodzaje kości, budowa, funkcje

Dla wielu ludzi życie wywraca się wtedy do góry nogami, bo choć osteoporoza nie jest bezpośrednią przyczyną śmierci, potrafi życie chorego wystawić na najwyższą próbę. Problemem stają się zwykłe zakupy czy prowadzenie samochodu. Wiele osób po złamaniu szyjki kości udowej nie jest w stanie samodzielnie chodzić.

Jak się przed osteoporozą bronić? Pierwszym i najważniejszym krokiem jest wiedza, szczególnie ta dotycząca czynników ryzyka. Pamiętajmy, niektóre czynniki predysponujące do osteoporozy są od nas zależne. Kto i w jakich okolicznościach jest bardziej narażony na zachorowanie?

Kobiety są bardziej zagrożone osteoporozą. Oczywiście nie znaczy, że problem nie dotyczy mężczyzn. Co więcej, osteoporoza może wystąpić nawet u dzieci, choć na szczęście dzieje się to rzadko.

Wg danych NFZ, w 2018 roku osteoporozę miało 2,1 mln Polaków, w tym 1,7 mln kobiet. Wiadomo, że kobiety powyżej 50. roku życia czterokrotnie częściej niż mężczyźni chorują na osteoporozę.

Jak tłumaczą eksperci, spadek gęstości mineralnej kości, który postępuje wraz z wiekiem, u kobiet zachodzi szybciej i w młodszym wieku niż u panów. U kobiet osteoporoza powiązana jest również z menopauzą (spadek estrogenu prowadzi m.in.

do obniżenia wchłanialności wapnia i gęstości mineralnej kości).

Jakie są przyczyny zwapnienia kości?

Warto pamiętać, że nie tylko płeć determinuje ryzyko osteoporozy. Prawdopodobieństwo choroby rośnie ogólnie u osób w zaawansowanym wieku i o wątłej budowie ciała. Sporo zależy również od predyspozycji rodzinnych, przebytych wcześniej złamań, zażywanych leków i stylu życia (np. brak ruchu, alkohol).

Dieta bogata w wapń i witaminę D (wskazana jest suplementacja) jest kluczowa dla zdrowia kości. Warto jednak pamiętać, że to nie wszystko. Ryzyko złamań związanych z osteoporozą jest tym większe, im mniej się ruszasz.

Dlaczego aktywność fizyczna ma aż takie znaczenie w profilaktyce osteoporozy? Ruch i obciążenie kości poprawiają ich wytrzymałość i stymulują procesy kościotwórcze.

Lepsza sprawność chroni też przez ryzykiem upadków i ewentualnych złamań.

Stąd ważne jest, by do codziennego planu dnia włączyć choćby spacery, szczególnie po wzniesieniach, chodzenie po schodach czy jazdę na rowerze.

Ryzyko osteoporozy jest większe u kobiet o niskiej wadze (zwłaszcza poniżej 50 kg) i drobnej sylwetce niż u tych, które są mocniej zbudowane. U pań drobniejszych masa kostna jest mniejsza. Dodatkowo u pełniejszych kobiet jest więcej tkanki tłuszczowej, która odpowiada za wytwarzanie estrogenów – hormonów, które chronią przed osteoporozą.

Pamiętajmy – używki pogarszają stan kości. Nadmiar kawy (kofeiny) zwiększa wydalanie wapnia i ogranicza wchłanianie tego związku. Podobnie dziać się będzie, gdy będziemy pić zbyt dużo mocnej herbaty.

Przy tym punkcie nie sposób nie wspomnieć o alkoholu. Jego konsumpcja zwiększa ryzyko urazów i upadków, a także obniża przyswajanie wapnia. Wiadomo też, że częste picie alkoholu ma związek z niską gęstością kości.

Bóle pleców rzadko kojarzone są z osteoporozą. W takiej sytuacji częściej myśli się o zmianach zwyrodnieniowych kręgosłupa czy przeciążeniach. Tymczasem mogą to być tzw. bóle osteoporotyczne. Jeżeli odczuwasz ciągły ból w odcinku lędźwiowym i grzbietowym, nie lekceważ tego i koniecznie skonsultuj się z lekarzem.

Eksperci podkreślają, że dużą przeszkodą na drodze do wczesnego diagnozowania i leczenia osteoporozy jest niska świadomość społeczeństwa na temat tej choroby. Efektem jest to, że nie leczymy jej ani jej nie zapobiegamy.

Tymczasem leczenie powinno się rozpocząć, kiedy tylko pojawią się objawy osteoporozy. Jest to bezwzględnie konieczne, gdy dojdzie do pierwszego złamania.

Celem leczenia osteoporozy jest zachowanie masy kostnej powyżej “progu złamań”. W tym celu stosuje się wiele środków farmaceutycznych (chorzy przyjmujący te preparaty muszą być pod stałą kontrolą lekarza). Szacuje się, że odpowiednio dobrane leczenie farmakologiczne osteoporozy, może zmniejszyć ryzyko złamań o 50-70 proc.

Może cię zainteresować:

Treści z serwisu medonet.pl mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny.

Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.

Potrzebujesz konsultacji lekarskiej lub e-recepty? Wejdź na halodoctor.pl, gdzie uzyskasz pomoc online – szybko, bezpiecznie i bez wychodzenia z domu.

Mężczyźni dwukrotnie bardziej narażeni na zgon z powodu osteoporozy

Osteoporoza kojarzona jest przede wszystkim z kobietami i to głównie z tymi, które są po menopauzie. Tymczasem prawdą jest jedynie to, że kobiety częściej chorują z powodu tej choroby.

„Gdy jednak osteoporoza już rozwinie się u mężczyzn, to są oni bardziej narażeni na zgon z powodu powikłań po złamaniach kości do jakich często doprowadza to schorzenie” – powiedział dr Misiorowski, endokrynolog z Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego w Warszawie.

Specjalista podkreśla, że mężczyźni nie są w ogóle świadomi tego zagrożenia. Polacy w ogóle mało wiedzą o osteoporozie, nawet kobiety. W przypadku mężczyzn jest jeszcze gorzej, bo przeważa wśród nich przekonanie, że oni nie chorują na osteoporozę. A to błąd.

Przewaga męskiej populacji polega jedynie na tym, że z reguły mają większą masę kostną.

Dzięki temu zwykle o 7 lat później dochodzi u nich do złamań związanych z osteoporozą, która objawia się niską masą kostną i upośledzoną mikroarchitekturą tkanki kostnej.

U mężczyzn złamania kości występują dwa razy rzadziej niż u kobiet. Gdy jednak choroba ta rozwinie się, ryzyko zgonu jest u nich dwa razy większe.

You might be interested:  Grzybica cewki moczowej i pęcherza moczowego

Według dr Misiorowskiego, mężczyźni sześciokrotnie rzadziej chodzą do lekarza aniżeli kobiety. Niechętnie się badają i leczą, na dodatek krócej żyją. Gdy zatem dopadnie ich osteoporoza są zwykle bardziej schorowani niż kobiety i bardziej narażeni na powikłania po złamaniach, takie jak zapalenie płuc i choroba zakrzepowo-zatorowa.

Mężczyźni coraz częściej nie dbają o zdrowie i kondycję fizyczną, a to sprawia, że coraz bardziej narażeni są na złamania kości związane z osteoporozą.

Chłopcy mniej się ruszają, bo częściej teraz grają w gry komputerowe, a nie w piłkę na boisku. Tymczasem tylko wysiłek fizyczny przed 30.

rokiem życia, który jest obciążeniem dla naszego szkieletu, ma zasadnicze znaczenie dla mocnej budowy kości, którą tracimy wraz z wiekiem.

„W średnim i starszym wieku wysiłek fizyczny nie wzmacnia już naszych kości, co nie znaczy, że nie ma żadnego znaczenie jeśli chodzi o osteoporozę i ryzyko złamań” – podkreśla dr Misiorowski.

Gdy jesteśmy bardziej sprawni, rzadziej upadamy, a gdy się już przewrócimy, to upadamy bardziej umiejętnie, bo mamy lepszą koordynację ruchową. Jeśli nawet dojdzie do złamania kości, to jest ono mniej groźne.

Dlatego zawsze warto dbać o sprawność fizyczną.

Jako przykład specjalista podaje kobiety, które uprawiają aerobik. Im również – podkreśla – tak samo często przytrafiają się złamania jak tym paniom, które nie ćwiczą. Główna różnica polega na tym, że im częściej przytrafiają się mniej groźne złamania np. kości promieniowej (przedramienia), a nie szyjki kości udowej, które często kończą się zgonem lub trwałą niepełnosprawnością.

Przed poważnymi złamania kości dobrze chroni taniec, obojętnie w jakiej postaci. Podczas kongresu mówił o tym prof. Steven Boonen, gerontolog i geriatra uniwersytetu w Leuven w Belgii. Przekonywał, że osoby, które częściej tańczą i mają większe poczucie rytmiki nawet kiedy chorują na osteoporozę rzadziej łamią sobie kości, a gdy już do nich dojdzie rzadziej cierpią z powodu powikłań.

Zbigniew Wojtasiński (PAP)

zbw/ tot/

Osteoporoza – częstsza u kobiet, groźna także u mężczyzn

Osteoporoza, czyli stopniowy zanik tkanki kostnej, powszechnie uważana jest za schorzenie zagrażające głównie kobietom. Prawdą jest, że to one częściej chorują, jednak to mężczyźni są dwukrotnie bardziej narażeni na zgon z powodu powikłań – ostrzegają specjaliści.

Lubię to!

Osteoporoza zaczyna się rozwijać zwykle ok. 50-60 roku życia, a po 10-12 latach dochodzi do poważnego zmniejszenia masy kostnej i upośledzenia mikroarchitektury tkanki kostnej, które zwiększa łamliwość kości. Choroba przez wiele lat może przebiegać bezobjawowo.

– Pierwszym sygnałem bardzo często jest złamanie, które jest oznaką już znacznego zaawansowania choroby – ostrzega prof. Wojciech Pluskiewicz ze Śląskiego Uniwersytetu Medycznego (ŚUM) w Katowicach.

Określenie ryzyka zachorowań

Jak podaje Polski Portal Osteoporozy, najczęstsze osteoporotyczne złamania dotyczą: kręgosłupa, kości promieniowej (złamanie w nadgarstku) oraz szyjki kości udowej. Ich konsekwencje mogą być bardzo niebezpieczne, włącznie z niepełnosprawnością i zgonem.

Tymczasem ryzyko złamań można wykryć nawet z 10-letnim wyprzedzeniem. Umożliwia to kalkulator FRAX wprowadzony przez Światową Organizację Zdrowia (WHO). Jest to internetowy program, który oblicza 10-letnie ryzyko złamania na podstawie wprowadzonych danych takich jak np.: płeć, wiek, masa ciała, przebyte dotąd złamania, występowanie osteoporozy w rodzinie.

Jeśli ryzyko jest wysokie, należy zgłosić się do lekarza, by przeprowadzić tzw. badanie densytometryczne, czyli pomiar gęstości mineralnej kości.

Według zaleceń WHO badanie powinno być wykonywane w szyjce kości udowej lub kręgosłupie techniką DXA (Dual Energy X-ray Absorptiometry.

Jeśli potwierdzi ono ubytki w kości, potrzebna będzie dodatkowa diagnostyka, która pozwoli wyjaśnić podłoże choroby. W tym celu wykonuje się badania krwi i moczu.

Specjaliści podkreślają, że badaniu densytometrycznemu powinny poddawać się szczególnie osoby z grupyryzyka, co w przypadku osteoporozy oznacza m.in.: kobiety po menopauzie, mężczyzn po 60. roku życia, osoby, które miały w rodzinie przypadki osteoporozy oraz długotrwale przyjmują niektóre leki np. przeciwpadaczkowe, immunosupresyjne, zmniejszające krzepliwość krwi.

Choroba groźna też dla mężczyzn

Według dr Waldemara Misiorowskiego z kliniki endokrynologii Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego w Warszawie na osteoporozę choruje ok. 3 mln Polaków, a 8 mln jest nią zagrożonych. Znacznie częściej chorują kobiety – co trzecia po 50 roku życia.

Mężczyźni rzadziej zapadają na osteoporozę, także do złamań dochodzi u nich dwa razy rzadziej. Dzieje się tak, ponieważ z reguły mają większą masę kostną niż kobiety.

– Gdy jednak osteoporoza rozwinie się u mężczyzn, to są oni bardziej narażeni na zgon z powodu powikłań po złamaniach kości, do jakich często doprowadza to schorzenie – wyjaśnia dr Misiorowski.

Według specjalisty wynika to z faktu, że mężczyźni rzadziej niż kobiety chodzą do lekarza, niechętnie się badają i leczą. Stąd, gdy już zapadną na osteoporozę, są bardziej narażeni na powikłania po złamaniach, takie jak zapalenie płuc i choroba zakrzepowo-zatorowa.

Profilaktyka i leczenie

Osteoporozie można zapobiegać i należy do robić od najmłodszych lat. Podstawą są: właściwa, bogata w wapń, dieta, odpowiednia dawka witaminy D oraz aktywność fizyczna, która pozwala utrzymać zdrowy układ kostny.

  • Leczenie schorzenia polega zaś na uzupełnianiu niedoborów wapnia i witaminy D, stosowaniu leków aktywnych w osteoporozie oraz zapobieganiu upadkom.
  • Dr Misiorowski przekonuje, że wdrożone na czas leczenie osteoporozy jest skuteczne i chroni przed złamaniami kości, co potwierdzają doświadczenia takich krajów jak Kanada i Nowa Zelandia, gdzie lata temu wdrożono program wczesnego wykrywania i leczenia osteoporozy.
  • – Efekt tego jest taki, że od trzech lat rejestruje się tam spadek złamań osteoporotycznych – wskazuje ekspert.

Czym jest osteoporoza i jak ją leczyć? – Czytelnia apteki Cefarm24

Najprościej mówiąc, jest to choroba polegająca na ubytku masy kostnej, co objawia się łamliwością kości. Nierzadko urazy spowodowane osteoporozą nie są bolesne, co utrudnia wykrycie choroby. W Polsce może na tę przypadłość cierpieć nawet 2 miliony osób.

Zdecydowana większość z nich to kobiety, jednak sprawa dotyczy również mężczyzn. Osteoporoza najczęściej występuje po 60. roku życia, a w przypadku kobiet może rozpocząć się nawet po 40. roku życia i ma to związek z okresem menopauzy.

Około 80% przypadków stanowi osteoporoza pierwotna, natomiast w reszcie przypadków dochodzi do reakcji organizmu na leki, alkoholizm czy zaburzenia hormonalne.

Czynniki ryzyka występowania osteoporozy

Istnieje kilka ważnych aspektów naszego zdrowia, na które powinniśmy zwrócić uwagę. Niektóre z nich są możliwe do wyeliminowania. O jakich czynnikach mowa? Są to przede wszystkim

  1. Wiek (ludzki szkielet traci masę naturalnie od 25.-30. roku życia).
  2. Płeć (kobiety chorują częściej).
  3. Zmiany hormonalne (menopauza).
  4. Obciążenia genetyczna – występowania osteoporozy w rodzinie.
  5. Choroby nerek, tarczycy, zaburzenia trawienia i wchłaniania składników pokarmowych.
  6. Wysokie spożycie alkoholu, palenie papierosów.
  7. Niewielka aktywność fizyczna.
  8. Dieta uboga w wapń.
  9. Niedobory witaminy D.
  10. Niektóre leki sterydowe.

Mechanizm choroby i objawy

Podstawowym powodem gorszej kondycji kości i ich łamliwości jest niedobór wapnia w organizmie. Wapń, a dokładniej siatka kolagenowa z soli wapnia, odpowiada za strukturę kości i ich wytrzymałość.

Zrzeszotnienie kości, czyli osteoporoza, powstaje gdy naturalna przyswajalność wapnia w organizmie człowieka spada. Co za tym idzie, gości nie mają tak gęstej struktury i są podatne na złamania. Proces ten najbardziej dotyczy wrażliwych elementów szkieletu, tj.

kręgi w odcinku piersiowo-lędźwiowym, szyjki kości udowej, żeber oraz kości promieniowej. To tam najczęściej dochodzi do bolesnych złamań, które mogą doprowadzić do upośledzenia ruchów motorycznych, w związku z czym osoba chora może stracić możliwość swobodnego chodzenia.

Niestety, osteoporoza nie daje objawów. Gdy już dochodzi do złamań, choroba jest w zaawansowanym stadium.

Leczenie osteoporozy

Jednym z podstawowych badań, które może pomóc w ocenie postępu choroby, jest densytometria. Badanie to określa gęstość kości w odcinku lędźwiowym lub biodra. Ponadto warto wykonać morfologię krwi, która odpowie na pytania związane z gospodarką wapnia w organizmie.

Jeśli stwierdzono u nas osteoporozę (lub jej wczesne stadium – osteopenię), lekarz najczęściej przepisuje generyczne bisfosfoniany, wśród których wyróżnia się alendronian, ryzedronian i ibandronian. Powodują one zahamowanie resorpcji wapnia – tj.

jego utratę w kościach oraz działają zapobiegawczo przeciwko złamaniom.

Aktywność fizyczna i suplementacja w trakcie choroby

W osteoporozie istotna jest odpowiednia dieta wsparta suplementacją. Nie może w niej zabraknąć białka, magnezu, potasu i wapnia. Ponadto, niezwykle istotna jest suplementacja witaminy D.

Niestety, w naszej szerokości geograficznej brak słońca powoduje, iż nasze ciała nie są w stanie wytworzyć dostateczną ilość witaminy D. A jest ona potrzebna, ponieważ uczestniczy w wchłanianiu wapnia z przewodu pokarmowego.

Warto jednak pamiętać, aby suplementację należy przeprowadzać pod ścisłą kontrolą lekarza. Nadmiar wapnia w organizmie może mieć negatywne skutki i prowadzić do zwapnienia naczyń krwionośnych.

Równie istotna jest aktywność fizyczna – zarówno profilaktycznie, jak i w trakcie choroby. Całkowita bezczynność ze strachu przed złamaniami czy upadkami nie jest zalecana. Po dokładne wytyczne najlepiej udać się do wykwalifikowanego lekarza.

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *