Zapalenie stawu krzyżowo-biodrowego – przyczyny, objawy, leczenie, rehabilitacja i ćwiczenia

Strona główna/Fizjoterapia/Ból stawu krzyżowo-biodrowego

Ból stawu krzyżowo-biodrowego

Zapalenie stawu krzyżowo-biodrowego – przyczyny, objawy, leczenie, rehabilitacja i ćwiczenia

Ból stawu krzyżowo-biodrowego jest obecnie jedną z częstszych dolegliwości dotyczących aparatu ruchu. Może mieć wiele przyczyn, jednak zawsze wymaga oceny i diagnostyki specjalisty. Ignorowany ból może prowadzić do poważnych zaburzeń postawy i uszkodzeń innych struktur.

Zapalenie stawu krzyżowo-biodrowego – przyczyny, objawy, leczenie, rehabilitacja i ćwiczenia

Stawy krzyżowo-biodrowe

Stawy krzyżowo-biodrowe charakteryzują się stosunkowo niewielką ruchomością, która wynosi około 4 stopni rotacji i 1,6 mm translacji. U mężczyzn zakresy te są dodatkowo nieznacznie mniejsze.

Omawiane stawy odgrywają niezwykle ważną rolę, ponieważ stabilizują kręgosłup podczas przenoszenia obciążeń oraz pełnią funkcję lokomocyjną.

Miednica jako łącznik między górną częścią tułowia a kończynami dolnymi odgrywa bardzo ważną rolę dynamiczną w systemie szkieletowym oraz biomechanicznym człowieka.

W pozycji stojącej pomaga w utrzymywaniu równowagi ciała oraz odpowiedniej koordynacji, co zapewnia minimalizację zmęczenia mięśni posturalnych i wydatku energetycznego. W trakcie lokomocji natomiast ułatwia transport sił wygenerowanych przez mięśnie między tułowiem a kończynami dolnymi.

Z czego wynika ból stawu krzyżowo-biodrowego?

Dolegliwości bólowe w obrębie stawów krzyżowo-biodrowych najczęściej wynikają z patologii bezpośrednio w obrębie tych stawów. Przyczyną może być zablokowanie lub nadruchomość, a także patologie w obrębie tkanki miękkiej otaczającej stawy. Poniżej przedstawiono najczęstsze przyczyny bólu w stawie krzyżowo-biodrowym:

  • zablokowanie czynnościowe – wynika z przemieszczania się kości krzyżowej względem kości biodrowej. W efekcie ma miejsce zaryglowanie na wyniosłościach stawu, co z kolei uniemożliwia wykonanie ruchu powrotnego, powodując ból;
  • hipermobilność – pojawia się rzadziej, a jej przyczyną jest nadmierne rozciągnięcie więzadeł i brak stabilności w trakcie wykonywanych ruchów. Powoduje to rozszerzenie się szpary stawowej, niestabilność stawu i konieczność generowania większego napięcia przez tkanki miękkie;
  • ciąża – szczególnie zaawansowana, której następstwem jest szereg zmian w układzie narządu ruchu. Rosnący brzuch zmienia środek ciężkości ciała, co znacznie rzutuje na stawy krzyżowo-biodrowe. Ich ból dotyczy do 80% kobiet w ciąży;
  • czynniki zewnętrzne (mechaniczne) – przeciążenia, wypadki komunikacyjne, upadki;
  • błędy treningowe – np. podnoszenie ciężarów w niewłaściwy sposób.

Szczególną grupą osób narażonych na występowanie dolegliwości w obrębie stawu krzyżowo-biodrowego są osoby po 45. roku życia oraz osoby prowadzące siedzący tryb życia.

Należy przy tym pamiętać, że dysfunkcja stawu krzyżowo-biodrowego nie musi łączyć się z odczuwaniem bólu.

Możliwa jest sytuacja nieprawidłowej czynności stawu pod postacią sztywności lub niestabilności bez odczuwania dolegliwości bólowych.

Zapalenie stawu krzyżowo-biodrowego – przyczyny, objawy, leczenie, rehabilitacja i ćwiczenia

Jak wygląda ból stawu krzyżowo-biodrowego?

Ból stawu krzyżowo-biodrowego wynikający z patologii więzadeł, lokalizuje się najczęściej w okolicy kości krzyżowej i samego stawu. Czasem promieniuje on do pachwiny (lub do jąder u mężczyzn) oraz do kończyny dolnej. Bardzo często myli się ten ból z rwą kulszową lub dyskopatią.

W przypadku podrażnienia więzadła krzyżowo-guzowego odczuwa się dolegliwości w obrębie całej kończyny dolnej i pleców. Ból promieniuje często wzdłuż nogi, dochodząc aż do pięty. W efekcie następuje odruchowe napięcie mięśni tylnej części kończyny dolnej, co może dawać objawy pseudoneurologiczne lub pseudonaczyniowe.

Zablokowanie stawu odczuwa się najczęściej jako ból punktowy, dzięki czemu można dokładnie wskazać jego lokalizację. Mogą temu oczywiście towarzyszyć inne dolegliwości, głównie ze strony układu nerwowego (jeśli dochodzi do ucisku struktur nerwowych).

Wizyta u fizjoterapeuty

Do zdiagnozowania dysfunkcji stawu krzyżowo-biodrowego niezbędne jest przeprowadzenie wywiadu oraz badania przedmiotowego zawierającego: badania czynnościowe zakresu ruchu, specjalne testy uznane za specyficzne dla stawu krzyżowo-biodrowego. Wśród wspomnianych testów specyficznych wyróżnić należy pozycyjne testy palpacyjne, ruchowe testy palpacyjne oraz testy prowokacyjne. Do najpopularniejszych testów wykonywanych celem oceny czynności stawów krzyżowo-biodrowych należą:

Dobór poszczególnych testów następuje po przeprowadzeniu wywiadu i wstępnej oceny pacjenta. Na poniższym filmie fizjoterapeuta Kamil z Centrum Fizjoterapeuty pokazuje przykład jednego z testów, czyli jak wywołać objaw wyprzedzania, który może wskazać na zablokowanie stawów krzyżowo-biodrowych:

W przypadku gdy dochodzi do podejrzenia zaburzeń układu nerwowego warto dodatkowo wykonać testy neurologiczne.

Fizjoterapeuta po zdiagnozowaniu problemu i dobierze najbardziej optymalną terapię dla danego pacjenta. Leczenie zależy bowiem od dokładnej przyczyny bólu. Przykładowo, jeśli ból wynika z zablokowania stawu, najskuteczniejsza będzie terapia manualna w połączeniu z kinezyterapią.

Należy bowiem nie tylko przywrócić stawu do prawidłowej pozycji, ale również wzmocnić lub rozciągnąć otaczające go struktury. Fizjoterapeuta poinstruuje również pacjenta, w jaki sposób funkcjonować poza gabinetem. Bardzo często zmiana pozycji podczas snu zmniejsza lub całkowicie likwiduje ból.

Dobrym pomysłem jest spanie na boku z nogami ugiętymi do 90 stopni, przy czym między kolanami powinna znajdować się poduszka.

Bibliografia

  1. Jagucka-Mętel W., Machoy-Mokrzyńska A., Nowicki A., Sobolewska E., Dolegliwości bólowe wynikające z zaburzeń stawów krzyżowo-biodrowych oraz więzadeł działających bezpośrednio i pośrednio na stawy, Pomeranian Journal of Life Sciences, 4/2017.
  2. Cichosz M., Kochański B., Dziweżek I., Kobylańska M., Polczyk A., Kałużny K., Zukow W., Aktualne standardy diagnostyki i leczenia dolegliwości bólowych miednicy ze źródłem w stawach krzyżowo-biodrowych, Journal of Education, Health and Sport, 6/2016.
  3. Majchrzycki M., Mrozikiewicz P., Kocur P., Bartkowiak-Wieczorek J., Hoffmann M., Stryła W., Seremak-Mrozikiewicz A., Grześkowiak E., Dolegliwości bólowe dolnego odcinka kręgosłupa u kobiet w ciąży, Ginekologia Polska, 81/2010.

Polecane produkty:Zapalenie stawu krzyżowo-biodrowego – przyczyny, objawy, leczenie, rehabilitacja i ćwiczenia Zapalenie stawu krzyżowo-biodrowego – przyczyny, objawy, leczenie, rehabilitacja i ćwiczeniaZapalenie stawu krzyżowo-biodrowego – przyczyny, objawy, leczenie, rehabilitacja i ćwiczeniaZapalenie stawu krzyżowo-biodrowego – przyczyny, objawy, leczenie, rehabilitacja i ćwiczeniaZapalenie stawu krzyżowo-biodrowego – przyczyny, objawy, leczenie, rehabilitacja i ćwiczeniaZapalenie stawu krzyżowo-biodrowego – przyczyny, objawy, leczenie, rehabilitacja i ćwiczeniaKolagen

  • Kwas hialuronowy
  • Spirulina
  • Chlorella
  • Czarnuszka
  • Koenzym Q10

Zapalenie stawu krzyżowo-biodrowego – przyczyny, objawy, leczenie, rehabilitacja i ćwiczenia

Niepozorny problem z miednicą mylony z bólem kręgosłupa

      Jeśli nie znasz źródła bólu w dolnej części pleców, dobrze jest też zwrócić uwagę na staw krzyżowo-biodrowy (SI). Chociaż wiele osób nigdy o tym nie słyszało, szacuje się, że dysfunkcja stawu krzyżowo-biodrowego jest odpowiedzialna od 15% nawet do 30% przypadków bólu w dolnej części pleców.

Czym jest staw krzyżowo-biodrowy (SI)?

Staw krzyżowo-biodrowy jest miejscem, gdzie miednica łączy się z kręgosłupa. Dzięki temu mamy dwa stawy krzyżowo-biodrowe.

Zapalenie stawu krzyżowo-biodrowego – przyczyny, objawy, leczenie, rehabilitacja i ćwiczenia

     Stawy SI są wytrzymałe i wytrzymują ogromne ciśnienie. Wspomagają one ciężar górnego ciała, działając jako amortyzatory podczas przenoszenia ciężaru między tułowiem a miednicą i nogami. Stawy te wspomagają również zakres ruchu, gdy zginasz się na biodrach lub gdy skręcasz się.

    Za każdym razem, gdy wstajemy z siedzenia lub chodzimy, kładziemy nacisk na stawy SI. Codzienne czynności z czasem przeciążamy te stawy prowadząc do bólu i dysfunkcji całego układu.

Typowe objawy bólowe stawów krzyżowo-biodrowych.

Problemy ze stawami SI można scharakteryzować przez te objawy:

  • przewlekłe, bolesne bóle po jednej stronie dolnej części pleców, boczna część okolicy kości krzyżowej.
  • mniejszy ból pleców, który pogłębia się przy pewnych ruchach, takich jak wsiadanie i wysiadanie z samochodu, schylanie się i poranne wstawanie z łóżka.
  • ból, który promieniuje w dół od pośladka do kolana po tylnej części uda, mylony z rwą kulszową.
  • ból, który sprawia wrażenie, że pochodzi z bioder.

Zapalenie stawu krzyżowo-biodrowego – przyczyny, objawy, leczenie, rehabilitacja i ćwiczenia

      Ból spowodowany dysfunkcją stawów SI może pojawić się po obu stronach ciała, nawet jeśli bardziej powszechne jest odczuwanie bólu tylko po jednej stronie.

      Kolejny fakt, o którym należy pamiętać: Dysfunkcja stawów krzyżowo-biodrowych częściej występuje u kobiet w młodym i średnim wieku. Kobiety, które są w ciąży lub niedawno urodziły mogą być bardziej podatne na ból stawów SI.

Objawy które na pewno nie mają źródła w stawach krzyżowo-biodrowych:

  • ból, który promieniuje od kolana w dół nogi.
  • słabość lub drętwienie w dolnej części ciała.

Jeśli objawy te występują, staw SI nie jest prawdopodobnym źródłem bólu.

Jak sprawdzić dysfunkcję stawów SI?

Zaleca się wizytę u fizjoterapeuty, w celu diagnostyki funkcjonalnej, które m.in. obejmują:

  • diagnostyka poprzez kompresje kości biodrowej na kość krzyżową w celu prowokacji bólu pochodzącego ze stawu.
  • Badanie bolesności stawu podczas zakresu ruchu poprzez kość udową.
  • test w leżeniu na plecach z jedną nogą wyprostowaną i drugą zgiętą, gdzie kostka spoczywa na udzie prostej nogi. Ciśnienie jest przykładane poprzez delikatne naciskanie zgiętego kolana w dół i na zewnątrz.
You might be interested:  Alkoholizm wysokofunkcjonujący (hfa) – objawy, jak rozpoznać i leczyć?

Zapalenie stawu krzyżowo-biodrowego – przyczyny, objawy, leczenie, rehabilitacja i ćwiczenia

     Jeśli te testy odtwarzają ból, może to oznaczać dysfunkcję stawów krzyżowo-biodrowych.

     W stanach ostrych lekarz może diagnostycznie podać do stawu SI miejscową iniekcję znieczulającą. Jeśli zastrzyk łagodzi ból, problemem może być staw SI.

       Dysfunkcję stawów krzyżowo-biodrowych trudno jest określić za pomocą diagnostyki obrazowej, takiej jak badanie rentgenowskie lub rezonans magnetyczny. Dlatego tak trudna jest ich diagnostyka, a pacjenci często błędnie i nieskutecznie leczą się na inne przypadłości, np. na dyskopatię.

      Jednak dobrze przeprowadzone funkcjonalne testy fizjoterapeutyczne mogą to skutecznie określić.

Zapalenie stawu krzyżowo – biodrowego – przyczyny, objawy, leczenie

Czerwiec 12, 2019 Zapalenie stawu krzyżowo-biodrowego – przyczyny, objawy, leczenie, rehabilitacja i ćwiczenia

Dolegliwości bólowe zwłaszcza odcinka lędźwiowego kręgosłupa mogą być spowodowane rozmaitymi przyczynami. Jedną z nich może być zapalenie stawów krzyżowo – biodrowych. Opisywane stawy wchodzą w skład obręczy biodrowej. Łączą nierozerwalnie kość krzyżową oraz kość biodrową. Zbudowane są z powierzchni uchowatych znajdujących się na kości krzyżowej i talerzach biodrowych. Stawy krzyżowo – biodrowe zalicza się do stawów maziówkowych. Posiadają one niewielki zakres ruchu, który wynosi około 4o rotacji. Znikoma ruchomość spowodowana jest wynikiem  rozmaitych ruchów wykonywanych w obrębie tułowia i kończyn dolnych. Ruch w tych stawach odbywają się w trzech płaszczyznach i jest doskonałym połączeniem ruchu zgięcia i wyprostu oraz górno – dolnego ślizgu. Staw krzyżowo – biodrowy  pełni przede wszystkim funkcję stabilizacyjną oraz lokomocyjną. W trakcie stabilizacji bardzo ważna jest odpowiednia integracja następujących układów: biernego (kostno – stawowo – więzadłowego), czynnego (mięśniowo – powięziowego) oraz nerwowego. Prawidłowa współpraca wymienionych systemów pozwala na wykonanie ruchów według właściwych wzorców. W trakcie lokomocji stawy krzyżowo – biodrowe w znaczącym stopniu zapewniają płynny i właściwy ruch, bez jakichkolwiek dysfunkcji i zaburzeń motorycznych.

Stan zapalny jest jedną z częstych patologii związanych z nieprawidłowym funkcjonowaniem stawu biodrowo – krzyżowego. Zapalenie jest to fizjologiczna reakcja organizmu.

Celem opisywanego procesu jest obrona przed czynnikiem chorobotwórczym np. bakterią lub wirusem.

Proces zapalny doprowadza do usunięcia z organizmu czynnika patologicznego oraz zapewnia prawidłowy, fizjologiczny stanu określonej tkanki budującej daną strukturę.

Objawy stanu zapalnego stawów krzyżowo – biodrowych

Do najczęstszych objawów stanu zapalnego stawów krzyżowo – biodrowych zalicza się przede wszystkim:

  • Ból – najczęściej jest on zlokalizowany w odcinku lędźwiowym kręgosłupa, może również promieniować do stawu biodrowego, pośladka lub kończyny dolnej. Ból nasila się często podczas długotrwałego siedzenia lub stania. Występować może również podczas przekręcania się w łóżku, wsiadania i wysiadania z samochodu oraz w trakcie zakładania skarpetek lub butów,
  • Stan podgorączkowy – występuje zwiększenie temperatury powyżej 37 stopni,
  • Podwyższenie temperatury – zwłaszcza tkanek otaczających i wchodzących w skład stawu,
  • Wzmożoną tkliwość – zwłaszcza dolnej części kręgosłupa,
  • Sztywność – zwłaszcza poranna umiejscowiona w odcinku lędźwiowym oraz w stawach biodrowych,
  • Ogólne złe samopoczucie – związane głównie z ograniczeniem wykonywania podstawowych czynności dnia codziennego.

Przyczyny stanu zapalnego stawów krzyżowo – biodrowych

Do najczęstszych przyczyn stanu zapalnego stawów krzyżowo – biodrowych zalicza się przede wszystkim:

  • Chorobę zwyrodnieniową – zlokalizowana w stawach obwodowych oraz w kręgosłupie,
  • Spondyloartropatie – to grupa chorób, w których przebiegu występują objawy zapalenia stawów kręgosłupa oraz stawów obwodowych. Jest to choroba przewlekła do, której zalicza się: zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, zapalenie stawów z towarzyszącą łuszczycą, toczeń,
  • Urazy, kontuzje – spowodowane najczęściej wypadkiem komunikacyjnym lub upadkiem,
  • Ciążę, poród – dochodzi tutaj do nadmiernego rozciągnięcia stawu biodrowo – krzyżowego,
  • Przeciążenia – najczęściej spowodowane niedostosowaniem określonej aktywności fizycznej do możliwości wydolnościowych organizmu,
  • Zakażenia – bakteryjne oraz wirusowe,
  • Zapalenie szpiku kostnego,
  • Zapalenie dróg moczowych,
  • Uzależnienie – przede wszystkim od substancji odurzających np. narkotyki.

Diagnostyka stanu zapalnego stawów krzyżowo – biodrowych

Dla postawienia prawidłowej diagnozy w przypadku stanu zapalnego stawu biodrowo – krzyżowego ważne jest zastosowanie odpowiedniej diagnostyki. Składa się na nią przeprowadzenie dokładnego wywiadu i badania lekarskiego. W dalszej kolejności lekarz zleca wykonanie badań obrazowych takich jak: rentgen, tomograf komputerowy bądź rezonans magnetyczny.

Wymieniane badania mają w sposób widoczny zlokalizować miejsce występowania stanu zapalnego. Dla potwierdzenia diagnozy zleca się również wykonanie badań laboratoryjnych do, których się zalicza: OB, ogólną morfologię krwi, czynnik reumatoidalny, przeciwciała, antygen. Można również zastosować odpowiednie testy funkcjonalne jak na przykład test wyprzedzania.

Podczas tego badania możemy sprawdzić ruchomość stawu biodrowo – krzyżowego.

Leczenie stanu zapalnego stawów krzyżowo – biodrowych

Skuteczne leczenie stanu zapalnego stawu biodrowo – krzyżowego będzie zależało w dużej mierze od rodzaju i stopnia zaawansowania poszczególnych objawów oraz przyczyny powstania stanu zapalnego. W opisywanym przypadku stosuje się przeważnie leczenie zachowawcze w skład, którego wchodzi:

  • Farmakoterapia – stosuje się przede wszystkim leki o działaniu przeciwbólowym, przeciwzapalnym oraz rozluźniającym doustnie. Miejscowo w celu zminimalizowania dyskomfortu możemy zastosować różnorodne maści oraz żele. Jeżeli powyższe postępowanie nie daje zamierzonego rezultatu należy wykonać iniekcje bezpośrednio do chorego stawu. Wstrzykujemy do niego zazwyczaj silną substancję przeciwbólową połączoną ze sterydem, który ma działanie przeciwzapalne. Iniekcji wykonuje się zazwyczaj tylko kilka, aby nie uszkodzić poszczególnych struktur wewnątrzstawowych,
  • Fizjoterapia – stosuje się tu zabiegi zarówno z fizykoterapii jaki kinezyterapii (leczenie ruchem). Dobre wyniki osiąga się również przy zastosowaniu terapii manualnej oraz masażu.

fizykoterapia – w przypadku opisywanego schorzenia najlepiej jest zastosować zabiegi o silnym działaniu przeciwbólowym i przeciwzapalnym takie jak np. magnetoterapię (pole magnetyczne), laseroterapię, krioterapię miejscową, ultrasonoterapię (ultradźwięki), termoterapię (lampa sollux), elektroterapię (jonoforeza, prądy diadynamiczne oraz interferencyjne), hydroterapię (kąpiele z hydromasażem), -kinezyterapia – ważnym elementem w leczeniu stanu zapalnego stawów krzyżowo – biodrowych są ćwiczenia. Odgrywają one kluczową rolę zarówno w powyższej terapii jak i profilaktyce. Zestawy poszczególnych  ćwiczeń powinny być dostosowane indywidualnie do możliwości danego pacjenta. Zaleca się wykonywanie przede wszystkim ćwiczeń: – Wzmacniających – stosuje się je w przypadkach, gdy ból spowodowany jest nadmierną ruchomością stawów krzyżowo – biodrowych. Systematyczne wykonywanie odpowiednich ćwiczeń powoduje poprawę stabilizacji miednicy. Mięśnie, które należy wzmocnić w opisywanym przypadku to: mięśnie brzucha oraz mięśnie przykręgosłupowe, – Rozluźniających – stosuje się je w przypadkach, gdy ból spowodowany jest ograniczoną ruchomością. Systematyczne wykonywanie określonych ćwiczeń ma na celu rozluźnić, uelastycznić oraz rozciągnąć przykurczone mięśnie zwłaszcza przykręgosłupowe, – Ogólnousprawniających – stosuje się zazwyczaj delikatne ćwiczenia nie powodujące dolegliwości bólowych oraz nadmiernego zmęczenia. Gimnastykujemy w przebiegu opisywanego schorzenia zazwyczaj kręgosłup oraz kończyny dolne. Można wykonywać również ćwiczenia w wodzie, – terapię manualna – zazwyczaj stosuję się ją po ustąpieniu całkowicie stanu zapalnego. Wówczas wykonywane są rozmaite techniki i metody indywidualnej pracy z pacjentem. Mają one na celu w dużej mierze prawidłowe wyrównanie napięć mięśniowych oraz przywrócenie właściwej fizjologicznej ruchomości. Powyższe zabiegi powinny być wykonywane przez doświadczonego rehabilitanta, aby uniknąć dodatkowych niepożądanych skutków,Zapalenie stawu krzyżowo-biodrowego – przyczyny, objawy, leczenie, rehabilitacja i ćwiczeniamasaż – stosuje się przede wszystkim masaż leczniczy polegający na wykorzystaniu dotyku w celu uzyskania odpowiedniego działania terapeutycznego. Wspominany masaż opiera się na technikach masażu klasycznego, – kinesiotaping (plastrowanie) – polega na wykorzystywaniu kolorowych plastrów naklejanych w odpowiedni sposób na ciało. Mają one na celu podtrzymać efekt terapeutyczny uzyskany poprzez wykonanie ćwiczeń, terapii manualnej lub masażu.

  • Odnerwienie – stosuje się bardzo rzadko. Zabieg polega na nieoperacyjnym przerwaniu włókien czuciowych,
  • Prozdrowotny tryb życia – zmniejszenie aktywności dnia codziennego oraz wydłużenie odpoczynku korzystnie wpływa na zmniejszenie stanu zapalnego stawu biodrowo – krzyżowego. Odpowiednia pozycja podczas snu może również złagodzić ból (należy spać na boku). Redukcja masy ciała istotnie wpływa na stan opisywanych stawów, zmniejsza się wówczas nacisk na określone struktury.

Jeżeli powyższe zabiegi nie przynoszą znacznej poprawy wykonuje się wówczas leczenie operacyjne. Należy pamiętać, iż powyższe postępowanie jest ostatecznością. Podczas zabiegu chirurgicznego zawsze mogą wystąpić nieprzewidywalne komplikacje. Zastosowane leczenie operacyjne polega na całkowitym unieruchomieniu stawu biodrowo – krzyżowego.

Autor: dr n. med. Kamil Klupiński,fizjoterapeuta sportowy, kierownik poradni rehabilitacyjnej

Blokada stawu krzyżowo-biodrowego

Uszkodzenie stawu krzyżowo-biodrowego

Pokonaj ból bioder! Ćwiczenia

Nie jest prawdą, że tylko osoby starsze są narażone na ból bioder. Coraz młodsze osoby, skazane na pracę przy biurku i siedzący tryb życia, czasem nawet po kilkanaście godzin w ciągu dnia, odczuwają ból. Do tego grona należą również sportowcy i ci, którzy przeciążają dolne partie ciała. Jak w prosty sposób można temu zapobiegać? Ćwicząc!

Pierwsze dolegliwości zwykle zaczynają się w pachwinie i w obrębie stawu biodrowego, które powinny być znakiem ostrzegawczym, którego nie należy lekceważyć. Najpierw pojawiają się pierwsze symptomy, później coraz częściej ból zaczyna nam towarzyszyć w ciągu dnia, ograniczając codzienną aktywność i obniżając jakość życia.

W takich sytuacjach zdarza się, że podświadomie zaczynamy unikać obciążenia bolącej kończyny i zaczynamy utykać, z czasem zaburzając równowagę stawów miednicy i powodując dysbalans mięśniowy. Dodatkowy dyskomfort sprawia bolący kręgosłup.

Nie dopuść do tego! Należy systematycznie dbać o elastyczność stawów, aby uniknąć w przyszłości zmian zwyrodnieniowych i założenia endoprotezy.

Ból bioder – przyczyny

Biodra bolą zazwyczaj wskutek przeciążenia stawów. Dolegliwości te w większości przypadków najczęściej mijają, kiedy odpoczniemy.

Przy zmianach zwyrodnieniowych dochodzi do uszkodzenia chrząstki stawowej panewki stawu biodrowego bądź do degeneracji głowy kości udowej i degradacji stawu.

To prowadzi do ograniczenia zakresu ruchu w stawie i bólu związanego z aktywnością, który zaczyna promieniować do pachwin i kolan. Możemy odczuć go również w odcinku lędźwiowo-krzyżowym kręgosłupa oraz na tylnej stronie uda.

Przyczyną bólu mogą być wcześniejsze urazy, jakie rozpozna lekarz na podstawie badań obrazowych. Mogą to być m. in. złamania osteopatyczne, tj. złamanie szyjki kości udowej, kości miednicy bądź zwichnięcie stawu biodrowego.

Jak wyjaśniają fizjoterapeuci Rex Medica Sport, ból biodra często spowodowany jest zmianami mięśniowo-powięziowymi, co oznacza, że nasze mięśnie są zbyt przykurczone jednostajną postawą lub wykonywaną czynnością i nie mogą pracować w sposób naturalny.

Kiedy wskutek rutynowych czynności i przy dłuższym siedzeniu w jednej pozycji zaczynasz odczuwać dyskomfort to pierwszy symptom dolegliwości. Zadbaj o to, aby nie rozwinęła się w stan przewlekły, który może ostatecznie doprowadzić do operacji.

Pamiętaj – z bólem bioder można uporać się w prosty sposób, systematycznie ćwicząc 20 minut dziennie lub co najmniej 3 razy w tygodniu!

Jeśli chcesz sprawdzić, czy masz mocne biodra, wykonaj prosty test:

zrób przysiad na jednej nodze – jeśli kolano odchyla się do środka, masz słabe biodra.

Ból bioder – ćwiczenia

Ból biodra jest wyjątkowo dokuczliwy. W stanie przewlekłym ogranicza podstawowe czynności, tj. Chodzenie (zaburzając z czasem wzorzec chodu) swobodne kucanie czy bieganie.

Ćwiczenia łagodzą dolegliwości nie tylko w samym stawie, ale także w okolicach, do których promieniuje ból: w pachwinie, udzie, podudziu czy plecach.

Rozciągają również stawy biodrowe, zwiększając zakres ruchowy oraz przywracają im stabilność i elastyczność.

Poniżej prezentujemy 5 ćwiczeń na biodra, które będą zarówno skuteczną terapią, jak i profilaktyką.

Kiedy odczuwasz ból i “pieczenie” bocznej strony biodra, ból w pachwinie i w okolicy kości krzyżowej bądź w okolicy pośladków

ĆWICZENIA – rozciągające: praca nad mięśniami krzyżowo-lędźwiowymi, czworogłowymi, mięśniem gruszkowatym,

ćwiczenie nr 1

  • połóż się na plecach, ręce wzdłuż ciała
  • zegnij prawą nogę w kolanie, przyciągnij do brzucha i skieruj lekko na zewnątrz
  • oprzyj na kolanie dłoń
  • blokując ręką ruch nogi, staraj się wywierać nacisk w trakcie przywodzenia jej w stronę środka
  • napnij mięśnie i pozostań w tej pozycji do momentu aż poczujesz napięcie (około kilkunastu sekund)
  • powtórz ćwiczenie 3-krotnie
  • wróć do pozycji wyjściowej i zmień stronę

ćwiczenie nr 2

  • leżąc na plecach, nogi ugnij w kolanach (lub oprzyj o ścianę pod kątem około 90 stopni)
  • prawą stopę oprzyj o lewe kolano i postaraj się je przyciągnąć w prawą stronę
  • lewa stopa cały czas pozostaje w tej samej pozycji, oparta o podłogę (lub ścianę)
  • poczujesz lekkie rozciąganie w bocznej części biodra, na mięśniu pośladkowym
  • wytrzymaj w tej pozycji około 1 minuty
  • zmień stronę i powtórz ćwiczenie

ćwiczenie nr 3

  • uklęknij (klęk prosty)
  • ustaw się w rozkroku, jedno kolano pozostaw daleko za sobą
  • wypnij biodra do przodu
  • napnij mięśnie brzucha i utrzymaj napięcie około 1 minuty
  • opcjonalnie zamiast wyprostu, możesz wykonać lekki skłon, ręce opierając o podłogę
  • zmień stronę i powtórz ćwiczenie

ćwiczenie nr 4

  • stań prawym bokiem do ściany
  • oprzyj się ręką i wyprostuj plecy
  • ugnij lewą nogę i unieś piętę do pośladka
  • staraj się ją docisnąć, dlatego aby sobie pomóc, złap stopę dłonią
  • wytrzymaj w tej pozycji kilkanaście sekund
  • powtórz ćwiczenie 10 razy
  • zwolnij nogę i zmień stronę

ćwiczenie nr 5

  • stań w świetle drzwi, aby złapać się futryny na wysokości klatki piersiowej
  • stopy ustaw równolegle do niej, na wprost, na szerokość bioder
  • trzymając je cały czas w tej samej pozycji, staraj się lekko rozpychać kolana na zewnątrz
  • utrzymując plecy proste, schodź w dół jak najniżej, wypychając pośladki w tył i staraj się je maksymalnie zbliżyć do pięt – cały czas trzymając się futryny
  • pozostań w tej pozycji około 1 minuty

Staw krzyżowo-biodrowy

Zdecydowana większość zaburzeń w obrębie stawów krzyżowo-biodrowych jest konsekwencją codziennych nawyków bądź asymetrii prawej i lewej strony ciała (lateralizacji).

Przeważnie dysfunkcje te związane są z nawykami, takimi jak spanie na jednym boku, bądź zakładanie nogi na nogę.

 Z biegiem czasu efektem nawyków mogą być zaburzenia równowagi mięśniowej, które objawiają sięprzykurczami, ograniczoną ruchomością oraz zaburzeniami postawy ciała [1]. 

Do czynników zaburzających funkcjonowanie stawów krzyżowo-biodrowych zalicza się:    

  • stan zapalny – jest on przeważnie konsekwencją nagłego urazu lub długotrwałego przeciążenia (zarówno dynamicznego, jak i statycznego), dochodzi wówczas do silnego naciągnięcia więzadeł lub do wzmożonego napięcia struktur więzadłowych;
  • zmiany zwyrodnieniowe – wskutek zmian dochodzi do uszkodzenia chrząstki wyściełającej powierzchnie stawowe na kości biodrowej i krzyżowej;
  • patologiczne zmiany w obrębie kości krzyżowej – przeważnie dotyczą braku zrostu pomiędzy kręgami na jednym lub więcej poziomach, zaburzony zrost kości krzyżowej (zrost kości ma miejsce w rozwoju wewnątrzmacicznym) wpływa na nieprawidłowe wykształcenie stawu krzyżowo-biodrowego;
  • zaburzenia struktur stabilizujących: hipomobilność – stan, gdy napięcie tkanek okołostawowych jest wzmożone i uniemożliwia prawidłową ruchomość stawu; 
  • zaburzenia struktur stabilizujących: hipermobilność – stan rozciągnięcia więzadeł, które nie spełniają swojej funkcji stabilizacyjnej, wówczas ruch w stawie przekracza prawidłowe zakresy;
  • ciąża – podczas ciąży stawy krzyżowo-biodrowe przechodzą zmiany związane z wydzielaniem hormonów, które wpływają na rozluźnianie tkanki łącznej, co ma ułatwić poród poprzez zwiększoną elastyczność struktur;
  • nieprawidłowa postawa ciała w statyce i dynamice – wpływa przeciążająco na stawy krzyżowo-biodrowe [2–4].

Dysfunkcje stawu krzyżowo-biodrowego można podzielić na zaburzenia związane z:

  • ograniczeniem ruchomości w stawie (staw zablokowany) – jedna z kości biodrowych przemieszcza się (ulega skręceniu) w kierunku do przodu i powoduje zablokowanie kości w nieprawidłowej pozycji, napięcie torebki stawowej i uniemożliwienie ruchu w segmentach kręgosłupa znajdujących się powyżej,
  • nadmierną ruchomością w stawie, 
  • niestabilnością, często połączoną z wtórną kompresją powierzchni stawowych [5, 6].
  • Wnikliwe badanie osteopatyczne pozwala wskazać rodzaj zaburzenia i jego postać. 
  • Postępowanie w przypadku dysfunkcyjności stawu krzyżowo-biodrowego zależne jest od przyczyny zaburzeń [7–10]:
  • Staw zablokowany – pierwszą czynnością jest odblokowanie stawu przez techniki manualne, następnie należy wprowadzić ćwiczenia utrzymujące zakres ruchu w zablokowanym dotąd kierunku.

Staw niestabilny – istotna jest praca z określonymi grupami mięśniowymi w celu poprawy stabilizacji stawu krzyżowo-biodrowego.

Zazwyczaj potrzebne jest również wspomaganie stabilności miednicy pasem miedniczym.

W przypadku zwiększonej ruchomości/niestabilności przyczyną bólu może być osłabienie mięśni pośladkowych oraz dwugłowego uda i sztywność mięśni biodrowo-lędźwiowych, które stabilizują kręgosłup i miednicę. Wskazane jest:

  • wzmocnienie mięśni pośladkowych i dwugłowych ud,
  • skorygowanie dysfunkcji stawu (chiropraktyka/terapia manualna),
  • rozciąganie mięśni biodrowo-lędźwiowych,
  • zachowanie odpowiedniej ruchomości bioder.

Staw niestabilny skompresowany – należy doprowadzić do odbarczenia powierzchni stawowych poprzez osteopatyczne techniki manualne, a następnie wprowadzić leczenie jak w przypadku niestabilności stawu krzyżowo-biodrowego. Wskazane są:

  • relaksacja nadmiernie napiętych grup mięśniowych,
  • wzmacnianie mięśni głębokich obręczy miedniczej.

Zabiegi z zakresu terapii manualnej mają na celu odtworzenie ruchu stawowego (mobilizacje, manipulacje), zmniejszenie patologicznego napięcia w obrębie struktur miednicy oraz dążenie do równowagi mięśniowej (techniki poizometrycznej relaksacji mięśni – PIR). Praca na tkankach miękkich obejmuje poprawę elastyczności tkanek obkurczonych oraz wzmocnienie tkanek osłabionych [11, 12]. 

W przypadkach zaawansowanych zmian i dolegliwości bólowych czasami konieczne jest wprowadzenie farmakoterapii o działaniu przeciwzapalnym i przeciwbólowym [12].

Manualne odbarczenie stawu krzyżowo-biodrowego prawego

Pacjent leży na lewym boku przodem do terapeuty. Noga prawa ugięta w stawie biodrowym (pod kątem prostym) i kolanowym spoczywa na leżance przed nogą lewą, noga lewa wyprostowana.

Lewa dłoń terapeuty położona w okolicy prawego guza kulszowego, prawa dłoń spoczywa na prawym barku pacjenta (zdj. 1). Poleca się pacjentowi wykonanie wdechu.

Podczas głębokiego wydechu terapeuta jedną ręką stabilizuje bark lub dolne żebra po przeciwnej stronie, drugą naciska i przesuwa okolicę pośladka w kierunku do siebie (zdj. 2).

Po zabiegu należy wykonać test wyprzedzania, który polega na tym, że pacjent stoi tyłem do badającego z wyprostowanymi nogami w stawach kolanowych, obie stopy równo na podłodze. Należy wyczuć kciukami oba kolce biodrowe tylne górne.

Poleca się pacjentowi wykonanie skłonu do przodu. W skłonie tułowia ocenia się położenie oraz ruchomość obu kolców.

Brak obniżania się kolca albo obecność objawu wyprzedzania świadczy głównie o zablokowaniu stawu krzyżowo-biodrowego po stronie badanej.

Energizacja mięśni (PIR) 

Przed rozpoczęciem PIR należy wykonać test funkcjonalny. Pacjent leży na plecach z nogami ugiętymi w stawach kolanowych, terapeuta klęczy przed stopami pacjenta i stabilizuje je. Poleca się wykonanie skrętu kolan w prawą, następnie lewą stronę. Należy porównać różnice w odległości stawów kolanowych od podłoża. Po zakończeniu PIR należy powtórzyć test funkcjonalny.

Poizometryczna relaksacja mięśni (angażowanie mięśni otaczających miednicę): leżenie na plecach, nogi ugięte w stawach kolanowych, skręcone maksymalnie w jedną stronę. Opór: jedna ręka na stopach pacjenta, druga przyłożona po bocznej stronie uda (zdj. 3). Poleca się wykonanie ruchu przeciwko oporowi terapeuty.

W momencie gdy pacjent przepchnie dłonie terapeuty (zdj. 4), poleca się rozluźnienie i wykonanie głębokiego wdechu, następnie podczas wydechu spycha się kolana do pozycji wyjściowej. Relaksację należy wykonać dla obu stron, po 5–8 powtórzeń na każdą stronę. Należy dawkować równe napięcia i wyrównać je po obu stronach.

 

Poizometryczna relaksacja mięśni (angażowanie mięśni przywodzicieli uda, pośladkowych średnich oraz czworobocznych lędźwi): leżenie na boku z nogami wyprostowanymi.

Opór: jedna ręka przyłożona w okolicy bocznej uda, druga na ramieniu pacjenta (zdj. 5). Poleca się uniesienie całego tułowia i nóg przeciwko oporowi terapeuty (zdj. 6).

Technikę należy wykonać obustronnie, po 5–8 powtórzeń na każdą stronę. 

Ćwiczenia wzmacniające

W terapii stawu krzyżowo-biodrowego zastosowanie mają ćwiczenia stymulujące głębokie mięśnie stabilizujące. Są to przede wszystkim podpory (przodem, tyłem, bokiem), kombinacje ćwiczeń w pozycji klęku podpartego oraz ćwiczenia w wyższych pozycjach na małej płaszczyźnie podporu oraz na niestabilnym podłożu.

Ćwiczenie 1. 

Angażowanie jednostronnie mięśnia pośladkowego wielkiego oraz jednostronnie czworobocznego lędźwi, prostownika grzbietu, biodrowego większego po obu stronach, skośnych brzucha, poprzecznego brzucha.

Leżenie na plecach, jedna noga ucięta w stawie kolanowym, zgięta pod kątem prostym, druga wyprostowana (zdj. 7). Ruch: jednoczesne uniesienie bioder oraz wyprostowanej nogi, tak aby oba uda były równoległe (zdj. 8).

Ćwiczenie należy wykonać obustronnie. 

Ćwiczenie 2

Leżenie na plecach, obie golenie i stopy znajdują się na podwieszkach. Ruch: uniesienie obu bioder (zdj. 9). 

Ćwiczenie 3. 

Leżenie na plecach z nogami ugiętymi pod kątem prostym. Lewa dłoń przyłożona z przodu na lewym udzie, prawa ręka przyłożona z tyłu na prawym udzie (zdj. 10). W tej pozycji należy docisnąć lędźwie do podłoża. 

Ruch: maksymalny nacisk udami na dłonie (lewe udo naciska w górę, prawe w dół). Podczas ćwiczenia dłonie stawiają opór udom, tak aby uzyskać napięcie izometryczne. Pacjent powinien czuć napięcie na lewych zginaczach bioder i prawych prostownikach. Napięcie należy utrzymać w granicach 10 s. Ćwiczenie należy wykonać obustronnie.

Ból biodra – przyczyny, objawy i profilaktyka

Zmiany zwyrodnieniowe kości udowej, zapalenie ścięgien, nadwyrężenie mięśni czy problemy z kręgosłupem.

To tylko niektóre ze schorzeń, które mogą objawiać się nagłym bólem bioder, promieniującym do pachwiny, uda, podudzia czy pleców.

Jeżeli objawy te są stosunkowo łagodne i towarzyszą nam od niedawna, możemy próbować leczyć je domowymi sposobami. W przypadku długotrwałego bólu należy niezwłocznie skonsultować się z lekarzem ortopedą.

Biodro zapewnia nam szeroką gamę ruchów, dzięki niemu jesteśmy w stanie chodzić, biegać, kucać, czy nawet wspinać się. Towarzyszący nam podczas tych czynności ból może spowodować, że zaczynamy unikać obciążania tych kończyn.

To z kolei prowadzi do zaburzeń prawidłowego wzorca chodu i ma wpływ na całą postawę ciała.

Pierwsze objawy dysfunkcji biodra poczujemy w dolnym odcinku pleców, w kończynach dolnych oraz na wysokości stawów krzyżowo-biodrowych.

Pierwsze oznaki dysfunkcji stawu biodrowego

Dysfunkcja stawu biodrowego może wywoływać szereg innych schorzeń. Gdy towarzyszy im gorączka lub wysypka – nie zwlekajmy z natychmiastową wizytą u lekarza. Do wspomnianych objawów zaliczamy między innymi:

  • ból w pachwinie;
  • ból w okolicy kości krzyżowej;
  • ból i mrowienie bocznej strony biodra.

Często dolegliwości nie ustępują podczas odpoczynku i nasilają się w nocy. W przypadku dysfunkcji stawu biodrowego pojawić mogą się również: zawroty głowy, mdłości i wymioty.

Przyczyny bólu biodra

Rozpoznanie źródła bólu może stać się wyzwaniem nawet dla specjalisty, w diagnozie pomóc może z pewnością badanie obrazowe. Oto niektóre z chorób bezpośrednio związanych z urazem biodra:

  • zapalenie stawu biodrowego – spowodowane chorobami o podłożu zapalnym bądź postępującym zwyrodnieniem stawu;
  • złamanie szyjki kości udowej, kości miednicy bądź zwichnięcie stawu biodrowego, przy których pojawia się obrzęk, krwiak i bardzo silny ból biodra;
  • wrodzone zmiany w budowie panewki, jak np. dysplazja, która objawia się niestabilnością oraz względnym skróceniem nogi;
  • nierównowaga stawowo-mięśniowa – zaburzenia pojawiają się często w biodrze i pachwinie w trakcie wykonywania nadmiernego ruchu;
  • ucisk na nerw występujący w lędźwiowym bądź lędźwiowo-krzyżowym odcinku kręgosłupa;
  • choroba Parthesa – schorzenie występujące najczęściej u młodych chłopców, które początkowo objawia się utykaniem, ograniczeniem ruchu, sztywnością w biodrze i widocznym spłaszczeniem pośladka.

W jaki sposób leczyć ból biodra?

W leczeniu objawowym i krótkofalowym lekarze zalecają stosowanie leków przeciwzapalnych oraz przeciwbólowych. Często używa się także maści oraz zastrzyków z glikokortykosteroidami lub stężonym kwasem hialuronowym.

Jeżeli w grę wchodzą natomiast zaawansowane zmiany zwyrodnieniowe czy poważniejsze uszkodzenia stawu biodrowego – naturalnym rozwiązaniem będzie operacja. Najtrudniejsze przypadki będą wskazaniem do endoprotoesoplastyki, czyli wymiany stawu biodrowego na elementy sztuczne.

Można także rozważyć i omówić z lekarzem zastosowanie ortezy biodra.

Ćwiczenia i fizjoterapia – jak walczyć z bólem?

Aby zmniejszyć bądź wyeliminować ból stosuj:

  • ćwiczenia, które pomogą rozciągnąć mięśnie kończyn dolnych oraz stawy biodrowe;
  • ćwiczenia manualne wykonywane przez doświadczonego terapeutę;
  • przyjmowanie odpowiednich pozycji wypoczynkowych, które rozluźniają mięśnie i zmniejszają ból;
  • fizykoterapię – szereg zabiegów zmniejszających ból w stawie (pole magnetyczne, laser, ultradźwięki, krioterapia);
  • wkładki ortopedyczne, które umożliwią przywrócenie prawidłowej postawy ciała i niwelują napięcie.

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *