Piasek w nerkach – objawy, badania, leczenie piasku na nerkach

Piasek w nerkach – objawy, badania, leczenie piasku na nerkach

Nerki, jeden z ważniejszych narządów, które filtrują krew. Oddzielają szkodliwe produkty przemiany materii, toksyny, a także wszystkie pozostałe leki. Wraz z moczem usuwane są z naszego organizmu. Jednak czasami zdarza się, że stężenie związków tworzy osady. Wówczas tworzy się piasek w nerkach lub kamienie nerkowe. Kamica nerkowa może dotyczyć pęcherza moczowego . Możemy się zastanawiać skąd się bierze piasek w nerkach. Jakie są jego przyczyny? Zwiększone wydalanie wapnia z organizmy, przewlekły niebodóbr magnezu, infekcje dróg moczowych, obecność niewskazanych związków w moczu. Innymi przyczynami mogą być także: zaburzenia czynności nerek, nadmierne zagęszczenie moczu czy nieprawidłowa dieta, obfitująca w sól.

Jakie są objawy piasku w nerkach?

Bardzo często kamica nerkowa nie daje żadnych objawów. Dopiero kiedy zaczyna się zbierać piasek lun kamień, pojawia się silny ból w okolicy lędźwiowej. Bolesne parcie na pęcherz, oddawanie moczu w małych ilościach, mocz zabarwiony krwią, a nawet wzdęcia brzucha. Obecność złogów może się przyczyniać do powstawania stanu zapalnego. Przez który mogą się nasilać bóle nerek.

Istnieje kilka rodzajów kamicy nerkowej. Kamica cystynowa, fosforanowa, moczanowa, wapniowa oraz szczawianowa. Zablokowanie złogów w danym odcinku dróg moczowych może doprowadzić do zalegania moczu, a później do rozwoju bakterii. Objawy jakie mogą występować to gorączka oraz osłabienie ogólne.

Dlatego też należy niezwłocznie skontaktować się urologiem i opowiedzieć o wszystkich niepokojących objawach.

W przypadku zalegania moczu oraz toksyn, stan taki może doprowadzić do zatrucia organizmu. Jakie badania w tym kierunku należy wykonać? Przede wszystkim konieczne jest przeprowadzenie wywiadu lekarskiego. Następnie, badanie krwi oraz moczu, kontrast, a także badanie obrazowe. Mówimy tutaj o USG i RTG.

Jak leczyć piasek w nerkach? Należy pić w dużych ilościach. Może to się wydawać banalne, lecz picie płynów to podstawa. W jakich ilościach? Minimum dwa litry dziennie. Najlepiej przyjmować takie płyny przed snem. Bardzo istotna jest również dieta, która powinna być określona przez urologa.

Z naszej diety powinniśmy wykluczyć szpinak, herbatę, kawę oraz czekoladę.

Co więc należy spożywać?

Podstawą naszej diety powinny być owoce oraz warzywa. Cenne będą także produkty mleczne. Natomiast z warzyw należy wybierać buraki, ziemniaki, rzodkiewki czy kalafior. Ważną rolę odgrywają leki farmakologiczne. W tym przypadku należy przyjmować zarówno leki rozkurczające jak i leki przeciwbólowe.

Najbardziej polecanymi są: Nospa, Apap czy Ibuprom. Jakie jeszcze preparaty poprawiają stan ogólny naszych nerek? Olejki eteryczne, wyciągi z liści brzozy, ziela szałwii, korzenia pietruszki, nasion fasoli indyjskiej. Ogólne zalecenia to stosowanie się do zaleceń lekarza.

Picie wody nisko-sodowej, utrzymanie właściwej aktywności fizycznej.

Piasek w nerkach nie bierze się znikąd. Więc jakie są podstawowe przyczyny? Spożywanie niewskazanych składników, brak aktywności fizycznej, a przede wszystkim trzymanie moczu. Większość osób nawet nie zdaje sobie sprawy, jak groźne dla zdrowia jest przetrzymywanie moczu.

Wiąże to się nie tylko z przykrymi dolegliwościami, lecz może skutkować poważnymi objawami ze strony układu moczowego. Niektóre osoby zwyczajnie w świecie boją się udać do urologa. Zupełnie niepotrzebnie. Każdy profesjonalny lekarz będzie nam w stanie pomóc. W przeciwnym razie możemy tylko pogorszyć stan swojego zdrowia.

Dolegliwości same nie znikną. Może być nawet jeszcze gorzej.

Jakie więc wnioski?

Objawy takie jak: częste oddawanie moczu, śladowe oddawanie moczu, w bardzo małych ilościach, bóle w okolicach nerek i pęcherza, pieczenie i inne dolegliwości związane z oddawaniem moczu są powodem do odwiedzenia dobrego lekarza.

Nie internisty, a urologa, który udzieli nam fachowej porady, a przede wszystkim zadba o właściwe leczenie. Piasek w nerkach jest dolegliwością towarzyszącą zarówno kobietom jak i mężczyznom. Podobnie jest w przypadku wieku. Chorują na nią nie tylko osoby w podeszłym wieku.

Może ona dotykać także osoby młode. Wszystko zależy od wielu ważnych czynników. W tym trybu naszego życia.

Kamica nerkowa | Objawy kamicy nerkowej | Fitolizyna

W moczu rozpuszczonych jest wiele substancji organicznych i nieorganicznych.

Piasek w nerkach – objawy, badania, leczenie piasku na nerkach

W moczu rozpuszczonych jest wiele substancji organicznych i nieorganicznych.

Jak wiadomo stwierdzenie „rozpuszczalne” jest względne i zależy od ilości substancji rozpuszczanej, ilości rozpuszczalnika, temperatury, a także ruchu rozpuszczalnika.

Gdy na przykład zwiększa się stężenie substancji lub maleje ruch (przepływ) roztworu, powstają warunki sprzyjające wytrącaniu się kryształów substancji.

Nie inaczej jest w moczu. Na przykład, gdy spada przepływ moczu, powstają warunki do wytrącania się kryształów substancji i tworzenia się tzw. kamieni.

Kamica nerkowa to stan, w którym w drogach moczowych występują nierozpuszczalne złogi (tzw. kamienie), powstające wskutek wytrącania się nadmiaru substancji chemicznych obecnych w moczu.

Epidemiologia

Rozpowszechnienie kamicy nerkowej różni się w zależności od populacji, paradoksalnie częściej występuje w krajach wysokorozwiniętych. Jest to związane z wyższym spożyciem mięsa i soli kuchennej oraz częstszym występowaniem czynników ryzyka np. otyłością.

W krajach azjatyckich kamica nerkowa występuje u 1-5% populacji. W Europie wskaźnik ten wynosi już  5-10%, a w Stanach Zjednoczonych aż 13%. W Arabii Saudyjskiej kamica występuje u ponad 20% społeczeństwa, co związane jest z bardzo wysokim spożyciem mięsa (o 50% wyższym niż w Europie).

 Przeciętnie uznaje się, że kamica nerkowa występuje u 5-7% populacji.

Niewątpliwie ważną rolę w rozpowszechnieniu kamicy nerkowej mają predyspozycje genetyczne. Od dawna obserwuje się zwiększone ryzyko wystąpienia objawów kamicy u osób, których bliscy cierpieli na tą chorobę.

Podłoże genetyczne może odgrywać kluczową rolę w grupach, a nawet rasach na całym świecie. Na przykład osobnicy rasy białej cierpią na kamicę nerkową 4 razy częściej niż osoby rasy czarnej.

Przykładem mogą być Indianie Ameryki Północnej, u których co 4 osoba cierpi na tę chorobę.

Z uwagi na płeć, kamica nerkowa występuje częściej u mężczyzn (10-12%), niż u kobiet (5%). Szczyt zachorowań występuje w wieku 30-40 lat, u kobiet dodatkowo w wieku 50-65 lat.

Należy zauważyć, że aż u 25% pacjentów kamień jest na tyle duży, że nie jest możliwe jego samoistne wydalenie z dróg moczowych. W takich sytuacjach wymagane jest zabiegowe usunięcie kamienia (rozbijanie kamienia, usunięcie chirurgiczne, itp.)

Objawy kamicy nerkowej (tzw. kolka nerkowa):

W dużej ilości przypadków kamica moczowa przebiega bezobjawowo! Tworzące się drobne złogi (tzw. piasek nerkowy) zostają wypłukane z nerek wraz z moczem. Mają na tyle małe rozmiary, że ich przejście przez moczowód nie daje żadnych dolegliwości.

O obecności piasku moczowego dowiadujemy się najczęściej przypadkowo, robiąc badanie ogólne moczu, często z zupełnie innego powodu. Jeśli kamień osiągnie większe rozmiary, jego przejście przez moczowód może powodować dolegliwości, nawet o znacznym nasileniu (tzw.

kolka nerkowa)

  • Nagły, silny ból o charakterze stałym lub kolkowym (nawracający), promieniujący do pachwiny
  • Krwiomocz w przypadku, gdy kamień uszkodził błonę śluzową dróg moczowych
  • Nudności i wymioty; spadek ciśnienia tętniczego krwi i omdlenia, jeśli ból jest znaczny
  • Objawy zakażenia dróg moczowych (gorączka) – kamica sprzyja występowaniu zakażeń
  • Objawy kamicy nerkowej w znacznej ilości przypadków mają charakter nawrotowy.
  • U osób, które miały pierwszy „atak” kolki nerkowej prawdopodobieństwo nawrotu, bez odpowiedniej profilaktyki, wynosi:
  • 15% w ciągu pierwszego roku
  • 40% w ciągu 3 lat
  • 50 % w ciągu 10 lat

Niektóre kamienie nerkowe osiągają znaczne rozmiary i nie mogą być samodzielnie wydalone przez chorego. Największe kamienie to tzw.

kamienie odlewowe, które zajmują całą miedniczkę nerkową – mogą zaburzać odpływ moczu z nerki i jej funkcjonowanie (do skąpomoczu i bezmoczu włącznie).

Wówczas konieczne jest nieinwazyjne rozbicie kamienia przy użyciu specjalnych urządzeń, aby mógł być on wydalony przez drogi moczowe lub konieczne jest usunięcie kamienia metodami zabiegowymi.

Tzw. piasek nerkowy

Czasem w badaniu ogólnym moczu stwierdza się liczne kryształy związków, z których mogą powstawać kamienie nerkowe. Są one na tyle małe, że zostały samoistnie wydalone z organizmu bez wywoływania jakichkolwiek objawów.

Jest to jednak pierwszy sygnał, że osoba ta ma skłonność do kamicy. Lekarz może zalecić dodatkowe badania mające na celu ustalenie przyczyny skłonności do tworzenia się kamieni. Należy wypełniać zalecenia lekarza co do dalszego postępowania, na przykład modyfikacji diety.

Dzięki temu będzie można uniknąć bolesnych dolegliwości związanych z kamicą.

autor: Lek. med. Jerzy Serafiński

Piasek w nerkach – wielki ból, któremu można zapobiec

Zdjęcie: dfaulder

Nasze nerki nieustannie filtrują krew, oddzielając szkodliwe produkty przemiany materii, toksyny i pozostałości leków, po czym wraz z moczem usuwają je z organizmu. Zdarza się jednak, że stężenie związków, z których mogą się tworzyć osady przekracza tzw. próg rozpuszczalności w organizmie. Wówczas, ze skrystalizowanych składników moczu, powstają złogi (piasek lub kamienie nerkowe), charakterystyczne dla kamicy nerkowej. Kamica może również dotyczyć pęcherza moczowego (zwłaszcza u mężczyzn). Lokalizacja złogów w drogach moczowych i ich konsekwencje są różne w zależności od przyczyny ich powstania.

You might be interested:  Szkliwo zęba – czy i jak można zregenerować i odbudować?

Skąd piasek w nerkach?

Przyczyny powstawania złogów w układzie moczowym:

  • zwiększone wydalanie wapnia z organizmu (np. w nadczynności gruczołów przytarczycowych, przy przedawkowaniu witaminy D, w kwasicy cewkowo-nerkowej, w niektórych typach białaczek),
  • zaburzenia przemiany materii i obecność, w dużym stężeniu, promotorów krystalizacji, m.in. kwasu szczawiowego, kwasu moczowego (np. w dnie moczanowej) i cystyny,
  • przewlekły niedobór magnezu,
  • utrudniony odpływ moczu (np. zwężenia moczowodu, przerost prostaty),
  • przewlekłe infekcje dróg moczowych, obecność ciał obcych lub skrzepów krwi,
  • nadmierne zagęszczenie moczu (np. poprzez ograniczanie picia, przy odwodnieniu),
  • skłonności dziedziczne,
  • nieprawidłowa dieta (np. obfitująca w białko zwierzęce, produkty mleczne i sól),
  • przyjmowanie niektórych leków (np. kortykosteroidów, preparatów alkalizujących w leczeniu choroby wrzodowej),
  • długotrwałe unieruchomienie po złamaniach,
  • zaburzenia czynności nerek.

Gdy przyczyna kamicy jest nieznana, określa się ją mianem kamicy idiopatycznej.

Piasek w nerkach – objawy

Kamica nerkowa najczęściej rozwija się bezobjawowo. Dopiero, gdy zebrany piasek lub kamień zaczyna przesuwać się z nerki do jej ujścia i moczowodu, pojawia się charakterystyczny zespół objawów obejmujący:

  • napady tzw. kolki nerkowej – czyli bardzo silny, kłujący ból w okolicy lędźwiowej promieniujący do dolnej części brzucha i krocza (pacjenci często określają go jako ból nerki),
  • trudne do opanowania, bolesne parcie na pęcherz, jednak chory oddaje mało moczu,
  • piekący ból przy oddawaniu moczu i przerywany strumień moczu (jest to również objawem kamicy pęcherza moczowego),
  • mocz zabarwiony krwią,
  • nudności, wymioty i wzdęcia brzucha.

Ponadto obecność złogów może powodować powstanie odczynu zapalnego otaczających tkanek, co nasila objawy bólowe i może spowodować uszkodzenie nerek.

Zaklinowanie złogów w świetle jakiegoś odcinka dróg moczowych prowadzi do zalegania moczu i rozwoju bakterii, co zewnętrznie objawia się gorączką i ogólnym osłabieniem.

Stan ten bezwzględnie wymaga konsultacji lekarskiej, gdyż zaleganie moczu i toksyn może prowadzić do zatrucia organizmu.

Rodzaje kamicy nerkowej

Istnieje wiele odmian kamicy w zależności od tego, jaka substancja dominuje w składzie tworzących się złogów:

  • kamica fosforanowa,
  • kamica szczawianowa,
  • kamica moczanowa (bezcieniowa, gdyż złogi nie powodują w tym przypadku zacienienia w badaniu RTG),
  • kamica wapniowa,
  • kamica cystynowa.

Osady moczanowe, szczawianowe lub fosforanowe mogą też tworzyć się razem z:

  • osadami soli wapnia dając w efekcie złogi szczawianowo-wapniowe, fosforanowo-wapniowe i moczanowo-wapniowe,
  • innymi solami (np. złogi struwitowe czyli fosforanowo-amonowo-magnezowe, powstające w przebiegu przewlekłych zakażeń układu moczowego bakteriami z rodzaju Proteus, Pseudomonas i Serratia, wytwarzającymi enzym ureazę, rozkładający mocznik).

Badania diagnostyczne pozwalające ustalić obecność i typ kamieni nerkowych:

  • wywiad lekarski (ewentualne skłonności genetyczne, styl życia, schorzenia towarzyszące),
  • badanie krwi (określenie poziomu składników mineralnych mogących brać udział w tworzeniu złogów, określenie stanu czynnościowego nerek),
  • badanie moczu (określenie pH > 7,5 – zakażenie lub pH< 5,5 - kamica moczanowa, wykonanie posiewu w kierunku obecności bakterii chorobotwórczych),
  • badania obrazowe (USG – badanie ultrasonograficzne, RTG – badanie rentgenograficzne, urografia – badanie radiologiczne po dożylnym podaniu kontrastu pozwalające na uwidocznienie dróg moczowych),
  • badanie składu chemicznego kamienia po jego chirurgicznym usunięciu lub naturalnym wydaleniu z organizmu.

Czym możemy leczyć piasek w nerkach/kamienie nerkowe?

DUŻA ILOŚĆ PŁYNÓW

Płyny w dużej ilości (minimum 2 litry dziennie) należy przyjmować przed snem, ponieważ rozcieńczają mocz w godzinach nocnych oraz po posiłkach, w celu zmniejszenia stężenia spożywanych składników mineralnych.

W zależności od rodzaju kamieni, w porozumieniu z lekarzem i dietetykiem, wprowadzana jest odpowiednia dieta mająca na celu wyeliminowanie składników sprzyjających powstawaniu i powiększaniu się złogów.

Do ogólnych zaleceń zaliczamy:

  • w przypadku kamicy szczawianowej wykluczamy z diety szczaw, szpinak, rabarbar, buraki, herbatę, kawę i czekoladę. U pacjentów cierpiących na postać jelitową tej kamicy (dochodzi w niej do zwiększenia wchłaniania szczawianów z przewodu pokarmowego) powinien być zwiększony udział produktów bogatych w wapń. Istnieje bowiem ścisły związek między stopniem wchłaniania szczawianów ze światła przewodu pokarmowego a gospodarką wapniowo-fosforanową. Zwiększenie ilości wapnia w pożywieniu spowoduje zmniejszenie wchłaniania szczawianów.
  • w przypadku kamicy moczanowej należy unikać produktów mięsnych, śledzi, sardynek, kakao, kawy i herbaty, a także roślin strączkowych takich jak groch, fasola, bób. Podstawę diety powinny stanowić produkty mleczne, warzywa i owoce (marchew, sałata, buraki, ziemniaki, seler, orzechy, kalafior, rzodkiewki), które wpływają alkalizująco na mocz i ograniczają wytrącanie moczanów.
  • w przypadku kamicy fosforanowej istotne jest ograniczenie spożycia potraw zawierających wapń, na rzecz produktów o działaniu zakwaszającym, do których nalezą jaja, ryby, mięso, sery, śliwki, rodzynki,
  • w przypadku kamicy cystynowej podstawę diety powinno stanowić mleko i jego przetwory oraz produkty roślinne, a unikać należy mięsa i jego przetworów.

LEKI

Farmakoterapia opiera się najczęściej na leczeniu doraźnym (objawowym), czyli łagodzeniu objawów kolki nerkowej poprzez stosowanie: Korzystne, z punktu widzenia podwójnego (przeciwbólowego i rozkurczającego) działania, jest przyjmowanie preparatów zawierających pyralginę (metamizol) np. PYRALGINA. Można również wspomagać się gorącymi okładami i kąpielami.

W przypadku kolki nerkowej nie jest zalecane leżenie w łóżku, lecz ruch, który ułatwia wydalenie złogu. W przypadku częstych napadów kolkowych należy unikać sytuacji, w których nagłe pojawienie się bólu może spowodować zagrożenie (np. praca na wysokości, prowadzenie samochodu).

W uzasadnionych przypadkach, gdy obecności złogów towarzyszy stan zapalny i zakażenie dróg moczowych podaje się antybiotyki (głównie z grupy fluorochinolonów np. ciprofloksacynę lub cefalosporyn np. cefaleksynę). Aby wspomóc wydalanie piasku z nerek można stosować preparaty ziołowe o działaniu moczopędnym i przeciwzapalnym np.

NEFROBONISOL (płyn), DIURONIS (płyn), NEFROTABS (tabletki), NEFROSEPT (płyn), UROMIX (kapsułki).

Bardzo dużą popularnością, ze względu na skuteczność działania, cieszą się preparaty:

  • UROSEPT (tabletki) – zawiera sproszkowaną naowocnię fasoli, wyciąg suchy z liści borówki brusznicy, wyciąg gęsty z korzenia pietruszki, wyciąg gęsty z naowocni fasoli, wyciąg gęsty z liści brzozy, wyciąg suchy ziela rumianku.
  • DEBELIZYNA (pasta) – zawiera wyciąg z nasion fasoli indyjskiej.
  • NEOFITOLIZYNA (pasta) – zawiera wyciąg z liści brzozy, wyciąg z kłącza perzu, wyciąg z ziela szałwi, wyciąg ze skrzypu polnego, suchy wyciąg z ziela nawłoci, wyciąg z korzenia pietruszki.

GINJAL (tabletki) – zawiera błękit metylenowy, wyciąg z liści strobilantu, wyciąg z liści sonchii, wyciąg z liści ortosyfonu, wyciąg z korzenia żeń-szenia, wyciąg z konika morskiego.

ROWATINEX (kapsułki) – olejki eteryczne: ?-pinen, ?-pinen, Camphen, Cineol, Fenchon, Borneol, Anethol.

W niektórych postaciach kamicy lekarz może zalecić codzienne przyjmowanie preparatów, które hamują wydalanie wapnia (leki moczopędne z grupy tiazydów np. hydrochlorotiazyd, indapamid), zmieniają odczyn moczu (alkalizacja poprzez stosowanie wodorowęglanu sodu, cytrynianów np. preparat CITROLYT, bądź zakwaszanie przez stosowanie chlorku amonu, chlorku wapnia, kwasu askorbinowego, owoców żurawiny np. DIURONIS, URINAL, URO_COMPLEX, PROURO i dzikiej róży) lub hamują proces krystalizacji (preparaty magnezu np. MAGNE B6, MG B6) czyli działają przyczynowo.

Usuwanie kamieni nerkowych

Leczenie instrumentalne (operacyjne) dotyczy jedynie większych złogów (kamieni) i obejmuje ich rozkruszanie ultradzwiękami (litotrypsja) oraz usuwanie endoskopowe.

Co robić, by nie powstawał piasek w nerkach?

W celu zmniejszenia ryzyka pojawienia się złogów w nerkach lub ewentualnych nawrotów choroby warto pamiętać o:

  • spożywaniu dużej ilości płynów (co najmniej 2 litry/dobę), zwłaszcza niegazowanej niskosodowej i niskowapniowej wody,
  • utrzymaniu odpowiedniej aktywności fizycznej,
  • prawidłowym odżywianiu się (zredukowanie ilości spożywanego białka, jest ono bowiem czynnikiem zakwaszającym płyny ustrojowe oraz mocz, soku jabłkowego i grejpfrutowego, ograniczenie spożycia soli kuchennej, gdyż sprzyja ona gromadzeniu się wapnia w moczu),
  • stosowaniu inhibitorów litogenezy (substancji ograniczających tworzenie złogów), takich jak magnez i cytryniany.

mgr farm. Dominika Froehlich-Jeziorek

Kamica nerkowa – objawy, przyczyny i leczenie kamieni nerkowych

Kamica nerkowa charakteryzuje się dolegliwościami bólowymi i dyskomfortem w jamie brzusznej, mogą pojawić się też nudności i wymioty.

Objawy kamicy nerkowej spowodowane są obecnością kamieni nerkowych w drogach moczowych. Dieta przy kamicy nerkowej powinna uwzględniać przede wszystkim zwiększoną podaż płynów.

Szczegółowe zalecenia dietetyczne zależą od rodzaju kamicy. 

You might be interested:  Rumień wielopostaciowy – przyczyny, rodzaje, objawy, leczenie

Co to jest kamica nerkowa wydaje się prostym pytaniem, jednak nie wszyscy są świadomi istnienia różnych jej rodzajów. Do najczęstszych postaci schorzenia należy kamica nerkowa szczawianowo-wapniowa, fosforanowo-wapniowa, moczanowa, cystynowa oraz struwitowa.

Kamice nerkowe dzieli się ze względu na skład chemiczny, ale także na cechy fizyczne, etiologię i lokalizację złogu. Zgodnie z aktualną klasyfikacją ICD-10, wyróżnia się kamicę nerki, moczowodu, a także kamicę nerki z kamicą moczowodu oraz kamicę moczową.

Kamica moczowa charakteryzuje się obecnością piasku lub kamieni w nerkach lub drogach moczowych.

Przyczyny piasku w nerkach, a w dalszych etapach choroby – także kamieni nerkowych, mogą być związane z zaburzeniami metabolicznymi, głównie z hiperkalciurią lub innymi, genetycznie uwarunkowanymi zaburzeniami. Powodem schorzenia jest też odkładanie się soli wapnia, np.

szczawianów wapnia lub fosforanu wapnia. Rzadziej piasek w nerkach jest wynikiem krystalizacji kwasu moczowego. Istnieje duże prawdopodobieństwo, że małe złogi piasku pojawiają w organizmie człowieka często, ale usuwane są z moczem prawie natychmiastowo.

Tylko w nielicznych przypadkach piasek zalega w drogach moczowych, a w efekcie dalszej krystalizacji i tworzenia większych złogów tworzą się kamienie nerkowe. Dlatego też jedynie 10 proc. mieszkańców Polski cierpi na kamicę nerkową.

Kiedy powstaje kamień nerkowy? Przyczyny kamicy nerkowej to – poza określonymi sytuacjami, sprzyjającymi tworzeniu kamieni nerkowych określonego typu – niewystarczające nawodnienie organizmu, a tym samym – zbyt mała diureza. Produkowanie małych objętości moczu uniemożliwia przepłukiwanie dróg moczowych i wydalanie kryształów czy drobnego piasku – a w konsekwencji powstają kamienie nerkowe.

Kamienie nerkowe mogą powstać w efekcie krystalizacji rozmaitych związków. U większości osób przeważają kamienie zbudowane ze szczawianów i związków wapnia, a najrzadziej spotykane są kamienie cystynowe. Rodzaje kamieni nerkowych są następujące:

  • kamienie nerkowe wapniowe, powstające w efekcie nadmiernego wydalania wapnia z moczem – wówczas przyczyna kamicy nerkowej wapniowej to m. in. nadczynność przytarczyc, inne przyczyny kamicy wapniowej to nadmiar szczawianów w moczu oraz zasadowy odczyn moczu,
  • kamienie nerkowe szczawianowe, powstające w przebiegu zaburzeń metabolizmu szczawianów oraz nadmiernego spożycia szczawianów wraz z dietą (szczaw, szpinak, rabarbar, kakao, mocna herbata, czekolada, konserwy rybne i mięsne),
  • kamienie nerkowe moczanowe, czyli złogi z kwasu moczowego, powstałe przede wszystkim u osób z wrodzonym zaburzeniem metabolizmu puryn (np. zespołem Lescha-Nyhana) oraz spożywających produkty bogate w puryny (mięso),
  • kamienie nerkowe fosforanowe, które powstają głównie w przebiegu zakażeń dróg moczowych bakteriami Klebsiella, Proteus czy Psudomonas, którym towarzyszy alkalizacja moczu,
  • kamienie nerkowe cystynowe, pojawiające się u osób z wrodzonymi zaburzeniami metabolizmu cystyny.

Kamica nerkowa – przyczyny powstawania kamieni

Tworzeniu się kamieni nerkowych sprzyjają błędy żywieniowe (np. niedostateczna ilość przyjmowanych płynów, dieta wysokobiałkowa, nadmierne spożycie soli i czerwonego mięsa) oraz przyjmowanie leków lub suplementów diety zakwaszających mocz (np. wysokich dawek witaminy C).

Wśród czynników ryzyka kamicy nerkowej, stanowiących częste przyczyny kamicy nerkowej wymienia się także niektóre choroby:

  • schorzenia układu moczowego, zwłaszcza nawracające infekcje dróg moczowych oraz zastój moczu;
  • schorzenia układu pokarmowego, np. choroba Leśniowskiego-Crohna, zespół złego wchłaniania;
  • schorzenia układu kostno-stawowego, np. dna moczanowa, osteoporoza;
  • zaburzenia hormonalne np. nadczynność przytarczyc;
  • schorzenia nowotworowe, zwłaszcza z przerzutami do kości.

Zwiększone ryzyko rozwinięcia kamicy nerkowej występuje w przypadku predyspozycji genetycznych, czyli wrodzonych skłonności do tworzenia nierozpuszczalnych złogów w drogach moczowych. Kiedy jeszcze mogą powstać kamienie nerkowe? Przyczyny to wady anatomiczne układu moczowego, sprzyjające zastojowi moczu.

Dolegliwości związane z atakiem kamicy nerkowej bywają tak dotkliwe, że chorzy często zgłaszają się po pomoc na szpitalne oddziały ratunkowe.

 Objawy kamicy nerkowej u mężczyzn i u kobiet są spowodowane przesuwaniem się kamienia i silnym skurczem mięśni gładkich moczowodu. Wśród dolegliwości dominuje silny i nawracający ból kolkowy, który promieniuje do pachwiny.

Bolesność oraz nasilone napięcie mięśniówki występuje po stronie kolki. Ból jest tępy i promieniujący, o bardzo dużym nasileniu.

Atak kamicy nerkowej to nie tylko ból. W trakcie napadu kolki mogą pojawić się nudności i wymioty oraz spadki ciśnienia tętniczego z omdleniami włącznie.

Pojawienie się gorączki i dreszczy świadczy o towarzyszącej infekcji bakteryjnej, a krwiomoczu ‒ o uszkodzeniu śluzówki dróg moczowych.

Gdy dojdzie do zwężenia lub całkowitego zamknięcia światła dróg moczowych przez kamienie nerkowe, objawy to:

  • potrzeba ciągłego oddawania moczu,
  • parcie na mocz,
  • brak możliwości oddania moczu.

Objawy kamicy nerkowej zwykle mają charakter nawrotowy. W przypadku braku podjęcia odpowiedniego leczenia, prawdopodobieństwo nawrotu wynosi od kilkunastu do kilkudziesięciu procent w ciągu 10 kolejnych lat. W przypadku choroby takiej jak kamica nerkowa, objawy i przyczyny są podobne u kobiet i mężczyzn.

Jednak to u mężczyzn, zwłaszcza po 30 roku życia, kamica nerkowa jest rozpoznawana kilkakrotnie częściej. U kobiet, ze względu na częstsze infekcje dróg moczowych, dominuje kamica struwitowa. U kilku procent chorych kamica nerkowa (najczęściej struwitowa) może prowadzić do schyłkowej niewydolności nerek, będącej wskazaniem do dializoterapii.

Co czwarty pacjent z objawami kamicy nerkowej wymaga leczenia zabiegowego, ponieważ ze względu na dużą wielkość kamienia nie jest możliwe jego samoistne wydalenie.

Ponadto wskazane jest trzymanie się odpowiednich zaleceń dietetycznych, czyli przyjmowanie zwiększonej ilości płynów oraz unikanie spożywania produktów sprzyjających tworzeniu się kamieni nerkowych.

Kamica nerkowa u dzieci – objawy i przyczyny

Kamica nerkowa u dzieci występuje znacznie rzadziej niż u dorosłych. Objawy kamieni nerkowych u dzieci są takie, jak u dorosłych.

Przyczyny kamicy nerkowej u dzieci to wrodzone wady układu moczowego, sprzyjające rozwojowi zakażeń dróg moczowych oraz zastojowi moczu.

Inne przyczyny kamicy  u dzieci to także zbyt niska podaż płynów oraz dieta bogata w sól czy czerwone mięso.

Kolka nerkowa w ciąży pojawia się na skutek zastoju moczu w przewodach moczowych. Ataki związane są nie tylko z obecnością kamieni, ale również zbyt małą podażą płynów.

Ponieważ przyszłe mamy mają ograniczone możliwości terapeutyczne, to przy atakach kolki nerkowej w ciąży leczenie musi być ograniczone do zwiększenia ilości przyjmowanych płynów, bezpiecznego dla maluszka przeciwbólowego paracetamolu i środków rozkurczowych. Należy zgłosić się do lekarza lub szpitala.

Rodzenie kamieni nerkowych – ile trwa?

Dokładny czas ataków kolki nerkowej trudno określić, ponieważ jest to kwestia indywidualna. W zasadzie dolegliwości w postaci bólu powinny zniknąć samoistnie w momencie wydalenia kamieni z przewodów moczowych.

Ogólnie rzecz biorąc, im dłużej trwa pozbywanie się złogów, tym dłużej chory cierpi. Wydalanie kamieni z przewodów moczowych nie jest proste, dlatego niektóre ataki kolki nerkowej trwają nawet po kilka dni.

Z medycznego punktu widzenia trudno określić, ile trwa kolka nerkowa.

Przesuwanie się kamienia nerkowego wzdłuż dróg moczowych, aż do jego wydalenia określanego jest jako rodzenie kamieni nerkowych. Jak długo rodzi się kamień nerkowy? Wszystko zależy od wielkości kamienia i jego położenia. Kamienie nerkowe o średnicy do 5 – 7 mm mogą być usunięte samoistnie.

Jak urodzić kamień nerkowy? Przyjmować dużo płynów, stosować leki i zioła pobudzające diurezę oraz środki rozkurczowe. Można pomóc grawitacji, skacząc na skakance czy schodząc po schodach – ułatwia to przesuwanie się w dół złogów zalegających w drogach moczowych. Gdy zakończy się rodzenie kamienia nerkowego, objawy bólowe ustępują natychmiast.

Większe kamienie nerkowe nie mogą być wydalone samoistnie i zazwyczaj wymagana jest interwencja lekarska.

Kamienie nerkowe – leczenie kamicy

Kamice nerkową diagnozuje się na podstawie objawów klinicznych, ogólnego badania moczu oraz wyników badania obrazowego. Schorzenie może być rozpoznane w oparciu o przeglądowe badanie rentgenowskie (RTG), urografię, badanie ultrasonograficzne (USG) lub tomografię komputerową jamy brzusznej i miednicy małej.

Jak leczyć kamicę nerkową? W przypadku schorzenia, jakim jest kamica nerkowa, leki stosowane są objawowo, w celu złagodzenia objawów napadu kolki nerkowej. W celu doraźnego zniesienia dolegliwości bólowych stosuje się leki o działaniu przeciwbólowym, przeciwzapalnym i/lub rozkurczowym.

W dolegliwościach o małym nasileniu są to niesteroidowe leki przeciwzapalne (np. naproksen, ibuprofen, kwas acetylosalicylowy), a także paracetamol. Spośród leków o działaniu rozkurczowym dostępna jest drotaweryna, hioscyna lub papaweryna.

W nasilonych dolegliwościach zwykle podaje się silniejsze leki na kamicę nerkową, dożylnie lub domięśniowo.

Spośród niesteroidowych leków przeciwzapalnych najczęściej stosuje się ketoprofen lub diklofenak, a spośród opioidów, tramadol lub morfinę, w monoterapii lub w kombinacji ze środkiem działającym spazmolitycznie na mięśniówkę gładką dróg moczowych. Ułatwia to samoistne usuwanie kamieni nerkowych.

W leczeniu kamicy nerkowej stosuje się również leczenie inwazyjne, które ma na celu rozbicie kamieni nerkowych na mniejsze fragmenty i ułatwienie ich wydalenia z układu moczowego.

Leczenie operacyjne jest rzadko stosowane, większe zastosowanie znalazły metody endoskopowe, takie jak nefrolitotrypsja przezskórna i litotrypsja ureterorenoskopowa, a także litotrypsja pozaustrojowa.

Są to metody na skuteczne rozbijanie kamieni nerkowych, wymagające zastosowania krótkotrwałego znieczulenia ogólne. Takie zabiegu pozwalają na mało inwazyjne usuwanie kamieni nerkowych.

Jak oczyścić nerki z piasku i kamieni? W przypadku piasku w nerkach zarówno u dzieci, jak i u każdej osoby dorosłej poleca się picie dużej ilości płynów (przynajmniej 2, a najlepiej 4 litry dziennie).

Jeśli kamienie są małe, zostaną one usunięte wraz z moczem, szczególnie, gdy są ułożone blisko pęcherza.

Jak rozpuścić kamienie nerkowe? Środowisko zasadowe ułatwia rozpuszczanie kamieni, pH moczu w granicach 7–7,2 uzyskiwane jest albo przez podawanie soli potasu i sodu, albo w postaci cytrynianu lub wodorowęglanu sodu.

Można też zwiększyć wydzielanie moczu poprzez domowe sposoby, a mianowicie picie odwarów i naparów z ziół o działaniu moczopędnym. Najskuteczniejsze zioła na kamienie nerkowe to liść brzozy, ziele skrzypu polnego, korzeń lubczyku, korzeń i owoc pietruszki, liście pokrzywy czy kłącza perzu.

Kamica nerkowa – dieta zapobiegająca powstawaniu kamieni

Dieta przy kamicy nerkowej zależy przede wszystkim od jej rodzaju. Jednak istnieje grupa zaleceń dietetycznych, z których skorzystać może każdy cierpiący z powodu tej dolegliwości.

Jaka jest najlepsza dieta w kamicy nerkowej? Jadłospis zaleca przyjmowanie zwiększonej ilości wody, tak aby dzienna objętość wydalanego moczu przekraczała 2 litry. Płyny należy podawać w formie naparów z surowców roślinnych (np.

z ziela skrzypu, liścia brzozy, liścia borówki brusznicy czy liścia pokrzywy), polecana jest też słaba herbata, herbatki owocowe, przegotowana woda oraz soki owocowe, zwłaszcza z cytrusów. Wyjątek stanowi sok grejpfrutowy, który może przyczyniać się do powstawania kamieni nerkowych.

Ponadto, zwraca się uwagę, aby płyny przyjmować także przed snem, w celu rozcieńczenia moczu w godzinach nocnych. Przeciwwskazana jest mocna herbata i mocna kawa. A co z piciem piwa? Gdy pojawia się kamica nerkowa, piwo nie jest najlepszym wyborem.

Owszem, działa moczopędnie, ale jednocześnie zwiększa ryzyko zwiększonego wydalania z moczem kwasu moczowego. Dieta w kamicy nerkowej obejmuje ograniczenie spożywania soli kuchennej i produktów z nią bogatych. Niepożądane w diecie są środki spożywcze zawierające glutaminian sodu, a także produkty typu instant (zupy, sosy) oraz czekolada i kakao.

Właściwa dieta na kamicę nerkową szczawianowo-wapniową charakteryzuje się zmniejszoną podażą produktów bogatych w kwas szczawiowy (np. szczaw, rabarbar, szpinak, szparagi). Wśród produktów przeciwwskazanych znajdują się m.in.

konserwy mięsne i rybne, smalec, słonina, margaryny twarde, a także ostre przyprawy. Natomiast, zaleca się zwiększyć spożycie produktów z dużą zawartością magnezu, cytrynianów oraz fosforanów.

Szczególnie polecane są soki owocowe, owoce cytrusowe, miód, a także pełnoziarniste produkty zbożowe, otręby, płatki, kasze i ryż.

Gdy pojawiają się fosforanowo-wapniowe kamienie nerkowe, dieta zakłada ograniczone przyjmowanie alkalicznej wody mineralnej, nasion roślin strączkowych, a także produktów bogatych w kwas szczawiowy.

W przypadku nadwagi lub otyłości przeciwwskazane są produkty zbożowe z białej mąki, a także mąka pszenna, płatki kukurydziane oraz kasza manna. Niezalecane jest również mleko i przetwory mleczne (np.

twarogi i żółte sery pełnotłuste, sery pleśniowe, jogurty zawierające cukier).

W przypadku kamicy moczanowej zalecana jest dieta mleczno-jarska. Zaleca się zmniejszenie podaży puryn w diecie, czyli związków obficie występujących w podrobach, baraninie, wieprzowinie, a także roślinach strączkowych. Przeciwwskazane są ryby (m.in. szproty, śledzie, sardynki), a także zupy przyrządzone na wywarach mięsnych i grzybowych.

Prawidłowo dobrana dieta na kamicę nerkową cystynową polega na ograniczenie podaży w diecie takich aminokwasów, takich jak cystyna i metionina, które występują obficie w mięsie i jego przetworach, a także w rybach, jajach i soi.

Bibliografia:

  1. Choroby wewnętrzne. Kompedium Medycyny Praktycznej, pod red. A. Szczeklika i P. Gajewskiego; Medycyna Praktyczna 2010
  2. Althof S., Kindler J., Atlas osadów moczu; Wydawnictwo Medyczne Sapota 2005

Treści zawarte w serwisie mają wyłącznie charakter informacyjny i nie stanowią porady lekarskiej. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem.

Piasek w nerkach: przyczyny objawy, leczenie

Praca nerek polega na nieustannym filtrowaniu krwi, z której wychwytują szkodliwe związki, powstające w procesie przemiany materii. Dziennie przez nasz układ moczowy przechodzi około 180 litrów krwi.

Nierozpuszczalne substancje powoli gromadzą się w moczu i jeżeli ich przybywa, zaczynają się zlepiać w większe cząsteczki. To tzw.

jądra krystalizacji powoli przekształcające się w większe kamienie nerkowe (kamica nerkowa), które zatykają przewody moczowe i są powodem bolesnych kłopotów zdrowotnych – kolki nerkowej.

Etiologia choroby nie jest do końca poznana. Do powstawania piasku w nerkach mogą prowadzić:

  • zakażenia dróg moczowych
  • inne fizjologiczne przeszkody w odpływie moczu
  • nadprodukcja substancji litogennych przez organizm
  • złe odżywianie się: zbyt dużo białka zwierzęcego, szczawianów
  • picie małych ilości płynów
  • długie unieruchomienie w łóżku
  • niektóre choroby, takie jak nadczynność tarczycy, zespół metaboliczny i inne

Obecność piasku w nerkach można zaobserwować samemu, ponieważ większe jego ilości są widoczne w oddawanym moczu. Na razie nie jest to bolesne, więc mamy tendencję do lekceważenia tego objawu. Złogi są wykrywane także w badanym moczu oraz w trakcie innych badań, na przykład USG jamy brzusznej.

Dopiero większe złogi, kamienie nerkowe, w trakcie przesuwania się przez układ moczowy powodują napady kolki nerkowej. Towarzyszy temu ogromny ból w okolicy lędźwiowej, promieniujący w stronę dolnych kończyn.

Pojawia się bolesne parcie na mocz, ale jego oddawanie jest utrudnione, co objawia się zatrzymaniem moczu bądź skąpomoczem. W moczu może ponadto pojawić się wtedy krew.

Ataki kolki nerkowej poprzedzają też nudności i wymioty.

Piasek w nerkach, prowadzący do kamicy moczowej, diagnozuje się najczęściej w trakcie badania ogólnego moczu. Dodatkowe, pomocne przy stawianiu diagnozy, badania to USG jamy brzusznej, dzięki czemu można ocenić jakiej wielkości są kamienie nerkowe i czy nie spowodowały uszkodzeń w nerkach, a także urografia.

Zanim dojdzie do powstania kamieni nerkowych możemy spróbować wypłukać piasek z nerek. Najskuteczniej zrobimy to pijąc duże ilości wody mineralnej, szczególnie na noc.

W przypadku niewielkich złogów, nie większych niż 10 mm i właściwej pracy nerek, wydalenie piasku nerkowego obywa się samoistnie.

Jeżeli natomiast pojawiają się: ból, zapalenie układu moczowego, bezmocz lub inne dysfunkcje, konieczne jest leczenie u lekarza urologa.

W takiej sytuacji podaje się choremu środki przeciwbólowe oraz przeciwzapalne, takie jak ketoprofen czy diklofenak, a także środki rozkurczowe, aby ułatwić przesuwanie się złogu w moczowodach.

Chory musi być odpowiednio nawadniany, więc pacjenci z atakiem kolki nerkowej są najczęściej hospitalizowani.

Przy większym złogach można także stosować inne metody pozbywania się kamieni nerkowych, takich jak kruszenie i rozbijanie złogów metodą ultradźwiękową. Kamienie nerkowe można także usuwać endoskopowo.

Jeżeli mamy tendencję do tworzenia się piasku w nerkach koniecznie musimy podjąć kilka kroków, aby zapobiegać schorzeniu. Kamica nerkowa to choroba nawracająca i najczęściej, jeśli nie zmienimy nawyków żywieniowych, powróci za parę lat.

Konieczne zatem staje się wyeliminowanie z diety produktów, w których znajdują się substancje litogenne. W naszym organizmie mogą powstawać kamienie nerkowe o różnym składzie. Są to: kamienie wapniowe, szczawianowe, cystynowe oraz struwitowe.

W zależności od tego, jakiego typu kamienie tworzą się nam w nerkach, należy zastosować nieco inny rodzaj diety.

Zatem dieta, gdy mamy tendencję do tworzenia się piasku w nerkach, polega na:

  • ograniczaniu spożycia soli i cukru
  • wyeliminowaniu z diety szczawianów lub związków, powodujących szybsze powstawanie złogów, a więc szpinaku, rabarbaru, szczawiu, a także coca-coli
  • ograniczeniu ilości zjadanego mięsa (do 150 gram na dobę), truskawek, soi, czekolady, jajek
  • odstawieniu alkoholu
  • ograniczeniu ilości pitej kawy i herbaty

Profilaktyka:

  • wypijanie odpowiedniej ilości płynów, najlepiej wody, w ilości co najmniej 2-2,5 litra dziennie
  • należy ograniczyć picie mocnej kawy i herbaty, alkoholu
  • nie stosować środków przeczyszczających, które dodatkowo pozbawiają organizm płynów
  • unikać sytuacji, w których nadmiernie się pocimy i tracimy wodę z organizmu, takich jak sauna czy duży wysiłek fizyczny
  • zmiana diety, z której należy wyeliminować produkty spożywcze, sprzyjające powstawaniu kamieni nerkowych

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *