Padaczka – przyczyny, objawy, leczenie

Padaczka to przewlekła choroba powodująca zmiany funkcjonowania mózgu i wywołująca napady padaczkowe. Dzięki odpowiedniemu leczeniu możliwa jest znacząca redukcja objawów i normalne funkcjonowanie. Warto wiedzieć, jak wygląda atak epilepsji i w jaki sposób skutecznie pomóc chorej osobie.

Padaczka, czyli epilepsja, to jedna z najczęściej występujących chorób układu nerwowego. Schorzenie to atakuje mózg, stając się powodem powtarzających się z różną regularnością napadów padaczkowych, nazywanych też atakami epilepsji. Z powodu ataków padaczki cierpi ok. 1% ludzi.

Jakie są przyczyny padaczki? W wielu przypadkach nie udaje się ich ustalić. Przyczyny znane można podzielić w zależności od wieku pacjenta.

  • Padaczka u dzieci: głównymi czynnikami są tu choroby wrodzone, związane z uwarunkowaniami genetycznymi, wadami rozwojowymi czy nieprawidłowościami podczas życia płodowego i porodu.
  • Padaczka u dorosłych: związana jest głównie z guzami mózgu, urazami głowy, zapaleniem mózgu, a u osób starszych z chorobami o charakterze zwyrodnieniowym (patrz np. choroba Alzheimera) lub udarami (dowiedz się więcej na temat udaru mózgu).

Co wywołuje atak padaczki?

Podczas ataku padaczki dochodzi do zaburzenia czynności bioelektrycznej mózgu. Trzeba jednak pamiętać, że jest to zaburzenie częściowe – atak trwa maksymalnie kilka minut. Istnieje wiele czynników zwiększających ryzyko wystąpienia napadu padaczkowego, chociaż nigdy do końca nie można przewidzieć, kiedy nastąpi. Są to m.in.:

  • migające światła (oświetlenie stroboskopowe),
  • migające wzory,
  • brak snu,
  • wyczerpanie,
  • stres,
  • nadużywanie alkoholu i leków, zażywanie narkotyków.

Pamiętajmy, że czynniki te mogą spowodować napad padaczkowy u każdego z nas – może być to jedyny w życiu tego rodzaju epizod. Epilepsję stwierdza się dopiero w przypadku powtarzalności ataków.

Padaczka – przyczyny, objawy, leczenie

Jak wygląda atak padaczki?

Objawy padaczki są bardzo zróżnicowane – napady można podzielić na uogólnione (drgawkowe i niedrgawkowe) i częściowe.

W przypadku napadu uogólnionego dochodzi do zaburzenia funkcjonowania obu półkul mózgu. Ataki drgawkowe mają dwie fazy: toniczną i kloniczną. Podczas fazy tonicznej, trwającej do ok.

pół minuty, dochodzi do zwiększenia napięcia mięśniowego i bezdechu. Faza kloniczna rozpoczyna się głębokim wdechem, następnie pojawiają się trwające ok. 1-2 minuty drgawki.

Przy atakach toniczno-klonicznych wystąpić może także:

  • oddanie moczu i stolca,
  • szczękościsk,
  • poprzedzająca atak padaczka miokloniczna, charakteryzująca się krótkimi i nagłymi ruchami kończyn,
  • poprzedzające atak krótkie utraty świadomości.

Padaczka bez drgawek wyróżnia się trwającymi zaledwie kilka sekund zaburzeniami świadomości, którym często towarzyszą ruchy rąk czy głowy. Takie napady łatwo przeoczyć ze względu na ich krótki czas trwania – zwykle dotyczą dzieci w wieku przedszkolnym i szkolnym.

W przypadku napadów częściowych, nazywanych też ogniskowymi, dochodzi do zaburzeń w obszarze jednej półkuli mózgu. Objawy padaczki różnią się mocno w zależności od tego, jakiego obszaru dotyczą zaburzenia. Do najbardziej typowych symptomów zaliczyć można m.in.:

  • drgawki i zmiany napięcia mięśniowego po jednej stronie ciała,
  • zaburzenia zmysłów np. wzroku, węchu, smaku czy równowagi,
  • zaburzenia świadomości, obniżenie funkcji poznawczych,
  • objawy wegetatywne (dolegliwości pokarmowe, zmiana szerokości źrenic, przyspieszona akcja serca).

Atak padaczki – co robić?

Będąc świadkami ataku padaczki, przede wszystkim nie powinniśmy panikować – to naturalne, że taki napad budzi w nas lęk, jednak trzeba mieć świadomość, że zwykle nie zagraża życiu, a dla chorej osoby jest swego rodzaju normalnością.

Kluczowe jest umieszczenie chorego w bezpiecznym, możliwie spokojnym i cichym miejscu, a także zapewnienie drożności dróg oddechowych i ułożenie w pozycji bocznej ustalonej. Nie jest konieczne wykonywanie żadnych innych czynności – wystarczy pozostać przy osobie chorej i przeczekać przebiegający w naturalny sposób napad.

Padaczka – przyczyny, objawy, leczenie

Padaczka – czego nie wolno robić?

Pod żadnym pozorem nie wkładamy niczego między zęby osobie podczas ataku padaczki – to mit, z którym należy walczyć. Nie krępujemy chaotycznych ruchów chorego, próbując zahamować napad. Atak powinien przebiegać w naturalny sposób.

 Nie ma także konieczności wzywania pogotowia – wyjątkiem jest sytuacja występowania kilku napadów po sobie przy ciągłym braku świadomości, czy też trwanie ataku powyżej 7 minut.

Trzeba pamiętać, że próby ingerencji mogą czasem prowadzić do agresywnego zachowania osoby chorej, dlatego ważne jest, by dać jej czas na powrót do świadomości.

Jak wyleczyć padaczkę?

Leczenie padaczki polega najczęściej na stosowaniu farmakoterapii. Leki przeciwpadaczkowe działają objawowo, całkowicie lub częściowo eliminując występowanie napadów. Ważne jest jednocześnie unikanie czynników ryzyka takich jak migoczące światła czy alkohol.

Niezbędnym elementem powrotu do zdrowia i utrzymania dobrej kondycji jest zróżnicowana dieta, bogata w składniki odżywcze, witaminy i minerały. W przypadku tzw.

padaczki lekoopornej możliwe jest stosowanie leczenia operacyjnego, stymulacji nerwu błędnego oraz diety ketogennej – bogatej w tłuszcze i ubogiej w cukry.

Padaczka jest poważną chorobą, jednak skuteczne metody leczenia umożliwiają znaczącą redukcję objawów i prowadzenie normalnego życia. Warto walczyć ze stereotypami na temat tego schorzenia, a będąc świadkiem ataku epilepsji, reagować ze spokojem.

Serwis zywieniemazanczenie.pl ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Zamieszczone tu materiały w żadnej mierze nie zastępują profesjonalnej porady medycznej. Przed zastosowaniem się do treści medycznych znajdujących się w serwisie należy skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą

Padaczka – przyczyny, objawy, leczenie

14 lutego obchodzimy Dzień Chorego na Padaczkę. Padaczka jest bardzo częstą chorobą, na którą choruje około 400 tys. Polaków.

Ryzyko jej wystąpienia w ciągu całego życia wynosi aż 10%! Jest ona najczęstszym dziecięcym schorzeniem neurologicznym.

Często występuje również wśród osób starszych, ponieważ może rozwinąć się w następstwie wielu chorób oraz jako choroba przewlekła towarzyszy pacjentowi przez całe jego życie.

Co to jest padaczka?

Padaczka jest schorzeniem neurologicznym, które wynika z przejściowych zaburzeń w funkcji elektrycznej mózgu. Wpływa na komunikację pomiędzy neuronami i w zależności od umiejscowienia oraz rozległości dysfunkcyjnego obszaru może manifestować się w różny sposób. Najczęstszą manifestacją padaczki są napady drgawkowe przebiegające z utratą świadomości.

Choroba może jednak przebiegać również pod postacią innych zaburzeń ruchowych, czuciowych, zmysłowych (np. zaburzenia widzenia, słuchu, smaku), a także objawiać się zaburzeniami zachowania lub kontaktu (np. napady nieświadomości). Manifestacje ruchowe lub czuciowe mogą być ograniczone, np. do jednej kończyny lub uogólnione, dotyczące całego ciała.

„Typowy” napad, który większości osób kojarzy się z padaczką to tzw. napad toniczno-kloniczny (grand mal). Objawia się on nagłą utratą przytomność, wyprężeniem ciała związanym ze wzrostem napięcia mięśni (etap toniczny) z następującymi po nim uogólnionymi drgawkami (etap kloniczny).

Mogą wystąpić dodatkowo takie objawy jak zasinienie twarzy, „piana z ust”, przygryzienie języka czy oddanie moczu lub stolca. Pacjent po napadzie często jest bardzo senny i rozkojarzony.

Skąd bierze się padaczka?

Na padaczkę można zachorować w każdym wieku, najczęściej jednak chorują noworodki oraz osoby starsze, powyżej 65 roku życia. Znanych jest wiele przyczyn padaczki, jednak wciąż około połowy przypadków ma nieznaną przyczynę. Spośród znanych czynników możemy wyróżnić:

  • Predyspozycje genetyczne, związane z występowaniem mutacji w określonych genach.
  • Zaburzenia strukturalne mózgu. U noworodków do tej grupy zaliczymy np. wylewy krwi do mózgu w okresie ciąży spowodowane urazem czy uszkodzenia okołoporodowe. Wśród przyczyn strukturalnych odpowiedzialnych za rozwój padaczki w późniejszym wieku możemy wskazać m.in. guzy mózgu czy zmiany pourazowe.
  • Wady rozwojowe są przyczyną padaczek, które zwykle manifestują się u noworodków i niemowląt. 
  • Powikłania zakażeń. Padaczka może rozwinąć się w przebiegu AIDS, zapalenia mózgu czy zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych. U noworodków może być wynikiem przebytych w trakcie ciąży infekcji szczególnymi patogenami (np. CMV, toksoplazmoza).
  • Zmiany naczyniowe wrodzone lub powstałe w wyniku udaru krwotocznego bądź niedokrwiennego.
  • Choroby neurozwyrodnieniowe, takie jak np. choroba Alzheimera.

Diagnostyka padaczki

Diagnostyką padaczki zajmuje się lekarz neurolog lub w przypadku dzieci – neurolog dziecięcy. Bardzo duże znaczenie ma rozmowa z pacjentem oraz osobami, które były świadkami napadu.

You might be interested:  Ból w klatce piersiowej przy kaszlu – przyczyny bólu w klatce podczas kaszlu

Ustalenie dokładnego przebiegu zdarzeń oraz morfologii napadu jest bardzo pomocne podczas całego procesu diagnostycznego. Oprócz wywiadu lekarz przeprowadzi również badanie neurologiczne pacjenta.

Badania dodatkowe, bardzo często wykorzystywane podczas diagnostyki zaburzeń napadowych to EEG oraz tomografia komputerowa lub rezonans magnetyczny mózgu

Padaczka – przyczyny, objawy i pierwsza pomoc dla chorego

Padaczka – przyczyny

Padaczka nie jest jednorodną chorobą ale grupą zaburzeń funkcjonalnych mózgu, toteż przyczyny jej występowania są różnorodne. Mechanizm powstawania napadów padaczkowych związany jest z nieprawidłową aktywnością bioelektryczną mózgu generowaną przez grupy nadmiernie pobudliwych neuronów tzw. ogniska padaczkowe.

Ognisko takie jest zdolne do okresowego wywoływania intensywnych wyładowań elektrycznych, które przechodzą na sąsiednie rejony mózgu i zaburzają ich funkcję. W zależności od umiejscowienia ognisk i natężenia ich aktywności obserwuje się różne rodzaje napadów padaczkowych. Jednakże przyczyna ich powstawania zostaje zidentyfikowana jedynie u 1/3 pacjentów.

W tej grupie padaczka najczęściej jest wywołana przez przebyte urazy głowy, także powstałe w życiu płodowym i okołoporodowe.

Do częstych przyczyn należą także choroby naczyniowe mózgu takie jak udary krwotoczne czy tętniaki, nowotwory zlokalizowane wewnątrzczaszkowo, choroba Alzheimera, stwardnienie rozsiane, zapalenie mózgu i opon mózgowych, a także działanie toksyn, m.in. alkoholu etylowego.

Padaczka – rodzaje

Istnieją różne klasyfikacje padaczek uzależnione od etiologii, wieku w którym rozpoczęły się dolegliwości, rodzaju występujących napadów czy też położenia ogniska w mózgu i lokalizacji patologicznych wyładowań elektrycznych.

Klasyfikacji dokonuje się na podstawie wywiadu z pacjentem i jego najbliższymi, badania ogólnego i neurologicznego, badań obrazowych mózgu i badania elektroencefalograficznego (EEG) rejestrującego aktywność bioelektryczną mózgu.

Według rodzaju napadów wyróżniamy padaczki o ogniskowym początku, w których nieprawidłowe wyładowania umiejscowione są wyłącznie w jednej półkuli mózgu i uogólnione, kiedy patologiczna aktywność elektryczna dotyczy obu półkul jednocześnie.

Jeżeli nie jest możliwe ustalenie początku napadu mówimy o padaczce o nieustalonym początkuNiekiedy  u pacjentów z napadami o ogniskowym początku  może dochodzić do wtórnego uogólnienia napadów. Osoby z rozpoznaną padaczką wymagają monitorowania przebiegu choroby i powinny znajdować się pod stałą opieką neurologiczną.  

Padaczka – objawy

Chociaż padaczka kojarzy się najczęściej z uogólnionym napadem drgawkowym, znaczna część pacjentów nigdy go nie doświadcza.

Obraz napadu padaczkowego może być bardzo różnorodny, opisano około 40 rodzajów napadów klasyfikowanych na podstawie obrazu klinicznego i badania EEG 
Napady ogniskowe , zlokalizowane w jednej półkuli mózgu mogą obejmować ośrodki ruchowe powodując zaburzenia w reprezentowanej przez nie okolicy ciała np. mimowolny zwrot głowy czy drżenie ręki.

Podrażnienie ośrodków czuciowych wywołuje objawy takie jak drętwienie, ból, mrowienie, zaburzenia wzrokowe, słuchowe, smakowe i węchowe. Ponadto mogą występować objawy wegetatywne np.

pocenie się, ślinienie czy przyspieszenie czynności serca, a także psychiczne – wrażenie zniekształcenia otaczającego świata, czy możliwości obserwacji własnego ciała z zewnątrz. Napady ogniskowe mogą przebiegać z zachowaną świadomością lub z jej zaburzeniami. Kontakt z pacjentem z zaburzoną świadomością jest utrudniony lub zupełnie niemożliwy, może on sprawiać wrażenie „zamrożonego” lub wykonywać powtarzalne czynności np. żucie czy poruszanie ustami.

Napady uogólnione umiejscowione w obu półkulach mogą przebiegać bez drgawek przyjmując postać utraty świadomości ze znieruchomieniem, albo nagłej utraty napięcia mięśni i upadku.

Upadki są szczególnie niebezpieczne, ponieważ często prowadzą do poważnych urazów. Inny rodzaj zmian uogólnionych to napady miokloniczne polegające na drgawkach oraz szarpnięciach mięśni rąk lub nóg. Miolonie mogą być również objawem padaczki ogniskowej.

Najcięższym przebiegiem charakteryzują się uogólnione napady toniczno – kloniczne, rozpoczynające się utratą świadomości, upadkiem i wyprężeniem ciała, po którym następują drgawki. Nierzadko dochodzi do przygryzienia języka i mimowolnego oddania moczu.

Napad trwa około 3 minut, a po jego ustąpieniu pacjent odzyskuje świadomość, najczęściej jest splątany i senny. 

Padaczka – pierwsza pomoc

Osoba, która doznaje napadu padaczkowego wymaga udzielenia pierwszej pomocy.

Jeżeli napad jest ogniskowy, szczególnie z towarzyszącymi zaburzeniami świadomości należy usunąć z otoczenia chorego przedmioty, które mogą okazać się niebezpieczne np. noże czy włączone urządzenia elektryczne.

Po napadzie pacjent może być splątany, przestraszony albo zawstydzony obecnością objawów, dlatego należy zapewnić mu wsparcie i bezpieczne miejsce do odpoczynku.

Pierwsza pomoc w uogólnionym napadzie kliniczczno – tonicznym polega na ochronie chorego przed urazami poprzez usunięcie przedmiotów mogących mu zagrażać, a także zabezpieczeniu przed urazami głowy. W tym celu można ułożyć głowę pacjenta na własnych kolanach lub podłożyć pod nią np. poduszkę, plecak czy zwinięty koc, tak aby nie uderzała o podłoże w czasie drgawek.

Nie wolno wkładać żadnych przedmiotów do ust chorego ani unieruchamiać go na siłę. Przedłużająca się utrata świadomości, a także pojawienie się kolejnego napadu drgawkowego świadczy o możliwości rozwoju stanu padaczkowego, stanowiącego bezpośredni zagrożenie życia.

Taki pacjent wymaga pilnej hospitalizacji, dlatego należy niezwłocznie wezwać pogotowie ratunkowe.

Źródła:

  1. Lewis P. Rowland, Timothy A. Pedley. Neurologia Meritta. Wrocław, 2012. Elsevier Urban & Partner. ISBN: 978-83-7609-531-8
  2. Wojciech Kozubski, Paweł Liberski. Neurologia. Tom 2. Warszawa 2016. Wydawnictwo Lekarskie PZWL. ISBN: 978-83-200-4535-2
  3. Konrad Rejdak, Rafał Rola, Maria Mazurkiewicz-Bełdzińska i wsp. Diagnostyka i leczenie padaczki u osób dorosłych — rekomendacje Polskiego Towarzystwa Neurologicznego. Polski Przegląd Neurologiczny 2016; 12 (1): 15–27
  4. Ettore Beghi, Giorgia Giussani, Josemir W Sander. The natural history and prognosis of epilepsy. Epileptic Disord. 2015 Sep;17(3):243-53. doi: 10.1684/epd.2015.0751. 

Kiedy dochodzi do napadu padaczki? Jak go rozpoznać?

Padaczka to przewlekła choroba mózgu, która charakteryzuje się występowaniem napadów padaczkowych w różnej formie i o różnym natężeniu. Atak padaczkowy może objawiać się sztywnieniem ciała i drgawkami, ale może polegać również na czasowej utracie świadomości. Choć jest to zaburzenie czynności mózgu, to padaczka nie jest chorobą psychiczną. 

Padaczka (epilepsja), według definicji Światowej Organizacji Zdrowia, jest przewlekłym zaburzeniem czynności mózgu o różnym pochodzeniu, charakteryzujące się występowaniem nawracających napadów. Padaczka jest chorobą mózgu, ale nie chorobą psychiczną. 

Padaczka jest często występującą chorobą neurologiczną. Szacuje się, że na epilepsję choruje 1 proc. wszystkich ludzi. Lekarz rozpoznaje padaczkę, gdy u chorego wystąpił więcej niż jeden atak – co najmniej dwa niesprowokowane napady padaczkowe.

Padaczki można podzielić na :

  • objawowe, gdy znana jest konkretna przyczyna choroby, np. wada mózgu, uraz mózgu;
  • kryptogenne, gdy choroba ma cechy objawowe (napady), ale nie udaje się ustalić przyczyny choroby;
  • idiopatyczne, gdy czynnikiem decydującym o pojawieniu się choroby może być czynnik genetyczny.

U większości chorych nie udaje się ustalić konkretnej przyczyny padaczki. Wiadomo, że niektóre czynniki mogą wywoływać napady padaczki, ale sama przyczyna choroby jest często nieznana. 

Spis treści:

Mechanizm padaczki (epilepsji)

Padaczka nie jest pojedynczą chorobą, a objawem wynikającym z różnych zaburzeń czynności mózgu. 

Aktywność mózgu nie jest zwykle synchroniczna. Jednak czasami zdarza się, że na skutek zaburzeń strukturalnych i funkcjonalnych w mózgu, dochodzi do nieprawidłowych, zsynchronizowanych wyładowań nerwowych, co może pojawić się w każdej grupie komórek nerwowych.

Jeśli mechanizmy hamujące nie są dostatecznie sprawne, to wyładowanie przechodzi na inne komórki, prowadząc do zaburzenia pracy całego mózgu – napad uogólniony.

Natomiast, jeśli gwałtowne pobudzenie powstające w określonej grupie komórek nerwowych zostaje ograniczone i obejmuje tylko niektóre struktury mózgu, to mamy do czynienia z napadem częściowym, czyli ogniskowym.

Napady ogniskowe rozpoczynają się w jednej z półkul mózgu, podczas gdy napady uogólnione w obu półkulach. Niektóre rodzaje napadów mogą zmienić strukturę mózgu, a inne mają na nią niewielki wpływ.

You might be interested:  Gorączka neutropeniczna – czynniki ryzyka, objawy, antybiotykoterapia, powikłania po chemioterapii

U niektórych osób występuje jeden napad padaczkowy w życiu i nigdy później sytuacja się nie powtarza. Taki pojedynczy atak może być spowodowany takim czynnikiem jak zbyt wysoka temperatura, alkohol, nieprawidłowe stężenie cukru we krwi, czy uraz głowy. Po jednym napadzie zwykle nie ma konieczności leczenia. Po jednorazowym napadzie nie stwierdza się padaczki.

Objawy padaczki (epilepsji)

Objawem padaczki są występujące z różnym natężeniem i różną częstotliwością napady padaczkowe, które są wyrazem przejściowych zaburzeń czynności bioelektrycznej mózgu.

Napad padaczkowy może objawiać się różnie, w zależności od tego, w jakim obszarze mózgu występują nieprawidłowe wyładowania bioelektryczne.

Rodzaje napadów padaczkowych

Napady uogólnione: mogą być drgawkowe i niedrgawkowe. Istotą takich napadów jest występowanie wyładowań padaczkowych w obu półkulach jednocześnie.

  • Napady niedrgawkowe polegają na krótkotrwałej utracie świadomości, z przerwaniem wykonywania czynności. Napadowi mogą towarzyszyć ruchy ręką, mruganie powiekami, wywrócenie gałek ocznych, patrzenie się w dal. Tego typu napady trwają bardzo krótko (kilka sekund) i często przez pewien czas są przez bliskich niezauważane. 
  • Napady drgawkowe charakteryzują się nagłym zwiększeniem napięcia mięśni całego ciała, wygięciem ciała w łuk i bezdechem, po których następują drgawki ciała trwające kilka minut (1-3). Napadom toniczno-klonicznym może towarzyszyć szczękościsk, mimowolne oddanie moczu i stolca. Tego typu napady mogą przebiegać z utratą świadomości lub jako pojedyncze ,,szarpnięcia'' kończyn lub całego ciała (napady miokloniczne).

Napady częściowe (ogniskowe): charakteryzują się występowaniem wyładowań padaczkowych w określonym obszarze jednej półkuli mózgowej, co wiąże się z różnorodnością objawów.

  • zaburzenia wzrokowe, węchowe, smakowe, zaburzenia równowagi;
  • drgawki jednej połowy ciała lub jednej kończyny, obniżenie lub wzrost napięcia w tych kończynach;
  • zaburzenia świadomości, zaburzenia poznawcze, pamięci, dezorientacja w otoczeniu;
  • zaburzenia wegetatywne (zwężenie lub rozszerzenie źrenic, zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego, przyspieszone bicie serca).

Napady częściowe mogą przebiegać jako napady proste bez utraty świadomości lub z zaburzoną świadomością. Mogą się także wtórnie uogólnić i przebiegać tak jak napad toniczno-kloniczny (z drgawkami).

Napad padaczki

Napad, czy atak padaczki jest następstwem nadmiernego wyładowania czynności bioelektrycznej w komórkach nerwowych. Warto wiedzieć, że jeden napad nie jest padaczką. Warunkiem rozpoznania choroby jest powtarzalność napadów (więcej niż jeden).

Rozpoznanie padaczki (epilepsji)

Rozpoznanie padaczki rozpoczyna się od zebrania wywiadu. Lekarz zadaje pacjentowi i jego bliskim pytania dotyczące napadów, a także innych chorób, przyjmowanych leków, występowania padaczki w rodzinie, stylu życia. 

Diagnostyka opiera się na badaniach neurologicznych: badaniu EEG (elektroencefalograficznym), tomografii komputerowej, rezonansie magnetycznym głowy. Zleca się także badania krwi.

O tym, jakie badania będą potrzebne, decyduje lekarz neurolog po zapoznaniu się z sytuacją pacjenta.

Na wizycie u neurologa często obecni są bliscy osoby chorej. Mogą oni dokładnie zrelacjonować przebieg napadu i reakcje chorego, gdy on sam nie pamięta tych zdarzeń. 

Leczenie padaczki (epilepsji)

Leczenie padaczki uzależnione jest od częstotliwości napadów, ich rodzaju, ogólnego stanu zdrowia i wielu innych parametrów. Jeden atak nie przesądza o padaczce i nie jest zwykle wskazaniem do wdrożenia leczenia.

Najczęstszym sposobem leczenia padaczki jest leczenie farmakologiczne, czyli wprowadzenie tzw. leków przeciwpadaczkowych.

Nie leczą one przyczyny padaczki, ale zapobiegają wystąpieniu napadów padaczkowych i pozwalają na ich lepszą kontrolę.

 Idealne leczenie zakłada przyjmowanie tylko jednego leku, choć nie zawsze jest to możliwe. Padaczki lekooporne wymagają zwykle podawania więcej niż jednego leku.  

Inną metodą leczenia padaczki jest leczenie chirurgiczne, które polega na usunięciu fragmentu mózgu, w którym znajduje się tak zwane ognisko padaczkowe, czyli w którym zachodzą nieprawidłowości powodujące napady padaczkowe.

Tego typu leczenie stosuje się również wtedy, gdy u chorego rozpozna się zagrażający zdrowiu i życiu guz mózgu, naczyniak.

 Natomiast stymulacja nerwu błędnego polega na wszczepieniu pod skórę klatki piersiowej chorego urządzenia przypominającego rozrusznik serca, które hamuje czynność napadową w mózgu.

ZOBACZ TAKŻE: Medyczna marihuana już dostępna w polskich aptekach

Źródło: mp.pl; padaczka.pl

Padaczka u dziecka – przyczyny i jej rodzaje oraz leczenie

Padaczka jest chorobą mózgu charakteryzującą się skłonnością do generowania napadów padaczkowych. Napad padaczkowy to występujące nagle i przemijające (czyli napadowe) dolegliwości lub objawy spowodowane nieprawidłową czynnością komórek mózgu.

Jeżeli grupa komórek mózgu, czyli neuronów, ulega nieprawidłowej aktywacji i wysyła błędne informacje do części ciała, z którą ma połączenia drogą włókien nerwowych, ta część ciała zachowa się w sposób nieprawidłowy, odczuwalny lub widoczny dla pacjenta czy jego opiekunów.

Jeśli na przykład nieprawidłowy sygnał zostanie wysłany z obszaru mózgu odpowiedzialnego za ruchy mięśni twarzy i gardła, napad padaczkowy może polegać na wystąpieniu zaburzeń mowy i połykania.

Jeśli zaburzony jest obszar kory wzrokowej, odpowiedzialny za tworzenie obrazu widzianych przedmiotów, chory może odbierać nietypowe doznania wzrokowe (np. obrazy lub barwne koła). Przy zajęciu obszarów odpowiedzialnych za funkcje ruchowe, mogą się pojawić drgawki.

Jeżeli zaburzenie rozszerza się (uogólnia) na większy obszar mózgu, dochodzi zazwyczaj do objawów zajmujących całe ciało i do utraty przytomności.

Zazwyczaj po okresie od kilkunastu sekund do kilku minut objawy mijają – samoistnie lub pod wpływem podanych leków. Po jakimś czasie – dniach, tygodniach, miesiącach – wracają ponownie i powtarzają się, najczęściej w podobnej postaci.

Jakie przyczyny padaczki u dziecka?

Padaczka u dziecka jest chorobą przewlekłą, która nie ma jednej swojej przyczyny. Wśród czynników, które sprzyjają powstawaniu padaczki u dzieci wyróżnić można:

  • komplikacje w czasie porodu (urazy okołoporodowe mózgu),
  • infekcje matki w czasie ciąży,
  • zaburzenia rozwoju płodowego )np. wady wrodzone),
  • choroby dziecka (np. urazy głowy, krwotok, zapalenie opon mózgowych),
  • czynniki genetyczne.

Jakie rodzaje padaczek występujące u dzieci i jak je rozpoznać?

Zespoły padaczkowe wyróżnia się na podstawie przyczyn, które to do nich doprowadziły, a także tego, w jakim wieku u pacjenta doszło do zachorowania.

Nocna padaczka czołowa

Nocna padaczka czołowa typowo rozpoczyna się w wieku dziecięcym.

Nazwa jednostki wzięła się stąd, że związane z nią napady padaczkowe pojawiają się podczas snu, przez co mogą one być mylone z doświadczaniem koszmarów przez chorego.

W przebiegu nocnej padaczki czołowej pacjent doświadcza napadów o charakterze ruchowym, polegających np. na zaciskaniu dłoni czy na zginaniu kolan.

Oprócz zaburzeń ruchowych występować mogą także płacz czy krzyczenie lub jęczenie. Nocna padaczka czołowa jest chorobą o podłożu genetycznym, która jest dziedziczona w sposób autosomalny dominujący.

Padaczka Rolanda

Padaczka Rolanda to jeden z łagodniejszych zespołów padaczkowych. Typowo rozpoczyna się ona u dzieci będących pomiędzy 3. a 13. rokiem życia.

W padaczce Rolanda napady padaczkoweogniskowe, pojawiają się one najczęściej w porze nocnej i zwykle dotyczą mięśni twarzy, przez co pacjenci mogą doświadczać np. ślinotoku.

Napady te zwykle mają łagodny charakter, jednakże istnieje niestety ryzyko, że z ogniskowych staną się one uogólnione.

Najczęściej jednak padaczka Rolanda ma łagodny przebieg, napady padaczkowe mogą mieć nawet tendencję do ustępowania wraz z wejściem dziecka w okres pokwitania.

Dodatkowo padaczka Rolanda nawet nie zawsze wymaga wdrożenia leczenia – czasami częstość pojawiania się jej napadów jest tak rzadka i są one tak niewielkiego nasilenia, że istnieje możliwość przynajmniej odroczenia na jakiś czas terapii.

You might be interested:  Zespół nawracających ubytków nabłonka rogówki

Dziecięce napady nieświadomości

Kolejnym zespołem padaczkowym występującym u najmłodszych pacjentów są dziecięce napady nieświadomości. Typowo schorzenie rozpoczyna się pomiędzy 4. a 12. rokiem życia.

W tym zespole napady padaczkowe polegają na nawracających i nagłych, trwających kilkadziesiąt sekund, napadach nieświadomości, którym mogą towarzyszyć np. ruchy żucia czy mrugania oczami.

Dziecięce napady nieświadomości są zespołem padaczkowym o dobrym rokowaniu, ponieważ zazwyczaj wraz z dorastaniem cierpiącego na nie dziecka dochodzi do znacznego zmniejszenia częstości występowania napadów padaczkowych.

Zespół Dravet (ciężka padaczka miokloniczna niemowląt)

Zespół Dravet zaliczany jest do grupy padaczek lekoopornych.

Choroba rozpoczyna się wcześnie, ponieważ pierwsze objawy zespołu Dravet występują najczęściej już w ciągu pierwszego roku życia dziecka.

Pierwszy napad padaczkowy w tym zespole (zwykle w postaci uogólnionego napadu toniczno-klonicznego) pojawia się w większości przypadków wtedy, kiedy dziecko gorączkuje. Padaczka miokloniczna niemowląt jest ciężka m.in.

z tego względu, że występujące w niej napady mają dość dużą tendencję do przedłużania się i do przechodzenia w stan padaczkowy.

Wraz z dorastaniem dziecka schorzenie staje się coraz cięższe: z czasem pojawiają się inne rodzaje napadów padaczkowych, w postaci np. napadów nieświadomości, napadów ogniskowych czy napadów mioklonicznych. Z zespołem Dravet związane są liczne inne, poza napadami padaczkowymi, problemy, takie jak:

  • zaburzenia integracji sensorycznej
  • zwiększona częstość infekcji
  • zaburzenia ze spektrum zachowań autystycznych
  • zaburzenia snu
  • zaburzenia wzrostu i stanu odżywienia

Zespół Westa

Zespół Westa najczęściej rozwija się u dzieci mających od 3 do 12 miesięcy i związany jest z trzema problemami: napadami padaczkowymi, opóźnieniem intelektualnym oraz z charakterystycznymi zaburzeniami w badaniu EEG, określanymi jako hipsarytmia. Schorzenie zaliczane jest do dość ciężkich padaczek przez to, że związane jest z tendencją do pojawiania się napadów padaczkowych nie tylko w okresie dzieciństwa, ale i w późniejszych latach życia. Innym problemem jest z kolei to, że u pacjenta z zespołem Westa może dochodzić do przekształcenia się choroby w inny zespół padaczkowy, którym jest zespół Lennoxa-Gastauta.

Zespół Lennoxa-Gastauta

Typowo zespół Lennoxa-Gastauta rozpoczyna się u dzieci pomiędzy drugim a szóstym rokiem życia.

W przebiegu choroby dzieci doświadczać mogą wielu różnych rodzajów napadów padaczkowych, zazwyczaj są nimi napady toniczne oraz napady miokloniczne.

Napady padaczkowe nie są niestety jedynym problemem w przebiegu tej jednostki – dzieci z zespołem Lennoxa-Gastauta często cierpią na opóźnienie intelektualne.

Rokowanie w zespole Lennoxa-Gastauta jest dość niepomyślne, ponieważ w schorzeniu tym nierzadko spotykany jest brak odpowiedzi na leczenie środkami przeciwpadaczkowymi.

Młodzieńcza padaczka miokloniczna

Młodzieńcza padaczka miokloniczna typowo rozwija się u osób z przedziału wiekowego od 8 do 20 lat.

Zgodnie z nazwą schorzenia, najbardziej typowe są dla niego napady miokloniczne, które zazwyczaj pojawiają się w krótkim czasie po przebudzeniu.

Innymi spotykanymi w młodzieńczej padaczce mioklonicznej napadami są napady nieświadomości oraz napady toniczno-kloniczne.

Schorzenie związane jest z tendencją do występowania napadów padaczkowych przez całe życie, jednakże ogólnie jest to postać padaczki, w której istnieją duże szanse na to, że stosowanie farmakoterapii zapobiegnie pojawianiu się jej objawów.

Zespół Ohtahara

Jedną z cięższych postaci dziecięcych padaczek jest zespół Ohtahara.

Objawy choroby pojawiają się bardzo wcześnie, bo nawet w ciągu kilku pierwszych dni lub pierwszych tygodni życia dziecka.

Napady występujące w zespole Ohtahara najczęściej przybierają formę napadów tonicznych.

Rokowania pacjentów są dość niepomyślne – nawet połowa dzieci z tą jednostką umiera jeszcze przed ukończeniem pierwszego roku życia.

U pozostałych pacjentów dochodzi z kolei zwykle do znacznego opóźnienia intelektualnego, nierzadko z zespołem Ohtahara współistnieje też porażenie mózgowe. W przypadku tego zespołu padaczkowego problemem jest również to, że obecnie nie istnieją skuteczne metody jego leczenia.

Zespół Rasmussena

Zespół Rasmussena jest dość tajemniczą chorobą, traktowaną obecnie jako jedno ze schorzeń autoimmunizacyjnych. Zachorowania obserwowane są u dzieci poniżej 10. roku życia.

Zespół Rasmussena rozpoczyna się od napadów padaczkowych, którymi zazwyczaj są napady ogniskowe złożone, jednakże u części pacjentów najpierw dochodzi do napadów toniczno-klonicznych.

Innymi odchyleniami spotykanymi u dzieci z tą jednostką, pojawiającymi się w różnym czasie od pierwszego napadu padaczkowego, są porażenie połowicze oraz możliwość wykrycia zapalenia mózgu w badaniach obrazowych, a także zaburzenia czynności poznawczych.

Zespół Panayiotopoulos

Kolejną postacią dziecięcego zespołu padaczkowego jest zespół Panayiotopoulos. Na tę jednostkę zapadają najczęściej dzieci mające pomiędzy 3 a 6 lat.

W przebiegu zespołu pojawiające się zaburzenia przybierają postać napadów częściowych autonomicznych, polegających m.in. na przyspieszeniu czynności serca czy na nagłej bladości.

Do napadów w zespole Panayiotopoulos dochodzi najczęściej podczas snu. Zespół ten zaliczany jest do zespołów padaczkowych o dobrych rokowaniach: nawet 25% spośród wszystkich pacjentów z tą jednostką doświadcza wyłącznie jednego napadu padaczkowego.

U innych z kolei chorych schorzenie ustępuje zwykle wraz z wiekiem, zazwyczaj dochodzi do tego przed ukończeniem przez pacjenta 13. roku życia.

Postępujące padaczki miokloniczne

Postępujące padaczki miokloniczne stanowią tak naprawdę nie jeden zespół padaczkowy, a grupę kilku różnych schorzeń.

Ich cechami charakterystycznymi napady miokloniczne oraz towarzyszące im, różnego rodzaju, zaburzenia otępienne.

Do grupy postępujących padaczek mioklonicznych zaliczanem.in.:

  • zespół MERRF
  • choroba Unverrichta-Lundborga
  • choroba Lafora

Jak  wygląda diagnoza i leczenie padaczki u dzieci?

Gdy dziecko ma napady padaczkowe, czasami patrzy się w przestrzeń, jest zdezorientowane i trzęsie się, a także coraz gorzej radzi sobie z nauką, należy udać się do lekarza. Jeżeli specjalista będzie podejrzewał padaczkę, zleci wykonanie następujących badań:

  • EEG – mierzy aktywność elektryczną mózgu za pomocą sensorów przyczepianych do skóry głowy leżącego dziecka. Badanie trwa około godzinę. Dzień wcześniej należy późno położyć się do łóżka i wstać wcześnie rano.
  • Obrazowanie metodą rezonansu magnetycznego lub tomografia komputerowa mózgu.

Jeśli badania potwierdzą padaczkę, lekarz musi ustalić najlepszą metodę leczenia dziecka. Zwykle stosuje sie leki zapobiegające napadom padaczkowym.

Większość dzieci jest skutecznie leczona jednym lekiem, ale jeżeli nie działa on w przypadku danego pacjenta, wypróbowuje się drugi lub trzeci.

Niestety, żaden z leków na padaczkę nie jest doskonały i należy liczyć się z ryzykiem skutków ubocznych. Najczęstsze z nich to: uczucie zmęczenia, zmniejszona szybkość reakcji, problemy z nastrojem i zachowaniem.

Większość dzieci leczonych obecnie środkami zapobiegającymi napadom padaczkowym nie doświadcza jednak reakcji niepożądanych.

Jeśli mimo stosowania medykamentów dochodzi do napadów padaczkowych, konieczne może być zastosowanie dodatkowych metod leczenia. Są to: terapia łączona kilkoma lekami, dieta bogata w tłuszcze i uboga w węglowodany oraz białko, wszczepienie stymulatora nerwu błędnego oraz operacja usunięcia części mózgu odpowiedzialnej za napady padaczkowe.

Gdzie pójść z dzieckiem na konsultację do neurologa dziecięcego?

Onkolmed Lecznica Onkologiczna to przychodnia prywatna, gdzie można przyjść na konsultację do lekarza neurologa dziecięcego.

Działa w niej Poradnia Neurologii Dziecięcej gdzie leczone są dzieci.

Pracują w niej bardzo dobrzy neurolodzy z wieloletnim doświadczeniem w leczeniu chorób centralnego układu nerwowego i nerwów obwodowych u dorosłych i dzieci.

W celu umówienia się na konsultacjęneurologa dziecięcego, skontaktuj się z placówką Onkolmed Lecznica Onkologiczna pod numerem telefonu: +48222902337

Źródła:
mp.pl/pacjent/pediatria/choroby/choroby-neurologiczne/138834,padaczka-u-dziecka
parenting.pl/padaczka-u-niemowlat
parenting.pl/padaczka-u-dzieci

poradnikzdrowie.pl/zdrowie/uklad-nerwowy/zespoly-padaczkowe-rodzaje-aa-jtWx-TLwx-ybuk.html

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *