Zespół nawracających ubytków nabłonka rogówki

Witajcie,

Mam na imię Monika, jestem partnerką Artura, głównego bohatera tej historii.

Artur od wielu tygodni nie może korzystać z urządzeń multimedialnych, dlatego w jego imieniu założyłam tą zbiórkę i opowiem Wam, dlaczego wasze wsparcie może uratować go od utraty wzroku, oka,  a nawet życia.

Większość z nas uczyła się w szkołach o pierwotniakach, jednej z najprostszych form życia na ziemi, a wśród nich między innymi o amebie. Po tylu latach od podstawowej edukacji prawie całkiem o niej zapomnieliśmy.

Choć nie podróżowaliśmy po egzotycznych krajach Afryki czy Azji okazało się, że Artur jest nią zarażony,  a ona jest jednym z najgroźniejszych pasożytów dla człowieka. Dostając się do ludzkiego mózgu (np.

poprzez oko) powoduje bardzo bolesną i błyskawiczną śmierć nosiciela.

Od wielu tygodni Artur walczy o uratowanie wzroku, zachowanie oka, a w ostateczności również swojego życia. Schorzenie z jakim obecnie się zmaga to PEŁZAKOWATE ZAPALENIE ROGÓWKI (Acanthamoeba keratitis).

Choroba ta najczęściej dotyka osoby noszące soczewki kontaktowe, jednak Artur ich nigdy nie używał. Od wielu lat cierpiał na zespół nawracających ubytków nabłonka rogówki (przewlekłe głębokie erozje rogówki), powstały wskutek urazu oka spowodowanego uderzeniem gałęzią drzewa.

Półtora roku temu przeszedł zabieg chirurgiczny oka, gdyż nawracająca erozja, wywoływała silny ból i ułatwiała bakteriom i grzybom wnikanie do oka i wywoływanie kolejnych stanów zapalnych.Wskutek tej operacji rogówka stała się jeszcze delikatniejsza i bardzo podatna na wszelkie mikro-urazy, a także bezbronna wobec chorobotwórczych mikroorganizmów.

Stan ten połączony ze znacznie obniżoną odpornością Artura przyczynił się

najpewniej do zarażenia amebą.

Wszystko zaczęło się dość niewinnie…

Od lekkiego zaczerwienienia oka i delikatnego w nim kłucia do porażającego bólu i obrzęku oka. Tak wyglądał dzień, w którym, znaleźliśmy się w Szpitalu Okulistycznym w Katowicach.

Podejrzewaliśmy wyjątkowo ostry atak erozji, któremu towarzyszyło łzawienie i światłowstręt, jednak po wstępnych badaniach Artura przyjęto na oddział.

Wykonywano kolejne badania i przekazywano nam niewiarygodne diagnozy: owrzodzenie rogówki, zakażenie bakteriami i drożdżakami, towarzysząca erozja… a po kilku dniach tajemniczo brzmiące schorzenie – pełzakowate zapalenie rogówki, czyli zakażenie pasożytem Acanthamoeba.

Oko Artura po kilku dniach od zakażenia:

Zespół nawracających ubytków nabłonka rogówki

Zaczęłam intensywne poszukiwania wszystkich dostępnych na ten temat informacji. Im głębiej w las, tym większe stawało się nasze przerażenie. Według obecnego stanu wiedzy medycznej i dostępnych na rynku leków nasz wróg jest praktycznie nie do pokonania !!!

OK. Szok i chwilowe załamanie minął i co dalej ?

Przed Arturem bolesna i intensywna chemioterapia, niestety długa przez co kosztowna. Minimum pół roku, pod warunkiem, że nie będzie pogorszeń, a Artur pozytywnie zareaguje na różne toksyczne dla oka chemioterapeutyki.

Przez pierwsze tygodnie bardzo wspierała nas rodzina, ale nawet wszyscy razem nie jesteśmy w stanie udźwignąć całościowych kosztów leczenia.

Wciąż wprowadzane są nowe leki, których część kupujemy za granicą, gdyż w Polsce są niedostępne.

Część z nich to chemioterapeutyki, wykonywane na zamówienie z kilkudniowymi terminami przydatności, co obliguje nas do systematycznego ich zamawiania i opłacania.

Równolegle prowadzona jest intensywna antybiotykoterapia. Kolejnym etapem, w który Artur musi wejść jak najszybciej jest całościowa terapia immunologiczna, aby uruchomić mechanizmy obronne jego układu odpornościowego i przyspieszyć proces leczenia. 

  • Długie stosowanie chemii wyniszcza również rogówkę ale mamy nadzieję, że połączenie tych wszystkich terapii okaże się skuteczne, ponieważ w przeciwnym przypadku, konieczny będzie przeszczep uszkodzonej rogówki (zabieg keratoplastyki).
  • W tej chwili największym wrogiem jest AMEBA, która nie tylko wywołuje zapalenie rogówki, ale również  ZIARNIANIKOWE ZAPALENIE MÓZGU,
  • wskutek którego umiera 95% dotkniętych nim pacjentów. 

Artur chce żyć i cieszyć oczy tym, co go otacza, tym bardziej, że po wielu latach leczenia depresji, pokochał życie na nowo. Dziś jego walka jest jeszcze bardziej żarliwa i zacięta, dlatego prosimy Was, abyście nam w niej pomogli.

Zespół nawracających ubytków nabłonka rogówki

KILKA FAKTÓW:

Każdego miesiąca do szpitali okulistycznych w Polsce trafia po kilkanaście,kilkadziesiąt osób zakażonych amebą.

Niestety nie wszystkie osoby są poprawnie diagnozowane, co dla części z nich kończy się trwałą utratą wzroku, lub gałki ocznej. Zapalenie rozwija się błyskawicznie, a jego tragiczne skutki (np.

jeśli ameba dotrze do głębszych warstw oka) mogą nastąpić zaledwie po 2-3 tygodniach nieskutecznych terapii.

Pełzaki z rodzaju Acanthamoeba są dziś wszechobecne w całej Europie. Ocieplenie klimatu, coraz dłuższe i cieplejsze okresy wiosenno-letnie pomagają rozmnażać jej się ekspresowo i zakażać kolejne rejony. 

  1. Dziś znajdziemy je w naszej w odzie kranowej (najprawdopodobniej właśnie tak zaraził się Artur), wodzie butelkowanej, w piasku (coraz więcej piaskownic jest skażona), w wilgotnej ziemi, na basenach, w jeziorach, rzekach, fontannach czy na brudnych owocach i warzywach.
  2. WAŻNA INFORMACJA:
  3. WIELU LEKARZY I MIKROBIOLOGÓW, UWAŻA PEŁZAKOWATE ZAPALENIE ROGÓWKI ZA NOWE ZAGROŻENIE EPIDEMIOLOGICZNE.

Zespół nawracających ubytków nabłonka rogówki

Postanowiliśmy, że chcemy podzielić się z Wami, naszymi doświadczeniami iwiedzą, którą zdobyliśmy i nadal zdobywamy, aby leczenie było skuteczne. Być może komuś pomożemy, szerząc wiedzę o tym zagrożeniu, a to ustrzeże go przed tragedią.

Zapraszamy na naszą stronę na FB “Ameba śmiertelnie groźny pasożyt”, gdzie w miarę dostępności czasowej będę zamieszczała gromadzone artykuły, badania i opracowania medyczno-naukowe, raporty, opisy chorób i najważniejsze informacje dotyczące sposobów diagnozowania i leczenia.

Zespół czerwonego oka – Zapalenie spojówek – Szkla.com

Zespół nawracających ubytków nabłonka rogówki

Zespół czerwonego oka (ang. red eye syndrome) – to najczęściej spotykany objaw okulistyczny zwykle oznaczający obecność stanu zapalnego, występujący w bardzo wielu chorobach oka. Zapalenie może prowadzić do: zaczerwienienia, łzawienia, pojawienia patologicznej wydzieliny, świądu, bólu oka. W warunkach prawidłowych przez przezroczystą spojówkę gałkową widoczna jest biała twardówka.

   

  • Przyczyną niezdrowego zaczerwienienia mogą być choroby spojówek, rogówki, błony naczyniowej, twardówki, powiek i wiele innych. Najczęstsze to jednak bakteryjne, wirusowe i alergiczne zapalenie spojówek, a także zespół suchego oka.
  • Zespół czerwonego oka leczy się w zależności od przyczyny. Bakteryjne – antybiotykami, alergiczne – lekami antyalergicznymi, z kolei wirusowe ustępują najczęściej samoistnie po 4-7 dniach.
  • Pilna wizyta u specjalisty jest konieczna wtedy, kiedy zaczerwienieniu oczu towarzyszy utrata lub wyraźne pogorszenie widzenia, światłowstręt, podwójne widzenie, silny ból oka i/lub głowy oraz pojawienie się tęczowych kół wokół źródeł światła.
  • Niezwykle ważna jest profilaktyka: niedotykanie oczu brudnymi dłońmi, właściwe stosowanie i pielęgnacja soczewek kontaktowych, stosowanie kosmetyków i przyborów toaletowych na wyłączność.

 

Spis treści:

 

Zaczerwienienie oczu może być spowodowane:

 

  • poszerzeniem i przekrwieniem naczyń krwionośnych spojówki,
  • poszerzeniem i przekrwieniem naczyń krwionośnych położonych głęboko w białej twardówce,
  • pojawieniem się krwi pod spojówką.

 

Przyczyny zespołu czerwonego oka:

 

  • choroby spojówek m.in.: stany zapalne spojówek – zakaźne zapalenie spojówek wywołane przez bakterie, wirusy, chlamydie, niezakaźne zapalenie spojówek (spowodowane np.: pyłem, wiatrem, dymem, przewlekłym brakiem snu, zbyt długotrwałą pracą przy komputerze, niewyrównaną wadą wzroku) zespół suchego oka, działanie toksyczne leków na spojówki, guzy spojówki, pemfigoid bliznowaciejący, zespół Stevensa i Johnsona, podspojówkowy wylew krwi;
  • choroby rogówki m.in.: zakaźne zapalenie rogówki wywołane bakteriami, wirusami, chlamydiami, grzybami, pierwotniakami, porażenne niezakaźne zapalenie rogówki związane z niedomykalnością szpary powiekowej, w przebiegu chorób układowych czy alergicznych, keratopatia, zespół nawracających ubytków nabłonka rogówki;
  • choroby błony naczyniowej m.in.: zapalenie przedniego odcinka błony naczyniowej – zapalenie tęczówki i/lub ciała rzęskowego, bakteryjne zapalenie wnętrza gałki ocznej;
  • ostry atak zamkniętego kąta przesączania – ostry atak jaskry;
  • urazy gałki ocznej – oczodołu, powiek, spojówek, rogówki, twardówki;
  • choroby powiek m.in.: podwinięcie, odwinięcie powieki, nieprawidłowy wzrost rzęs, niedomykalność szpary powiekowej, zapalenie brzegów powiek, jęczmień;
  • choroby twardówki m.in.: zapalenie twardówki, zapalenie nadtwardówki;
  • choroby oczodołu m.in.: orbitopatia tarczycowa, zapalenie oczodołu, przetoka tętniczo-jamista, guzy oczodołu;
  • klasterowe bóle głowy.

 

Najczęstszą przyczyną zespołu czerwonego oka są choroby spojówek

 

  • Bakteryjne zapalenie spojówek – wywołane jest przez paciorkowce i gronkowce, trwa 5-7 dni. Objawia się lepką, obfitą wydzieliną ropną i umiarkowanym przekrwieniem, czasami reakcją brodawkową. Rozpoznanie możliwe jest na podstawie wywiadu i badania oczu (ropna wydzielina powoduje sklejanie brzegów powiek). Badania bakteriologiczne lub posiew wykonuje się w przypadku nawrotowych stanów zapalnych, u pacjentów niereagujących na leczenie oraz w przypadkach wątpliwości diagnostycznych.
  • Wirusowe zapalenie spojówek – wywołują zazwyczaj adenowirusy, rzadziej wirus opryszczki pospolitej lub półpaśca. Trwa 2-3 tygodni. Objawia się obfitą wydzieliną surowiczą i grudkowym odczynem w spojówce, znacznym przekrwieniem, krwotokami podspojówkowymi, często tez zmianami rogówkowymi: adenowirusy – punktowate nacieki w postaci licznych białych plamek, opryszczka – nacieki drzewkowe. Rozpoznanie jest możliwe na podstawie wywiadu i badania oczu. Często towarzyszy zapaleniu górnych dróg oddechowych. W przypadku trudności diagnostycznych wykonuje się testy: hodowle, immunodiagnostykę.
  • Alergiczne zapalenie spojówek – wywołane jest przez różnego rodzaju alergeny. Może trwać przez cały rok zaostrzając się na wiosnę. Objawia się bardzo dużym świądem, surowiczą wydzieliną i umiarkowanym przekrwieniem. Objawy ogólne to najczęściej zapalenie alergiczne błony śluzowej nosa, alergiczne zmiany skórne, rzadko astma oskrzelowa.   Zespół nawracających ubytków nabłonka rogówki Rodzaje zapalenia spojówek – bakteryjne, wirusowe i alergiczne  
  • Chlamydiowe zapalenie spojówek – wywołane przez Chlamydia trachomatis serotypy D-K trwa dłużej niż 3 tygodnie. Charakteryzuje się zaostrzeniami i remisjami. Obawy: wydzielina śluzowo-ropna, odczyn grudkowy w spojówce, umiarkowane przekrwienie. Objawy ogólne: zapalenie płuc i ucha, u kobiet zapalenie szyjki macicy i/lub pochwy, u mężczyzn zapalenie cewki moczowej, powiększone przyuszne węzły chłonne. Diagnostyka na podstawie wywiadu i badania oczu, wskazane jest wykonanie badań cytologicznych wymazu z worka spojówkowego, badanie znakowanych fluoresceiną przeciwciał momoklonalnych lub PCR.
  • Zespół suchego oka – spowodowany zaburzeniami filmu łzowego. Trwa przez cały rok. Objawia się pieczeniem oczu, wydzieliną surowiczą i umiarkowanym przekrwieniem. Występuje często u kobiet w okresie menopauzy, towarzyszy chorobom autoimmunologicznym (takim jak: zapalenie stawów, kolagenozy, twardzina skórna) dermatologicznym oraz neurologicznym. Może występować po zabiegach laserowej korekcji wzroku, przy stosowaniu różnych leków ogólnych (np. antykoncepcyjnych, przeciwhistamionowych, obniżających ciśnienie tętnicze, przeciwmigrenowych, przeciwarytmicznych, przeciwdepresyjnych). Często suchości oczu towarzyszy suchość w ustach. Diagnostyka możliwa jest na podstawie występowania typowych objawów oraz badania: wydzielania łez, czasu przerwania filmu łzowego, oceny wysokości menisku łzowego, wystąpienia punktowych ubytków dolnej części nabłonka rogówki lub w obrębie szpary powiekowej oraz równoległych do krawędzi powieki fałdów spojówki.
You might be interested:  Problemy z wypróżnianiem – przyczyny i sposoby na kłopoty z wypróżnieniem

Nagłe pojawienie się zaczerwienienia oka świadczy o rozpoczynającym się procesie chorobowym. Gdy zaczerwienieniu oka towarzyszy:

  • pogorszenie lub utrata widzenia,
  • nadwrażliwość na światło,
  • pojawienie się tęczowych kół wokół źródeł światła,
  • nagłe podwójne widzenie,
  • silny ból oka z towarzyszącym bólem głowy,

to konieczna jest pilna konsultacja lekarska. Innymi objawami wymagającymi pilnej konsultacji są: urazy mechaniczne (ciało obce w oku, otarcie, uderzenie oka) lub chemiczne (oparzenie) czy nagłe pojawienie się wytrzeszczu.

 

Rodzaje zaczerwienienia oka

 

  • powierzchowne – widoczne silne zaczerwienienie w obwodowej części worka spojówkowego wywołane poszerzeniem naczyń krwionośnych w spojówce wskazującym na proces zapalny toczący się na powierzchni gałki ocznej – wymaga konsultacji lekarskiej maksymalnie w ciągu 1-2 dni od wystąpienia objawów,
  • głębokie (rzęskowe) – widoczna sinoczerwona obwódka wokół rąbka rogówki świadcząca o poszerzonych naczyniach krwionośnych w twardówce wywołanych przez proces zapalny toczący się wewnątrz gałki ocznej, występuje w chorobach rogówki, tęczówki, ciała rzęskowego – wymaga pilnej konsultacji lekarskiej,
  • mieszane – widoczne zarówno poszerzone naczynia spojówki, jak i w twardówce wokół rąbka rogówki – wymaga pilnej konsultacji lekarskiej.

 

Diagnostyka zespołu czerwonego oka

Diagnostyka zespołu czerwonego oka z reguły opiera się na wywiadzie i szczegółowym badaniu okulistycznym obejmującym: ocenę ostrości wzroku każdego oka osobno, badanie ruchomości gałek ocznych we wszystkich kierunkach spojrzenia, badanie w lampie szczelinowej przedniego odcinka gałki ocznej (szczególnie powiek, spojówki, rogówki, głębokości komory przedniej, tęczówki, kształtu źrenic i ich reakcja na światło), pomiar ciśnienia wewnątrzgałkowego, badanie dna oka (po uprzednim rozszerzeniu źrenicy).

 

Leczenie zespołu czerwonego oka

Leczenie zespołu czerwonego oka zależy od jego przyczyny/choroby, która go wywołała. W przypadku bakteryjnego zapalenia spojówek leczy się go antybiotykami (w postaci kropli, maści lub w tabletkach).

Wirusowe zapalenie spojówek towarzyszące najczęściej infekcji górnych dróg oddechowych ustępuje samoistnie wraz z jej objawami po 4-7 dniach.

W alergicznym zapaleniu spojówek objawy ustępują zazwyczaj po lekach antyalergicznych (leki przeciwhistaminowe) Infekcje chlamydiami leczy się przez podanie odpowiednich kropli z antybiotykiem.

 

Sposoby na łagodzenie objawów zapalenia spojówek:

 

  • unikanie kontaktu z kurzem, pyłem i czynnikami alergizującymi,
  • rezygnacja z noszenia soczewek kontaktowych do czasu wyleczenia,
  • stosowanie zimnych okładów na oczy,
  • używanie łagodnych kosmetyków do mycia twarzy,
  • stosowanie tzw. „sztucznych łez” łagodzących pieczenie i swędzenie oczu.

 

Profilaktyka

W profilaktyce zapalenia spojówek bardzo istotna jest prawidłowa higiena oczu oraz:

  • nie drapanie podrażnionego oka (ponieważ można jeszcze mocniej go podrażnić),
  • częste mycie dłoni,
  • dokładne mycie rąk po każdorazowym dotknięciu okolic oczu,
  • nie stosowanie wspólnie z innymi domownikami tych samych kropli/ maści do oczu, ręczników, pościeli,
  • przemywanie oczu delikatnym bawełnianym płatkiem kilka razy dziennie,
  • unikanie stosowania makijażu w czasie infekcji oka,
  • używanie tylko własnych kosmetyków do makijażu,
  • właściwe przechowywanie i pielęgnacja soczewek kontaktowych.

   

Artykuł powstał w oparciu o publikacje naukowe i stanowi integralną część Poradnika Optometrysty. Masz problemy ze wzrokiem? Skontaktuj się z naszym zespołem optometrystów lub poradź się swojego okulisty. Zagadnienia prezentowane w artykule, szczególnie w przypadku problemów ze wzrokiem, należy skonsultować ze specjalistą.

Realizacja – zespół optometrystów Szkla.com.

źródła informacji:

  • [1] Grosvenor T. Optometria. Wydawnictwo Elesevier Urban & Partner. Wrocław 2011
  • [2] M. Niżankowska. Podstawy okulistyki. Volumed. Wrocław 2000

   

Podobne artykuły:

  spojówka zaczerwienienie oczu zapalenie spojówek

Posted in Zdrowie oczu and Choroby oczu

Nieinfekcyjne schorzenia zapalne rogówki – obraz kliniczny

Zespół nawracających ubytków nabłonka rogówki

Zespół nawracających ubytków nabłonka rogówki

prof. dr hab. n. med. Piotr Jurowski

  • Nieinfekcyjne zapalenia rogówki to grupa chorób o zróżnicowanej etiologii, których symptomatologia w niektórych przypadkach może nasuwać podejrzenie zapalenia infekcyjnego  
  • W artykule szczegółowo omówiono schorzenia nieinfekcyjne rogówki, takie jak neurotroficzne zapalenie rogówki, zespół suchego oka, brzeżne owrzodzenie rogówki, choroba Terriena, górne rąbkowe zapalenie spojówek i rogówki, reakcje nadwrażliwości na antygeny bakteryjne i choroby alergiczne oczu

Rogówka oka ludzkiego to przeźroczysta blaszka tworząca przednią ścianę gałki ocznej. W sposób ciągły w obszarze nazywanym bruzdą twardówkowo-rogówkową lub rąbkiem rogówki łączy się z twardówką, stanowiąc zewnętrzną błonę włóknistą gałki ocznej.

Wspomniane struktury zapewniają ciągłość strukturalną oka i utrzymują jego stały kształt oraz chronią struktury wewnątrzgałkowe. Rogówka jest istotnym elementem układu optycznego oka, skupiającym z największą siłą promienie świetlne doprowadzane i ogniskowane na siatkówce oka ludzkiego.

 W warunkach fizjologicznych aby właściwie spełniać swoją funkcję optyczną, rogówka powinna być przezroczysta, o gładkiej powierzchni pokrytej prawidłowym filmem łzowym i mieć prawidłową krzywiznę oraz grubość1.

Nawet najmniejsze zmiany powstające w przebiegu schorzeń rogówki zaburzają prawidłową budowę histologiczną, prowadząc często do znacznego pogorszenia widzenia chorym okiem.

Według danych Światowej Organizacji Zdrowia choroby rogówki to najistotniejsza po zaćmie i jaskrze przyczyna ślepoty na świecie, a dane epidemiologiczne pokazują duże zróżnicowanie geograficzne dominujących na danym obszarze schorzeń rogówki2.

Dane te odnoszą się jednak głównie do infekcyjnych form choroby. W codziennej praktyce klinicznej należy pamiętać, że znaczny odsetek zaburzeń dotyczących rogówki ma swoje podstawy w chorobach nieinfekcyjnych, których postać kliniczna może być podobna do zmian w przebiegu chorób zakaźnych.

Niejednokrotnie wydłużona diagnostyka i w efekcie zbyt późne wdrożenie prawidłowego leczenia zwiększają ryzyko nieuzyskania dobrego efektu leczenia i – często – występowania ciężkich powikłań.

Diagnostyka

Z punktu widzenia diagnostyki niezwykle istotnym i prostym do wykonania badaniem ułatwiającym różnicowanie nieinfekcyjnych schorzeń rogówki jest test czucia rogówkowego. Prawidłowa, zdrowa rogówka jest gęsto unerwiona przez gałązki nerwu trójdzielnego.

Wiadomo, że oprócz zapewnienia funkcji czuciowej zakończenia nerwowe w rogówce odgrywają rolę w utrzymaniu integralności przedniej części rogówki oraz dostarczają czynniki neurotroficzne komórkom nabłonka, zapewniając homeostazę nabłonka rogówki3.

Unerwienie rogówki odgrywa rolę w utrzymaniu regularności i przejrzystości granicy nabłonkowo-zrębowej, odpowiada za zdolności regeneracyjne, a także – przez aktywowanie połączeń neuronowych – stymuluje mruganie i wytwarzanie łez1.

 Z tego punktu widzenia można powiedzieć, że prawidłowe czucie rogówkowe jest markerem dobrostanu, a każdy proces uszkadzający unerwienie lub jego funkcje, a tym samym czucie rogówkowe, prowadzi do upośledzenia zdolności regeneracyjnych rogówki.

Pomiar czucia rogówkowego powinien być wykonywany estezjometrem w pięciu obszarach na powierzchni rogówki: centralnym, nosowym, skroniowym, górnym i dolnym, przy czym obwodowo sprawdzamy czucie rogówkowe w odległości 2 mm od rąbka. W codziennej praktyce badanie w sposób uproszczony można wykonać również za pomocą kłaczka bawełny lub waty. Metoda ta jest znacznie mniej dokładna, stanowi rodzaj oceny jakościowej, a nie ilościowej, ale mimo to dostarcza okuliście informacji niezbędnych do dalszej diagnostyki zmian na rogówce.

Trzeba też pamiętać, że w warunkach fizjologicznych zmiany czucia rogówkowego występują w efekcie starzenia się, w różnych fazach cyklu menstruacyjnego, w czasie ciąży czy przy niedomykaniu powiek.

Istnieją także liczne schorzenia, których główną cechą jest zaburzenie czucia, w tym powszechna obecnie cukrzyca, miastenia, trąd, przewlekłe zapalenia, infekcje, przednie dystrofie rogówki, przewlekły ciężki zespół suchego oka, stożek rogówki czy jaglica4.

Omawiając obraz nieinfekcyjnych schorzeń zapalnych rogówki, należy w tym kontekście w pierwszej kolejności podkreślić konieczność podziału na schorzenia z nieprawidłowym czuciem rogówkowym (np.

neurotroficzne zapalenie rogówki) oraz choroby z prawidłowym czuciem rogówkowym (suche zapalenie rogówki, owrzodzenia autoimmunologiczne, zapalenia o podłożu alergicznym, górne rąbkowe zapalenie spojówek i rogówki, reakcje nadwrażliwości na antygeny bakteryjne oraz ekspozycyjne zapalenie rogówki)4.

Neurotroficzne zapalenie rogówki

Pośród schorzeń przebiegających z obniżeniem (hipoestezją) lub brakiem czucia rogówki (anestezją) na plan pierwszy wysuwa się grupa schorzeń nazywanych neurotroficznymi zapaleniami rogówki (NZR). NZR jest degeneracyjną formą choroby rogówki spowodowaną, ogólnie mówiąc, uszkodzeniem unerwienia rogówki.

Brak czucia rogówkowego prowadzi do sekwencji zmian, w tym do upośledzenia regeneracji nabłonka, zmniejszenia wydzielania łez i upośledzenia odruchu mrugania. Wynikiem tego są uszkodzenia nabłonka rogówki, przewlekły brak gojenia się tego obszaru rogówki, a w następstwie powstanie owrzodzenia neurotroficznego.

Niezależnie od stopnia zaawansowania NZR charakterystyczne są jest brak czucia bólu przez chorego i często szybka progresja bez odczuwania choroby.

 W wielu tych przypadkach jedynymi objawami zgłaszanymi przez chorego mogą być zamglone widzenie, obniżenie ostrości wzroku w następstwie obrzęku, owrzodzenia lub bliznowacenia rogówki.

Klinicznie wyróżnia się 3 stadia zaawansowania zmian w przebiegu zapalenia neurotroficznego.

 W stadium 1 obserwuje się zmiany w obszarze nabłonka rogówki, takie jak punktowa keratopatia, hiperplazja nabłonka rogówki przy brzegach ubytków, a przy długim czasie trwania także obrzęk rogówki, bliznowacenie zrębu i jej powierzchowna neowaskularyzacja.

Stadium 2 przebiega z nawracającymi lub przetrwałymi ubytkami nabłonka, zwykle zlokalizowanymi paracentralnie w górnych segmentach o gładkich, zrolowanych i luźnych krawędziach przymglonego, obrzękniętego nabłonka.

Można zaobserwować też obrzęk zrębu rogówki z fałdami błony Descemeta oraz śladowy odczyn zapalny w komorze przedniej z tyndalizacją cieczy wodnistej. Z kolei stadium 3 to widoczne owrzodzenie rogówki z postępującym rozmiękaniem zrębu wokół owrzodzenia. Dalsze ścieńczenie rogówki przebiega ostatecznie z jej perforacją5.

Zespół suchego oka

Zespół suchego oka (ZSO) to wieloczynnikowa choroba o złożonym patomechanizmie. Według raportu Dry Eye WorkShop (DEWS) przyczyn ZSO upatruje się albo w niedoborze łez, albo w zaburzeniu wytwarzania tłuszczów, które prowadzi do nadmiernego odparowywania łez.

 W przebiegu tego schorzenia dochodzi do zmian powierzchni oka i zaburzenia funkcji aparatu ochronnego oka, następnie do hiperosmolarności i zaburzenia stabilności filmu łzowego oraz zmian zapalnych struktur powierzchni oka.

 W obrazie klinicznym obserwuje się pogorszenie widzenia oraz zmiany rogówkowe i spojówkowe (keratitis sicca/keratoconjunctivitis sicca), takie jak nitkowate zapalenie rogówki (keratitis filamentosa) z licznymi nabłonkowo-mucynowymi filamentami przytwierdzonymi do powierzchni nabłonka rogówki lub powierzchowne punktowate zapalenie rogówki (keratitis superficialis punctata), w którym występują liczne drobne ubytki nabłonka rogówki barwiące się fluoresceiną. W keratoconjunctivitis sicca obserwuje się również przerost brodawek spojówkowych, które mechanicznie drażnią i uszkadzają powierzchnię nabłonka rogówki. Punktowate ubytki nabłonka często przekształcają się w większe obszary erozji nabłonka ze znacznym nasileniem objawów subiektywnych6.

Brzeżne owrzodzenia rogówki

Brzeżne owrzodzenia rogówki (PUK – peripheral ulcerative keratitis) to grupa zapalnych schorzeń rogówki, w przebiegu których obserwuje się owrzodzenie i ścieńczenie obwodowej części rogówki z naciekiem zapalnym, poszerzeniem przyległych naczyń spojówki i nadtwardówki.

Mimo że podobny obraz mogą przybierać zmiany infekcyjne, większość przypadków PUK ma podłoże immunologiczne, a ponad połowa związek z chorobą autoimmunologiczną. Lokalizację zmian rogówkowych na obwodzie tłumaczy się zróżnicowaniem aktywności immunologicznej między obwodową i centralną częścią rogówki.

You might be interested:  Estrogeny – czym są, jakie są ich funkcje?

Podkreśla się, że część obwodowa rogówki, znajdująca się bliżej spojówki, jest lepiej dostępna dla produkowanych mediatorów reakcji zapalnej/immunologicznej.

Co więcej, gęstość komórek Langerhansa jest największa w obwodowej części rogówki, a komórki te uznawane są za jeden z czynników prezentujących antygeny i w ten sposób pośrednio odpowiedzialnych za powstawanie obwodowych owrzodzeń w następstwie uwalniania mediatorów reakcji zapalnej7.

Cechy zmian zapalnych powierzchni oka są często początkową postacią chorób autoimmunologicznych (AD – autoimmune diseases).

Najczęstszą chorobą autoimmunologiczną, w przebiegu której obserwujemy obwodowe owrzodzenie rogówki, jest reumatoidalne zapalenie stawów (34-42% PUK), inne to toczeń rumieniowaty układowy i ziarniniak Wegenera, rzadziej – guzkowe zapalenie tętnic, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, sarkoidoza, zespół Sweeta, jeszcze rzadziej choroba Behçeta, piodermia zgorzelinowa czy immunologiczne zapalenie wątroby7. Na obraz kliniczny autoimmunologicznych brzeżnych owrzodzeń rogówki składają się zadrażnienie i zaczerwienienie spojówek oraz owrzodzenie obejmujące obwodową rogówkę i przylegającą do niej twardówkę, które prowadzi do postępującej destrukcji tkanek1. Charakterystyczne jest towarzyszące zapalenie spojówki gałkowej, nadtwardówki, typowe zwłaszcza dla ziarniniaka Wegenera7.

W diagnostyce różnicowej brzeżnych owrzodzeń rogówki w przebiegu chorób autoimmunologicznych należy uwzględnić wrzód Moorena. Jest to choroba o podłożu autoimmunologicznym, ale za czynniki predysponujące uznaje się urazy i infekcje powierzchni oka.

Typowo jest to zapalenie rogówki powodujące powstanie bolesnego, przewlekłego, zazwyczaj jednostronnego, głębokiego, przyrąbkowego owrzodzenia, najczęściej w obszarze międzypowiekowym.

Typowy jest proces łukowatego poszerzania się owrzodzenia ku centrum rogówki z destrukcją istoty właściwej aż do błony Descemeta1,7.

 W ostrej fazie brzeg owrzodzenia jest obrzęknięty, naczynia rąbkowe są poszerzone, ale pozostają oddzielone od owrzodzenia pasmem zdrowej tkanki. Z czasem w obszar owrzodzenia wrastają naczynia z rąbka rogówki. Nie towarzyszy temu zapalenie twardówki1,7.

Choroba Terriena

Choroba Terriena jest postępującym procesem zapalnym prowadzącym do powstania owrzodzenia w obwodowej części rogówki, klasyfikowanym jako forma zwyrodnienia. Typowa dla tego schorzenia jest obecność niebolesnego zagłębienia na obwodzie rogówki.

Proces rozpadu istoty właściwej rozpoczyna się w górnej części rogówki, początkowo jako niebolesne jej przymglenie, następnie tworzy się rowek oddzielony od rąbka rogówki pasmem zdrowej tkanki. Zmiany zwykle są obustronne, o asymetrycznym przebiegu i powiększają się równolegle do rąbka.

Opisywane są tu typowy stromy brzeg przyśrodkowy i łagodnie przebiegający brzeg obwodowy owrzodzenia. U osób starszych powiększa się powoli i bez cech zapalenia, podczas gdy u osób młodszych typowo obserwujemy towarzyszące zapalenie rogówki, nadtwardówki i twardówki.

Zmiany o takim charakterze należy różnicować m.in. z wrzodem Moorena1.

Nawracająca erozja

badanie ostrości wzroku,pomiar ciśnienia wewnątrzgałkowego,badanie odcinka przedniego przy pomocy lampy szczelinowej typu Haag-Streit,badanie tylnego odcinka oka za pomocą soczewki Volk i wziernika Fisona oraz trójlustra Goldmanna,badanie wady wzroku (autorefraktometr i skiaskopia),dobór okularów,dobór soczewek kontaktowych,diagnostyka w zakresie schorzeń przedniego i tylnego odcinka gałki ocznej, ze szczególnym uwzględnieniem schorzeń siatkówki i nerwu wzrokowego,diagnostyka i leczenie choroby zezowej,SOCT,SOCT Jaskrowe,biometria,biometria optyczna,USG,PEŁNA DIAGNOSTYKA JASKRY,pomiar ciśnienia wewnątrzgałkowego,HRT III (badanie tarczy nerwu wzrokowego),badanie kąta przesączania (SOCT i trójlustro Goldmanna),pachymetria (SOCT),pole widzenia,pole niebiesko-żółte,czy jesteś w grupie ryzyka jaskry,jaskra,skiaskop,tablice snellena,autorefraktometr,tonometr,trójlustro goldmanna,soczewka volc,wziernik fisona, soczewki kontaktowe, choroba zezowa,synoptofor,linijki pryzmatyczne,bioptor,test muchy,test Langa,widzenie barw,tablice Ishihary,Optyczna koherentna tomografia,OCT Spektralne,SS-OCT,OCT Spektralne,choroby plamki,odwarstwienia siatkówki,dystrofie siatkówki,choroby pogranicza szklistkowo-siatkówkowego,zmiany w przebiegu cukrzycy i chorób naczyniowych,Jak wygląda i na czym polega badanie,definicja badania,ultrasonografia,Badanie USG B,badanie za pomocą ultradźwięków, tonometria impresyjna,tonometria aplanacyjna,tonometria bezdotykowa,tonometr Schiötza,tonometr aplanacyjny Goldmanna,Ciśnienie wewnątrzgałkowe,TRK-1P Topcon,tarcza nerwu wzrokowego,plamka żółta,Diagnostyka i monitorowanie jaskry,Badanie rogówki,Heidelberg Retinal Tomograph,dystrofia Fuchsa,jaskrowy obrzęk śródbłonka rogówki,dno oka,Perymetria,nieprawidłowy obraz dna oka,HFA II 745i polomierz komputerow,Humphrey Systems Carl Zeiss Groupy,Wskazania do badania,badanie,neuropatia jaskrowa

Zespół nawracających ubytków nabłonka rogówki

Pamiętaj ! Nie ma skutecznej, takiej, która doprowadzi do natychmiastowego i trwałego wyleczenia, metody leczenia nawracającej erozji.

Pamiętaj !1. Nie pocieraj zamkniętych powiek podczas mycia, demakijażu, gdy czujesz jakikolwiek dyskomfort oczu (uczucie piasku w oczach, swędzenie, pieczenie itp.).2.

Nie przebywaj w pomieszczeniach zadymionych, o małej wilgotności powietrza, zanieczyszczonych (np. w kuchni podczas krojenia cebuli czy w czasie, gdy znajdują się w niej przypalone potrawy itp.).3. Na basenie zawsze pływaj w okularach pływackich.4.

Jeżeli poczujesz jakiekolwiek dolegliwości, natychmiast zastosuj sztuczne łzy (bez konserwantów, a w początkowym okresie – w postaci żelu).5.

Jeżeli ból nie ustępuje, zgłoś się do lekarza okulisty, który oceni, czy stan nawracającej erozji nie został powikłany przez stan zapalny i czy nie ma konieczności podania dodatkowych leków.

Tylko takie postępowanie ma szansę spowodować trwałą remisję i brak dokuczliwych objawów bólowych.

Nawracające erozje

Erozją rogówki nazywamy ubytek w obrębie nabłonka rogówki. Obserwujemy formy makro- i mikroerozji, które mogą występować w różnym czasie w tej samej rogówce.
Niezależnie od przyczyny powstania erozji rogówki jej objawami są silny ból, światłowstręt, łzawienie, a często także przekrwienie gałki ocznej.

Towarzyszący objawom spadek ostrości wzroku w okresach pomiędzy epizodami choroby zazwyczaj wraca do poziomu sprzed dolegliwości. Do trwałego obniżenia ostrości wzroku może dojść po kilkukrotnych, uporczywych, trudno gojących się nawrotach bądź też w przypadku centralnie umiejscowionej erozji.

W zespole nawrotowych erozji nabłonek rogówki bardzo łatwo zsuwa się z jej powierzchni. Jest to spowodowane jego złym przyleganiem do blaszki granicznej przedniej, co wiąże się z nieprawidłowościami w kompleksie przylegania nabłonkowo-stromalnego.

Badania histologiczne wykazały przede wszystkim zmniejszenie ilości hemidesmosomów z towarzyszącym oddzieleniem błony podstawnej.
Zaburzenia te są często związane z przebytymi wcześniej urazami rogówki (drobnym przedmiotem, palcem, przez zadrapanie), dystrofią czy też degeneracją.

Erozje nawrotowe pojawiają się najczęściej w dystrofiach obejmujących nabłonek rogówki (Cogana, Messmanna), istotę właściwą (plamkowatą, ziarnistą, kraciastą, Reisa-Bücklersa) oraz w dystrofiach śródbłonkowych w związku z występującą dekompensacją rogówki.

Należy pamiętać, iż przebieg choroby jest uzależniony od stanu ogólnego organizmu, na który wpływ mają obecność innych schorzeń (cukrzycy, infekcji opryszczkowej, chorób autoimmunologicznych), a także wahania hormonalne w przebiegu miesiączki, ciąży, menopauzy.

Występowanie erozji nawrotowych towarzyszy wielu schorzeniom okulistycznym, takim jak dysfunkcja gruczołów Meiboma i powiek, zaburzenia filmu łzowego, zwyrodnienia po urazach termicznych, chemicznych czy po zapaleniach rogówki, w niedoborze komórek rąbkowych.

Jeżeli jednak erozje występują bez uchwytnej przyczyny, są określane jako idiopatyczne (samoistne).

Leczenie

Leczenie erozji rogówki sprawiało i nadal sprawia trudności zarówno pacjentowi, jak i okuliście. Wiele sposobów terapii nawrotowych erozji rogówki nie zawsze im zapobiega.

Leczenie farmakologiczne

Wykorzystywane zazwyczaj środki farmakologiczne, jak maści i krople nawilżające, odkażające, hiperosmotyczne, cykloplegiki, opatrunek uciskowy czy też usunięcie mechaniczne nabłonka rogówki nie u wszystkich pacjentów są skuteczne, a często stanowią leczenie doraźne i nie zapobiegają nawrotom.

Zaleca się stosowanie maści na noc, a nawet w nocy, co, zapobiegając wysuszaniu nabłonka podczas snu, chroni go przed działaniem powiek w momencie obudzenia. Wskazane jest również kontynuowanie podawania środków nawilżających przez dłuższy okres, nawet powyżej 3 miesięcy od ustąpienia objawów ostrego ataku erozji.

Dekstran i metyloceluloza powodują wygładzenie nierównej powierzchni rogówki i poprawę komfortu pacjenta, ale nie zabezpieczają przed nawrotami.

Środki hiperosmotyczne, dodawane czasami do dostępnych w handlu maści ocznych, powodują zmniejszenie obrzęku nabłonka rogówki w nocy i w dzień, pozwalając na formowanie kompleksu wiążącego.

Kompleks ten odtwarza się przez dłuższy czas, dlatego też środki nawilżające powinny być konsekwentnie stosowane przez okres nawet 6?12 miesięcy od ostatniego epizodu erozji.
Stosowanie miejscowo kropli steroidowych zwiększa ryzyko infekcji drobnoustrojami i jest zalecane jedynie pod ścisłą kontrolą, w wyjątkowych sytuacjach.

W patogenezie erozji nawrotowych bierze udział zwiększona aktywność metaloproteinaz macierzy, dlatego też zastosowanie inhibitorów tych enzymów (np. doksycykliny) może mieć korzystny wpływ na gojenie.

Lecznicze za pomocą soczewek kontaktowych

Wykazano korzystne działanie ochronne na rogówkę leczniczych soczewek kontaktowych, które powodują u większości pacjentów ustąpienie objawów subiektywnych i wspomagają regenerację nabłonka rogówki, jednak nie zapobiegają nawrotom erozji. Należy pamiętać o zwiększonym ryzyku wystąpienia takich powikłań, jak neowaskularyzacja i infekcja.

Leczenie chirurgiczne

Leczenie chirurgiczne zalecane jest dopiero w przypadku nieskuteczności leczenia farmakologicznego lub soczewkami kontaktowymi, występowaniu częstych nawrotów dolegliwości subiektywnych albo też przy występowaniu powikłań.

Wybór metody zależy od częstości i nasilenia nawrotów, etiologii i lokalizacji erozji, wymogów pacjenta i możliwości lekarza.
Do najczęściej stosowanych zabiegów należy usunięcie mechaniczne nabłonka rogówki i aplikowanie maści z opatrunkiem uciskowym. Jednak częstość nawrotów sięga w tej metodzie 18%.

Do innych metod chirurgicznych należą: keratektomia powierzchowna, mikrokoagulacja czy kauteryzacja błony Bowmana.

Jednak również one nie dają zadawalających efektów, a co gorsza u niektórych pacjentów z wieloletnim wywiadem chorobowym dochodzi do upośledzonego gojenia, które z kolei prowadzi do powstawania blizn i niezborności nieregularnej.
Częstość nawrotów erozji po mechanicznym usunięciu nabłonka i keratektomii powierzchownej, np.

wiertłem diamentowym, wynosi do 25%. Metoda ta pozostawia liczne nierówności i ziarnistości podnabłonkowe, utrzymujące się do 3 miesięcy po zabiegu. Ze względu na znaczne niebezpieczeństwo powstania odczynu zapalnego i bliznowacenia zabiegi te wykorzystywane są zazwyczaj u pacjentów z trudno gojącymi się nawrotowymi erozjami, po zastosowaniu innych metod leczenia.

Metodę nakłuwania przedniej warstwy istoty właściwej oparto na założeniu, iż erozje nawrotowe nie występują po głębszych urazach rogówki i ciałach obcych głębiej wbitych w rogówkę. Nakłucia wykonuje się igłą różnego typu, na różną głębokość, przez nabłonek lub też po jego zdjęciu.

Dobry efekt po wykonaniu nakłuć istoty właściwej do około połowy grubości rogówki, poprzez luźny nabłonek, oszczędzając oś widzenia, opisywano nawet w 86% przypadków. U większości pacjentów po tego typu zabiegach nadal jednak występowały drobne dolegliwości, konieczne było też stosowanie środków nawilżających.

Modyfikacja polegająca na nakłuwaniu 1/3 głębokości przedniej części istoty właściwej bez zdejmowania nabłonka rogówki nie zwiększyła efektywności, gdyż nadal u 31?40% pacjentów występowały nawroty. Metoda nakłuć może prowadzić do powstania blizn, które z kolei są powodem obniżenia ostrości wzroku, występowania olśnienia i zaburzeń widzenia nocnego.

Nie zaleca się również ich wykonywania w obszarze osi widzenia pacjenta. Dodatkowym niebezpieczeństwem, które wynika z użycia prostej igły, z powodu nieprecyzyjności chirurga lub braku współpracy pacjenta, jest możliwość perforacji rogówki. Zastosowanie cieńszej igły niesie ze sobą ryzyko mikroperforacji.

Nakłucia igłą Rubinfelda, która posiada zakrzywioną końcówkę, przypominającą cystotom, a wbudowany ogranicznik zabezpiecza jedynie przed przypadkową perforacją gałki ocznej, nie zwiększając efektywności leczenia.

Metody laserowe

Płytkie, powierzchowne zmiany leczono laserem Nd:YAG, stosując pojedynczy impuls laserowy po uprzednim usunięciu nieprawidłowego nabłonka rogówki lub poprzez nabłonek.

You might be interested:  Escherichia coli – objawy i leczenie zakżenia bakterią

Metodą bardzo precyzyjną, pozwalającą na dokładne określenie głębokości i obszaru nakłucia istoty właściwej, chroniącą przed przypadkową perforacją gałki ocznej, jest fotoablacja laserem ekscymerowym, zwana fotokeratektomią terapeutyczną (PTK).

PTK w leczeniu erozji nawrotowych rogówki wykonuje się zarówno poprzez nabłonek rogówki, jak również po jego zdjęciu, na różną głębokość i o różnej średnicy fotoablacji. Zależne jest to od etiologii erozji, gdyż w erozjach pourazowych i idiopatycznych albo towarzyszących dystrofiom nabłonkowym bądź błony podstawnej fotoablacja jest znacznie płytsza.

Natomiast w erozjach towarzyszących dystrofiom rogówki, obejmującym błonę Bowmana i istotę właściwą, obecność materiału dystroficznego pozwala na jednoczasowe jego usunięcie poprzez wykonanie głębszej fotoablacji (nawet do głębokości 100 ?m).
Zasadniczo głębokość fotoablacji wynosi od 3 ?m do 30 ?m, średnica strefy fotoablacji najczęściej od 4,5 do 7 mm.

Stwierdzono większą skuteczność PTK na głębokość 5 ?m po zdjęciu nabłonka niż wykonywanej poprzez nabłonek na głębokość 20 ?m. Jednak najskuteczniejsze jest wykonanie fotoablacji na głębokość 8?9 ?m po zdjęciu nabłonka.

Metoda PTK jest wysoce skuteczna w leczeniu erozji nawrotowych rogówki, jednakże należy pamiętać, iż brzeg fotoablacji nie powinien przechodzić przez oś optyczną oraz by nie naruszać okolicy rąbka rogówki. Dobre efekty osiąga się u pacjentów, u których erozje współistnieją z krótkowzrocznością.

W takich sytuacjach możliwe jest jednoczasowe usunięcie wady refrakcji poprzez wykonanie PRK, a następnie PTK, albo też potraktowanie PRK jako procedury terapeutycznej, przy uwzględnieniu odpowiedniego profilu ablacji.

Efektywność PTK w leczeniu nawrotowych erozji oceniamy na podstawie bądź całkowitego ustąpienia dolegliwości, bądź też wydłużenia okresów pomiędzy nawrotami objawów klinicznych erozji. Jest to zależne od etiologii erozji, stanu rogówki, jak i metody leczenia. Nie ma wpływu częstość nawrotów przed PTK.
Uważa się, iż PTK jest lepszą metodę niż sama abrazja nabłonka. Jednakże wykonanie fotoablacji wiązką laserową o przekroju płaskim, średnicy 7 mm, na głębokość 30 ?m, zakładając fotoablację 6 ?m w głąb błony Bowmana, spowodowało złagodzenie wszystkich objawów erozji jedynie w 69% oczu.
Brak nawrotów po PTK szacuje się na 60% w przypadkach opornych na inne metody leczenia, na 92% w keratopatii pęcherzowej i stożku rogówki, 89?98% w leczeniu erozji pourazowych i towarzyszących dystrofiom błony podstawnej nabłonka rogówki.

Stwierdzono, iż na częstość nawrotów po PTK nie ma wpływu częstość nawrotów występująca przed tym zabiegiem, natomiast uważa się, iż ma znaczenie wiele innych czynników, z których zasadniczym jest sposób wykonania zabiegu. Zbyt mała strefa fotoablacji, płytka bądź niedokładna fotoablacja mogą spowodować znaczne zmniejszenie skuteczności zabiegu. Zabiegi można powtarzać, uzupełniając obszar erozji kolejnymi punktowymi fotoablacjami.

Zapalanie rogówki

Rogówka to zewnętrzna, wypukła warstwa gałki ocznej. Składa się z kilku warstw i jest przejrzysta jak szkło, ponieważ nie może zakłócać widzenia.

Jej grubość nie przekracza 1 mm; jest nieco grubsza na środku oka i stopniowo staje się cieńsza w części obwodowej.

Zewnętrzną część rogówki nawilża film łzowy, który dodatkowo załamuje światło na powierzchni rogówki, zapewniając ostrość widzenia.

Rogówkę oplata sieć bardzo wrażliwych zakończeń włókien nerwu ocznego, które odbierają i przekazują sygnały czuciowe. Liczne zakończenia nerwowe pełnią rolę ochronną narządu wzroku, który jest narażony na urazy.

Każde podrażnienie nerwów, również w wyniku zapalenia rogówki, wywołuje ból, odruch zamknięcia powiek i zwiększoną produkcję łez. Zapalenie rogówki to reakcja układu odpornościowego oka na obecność patogenów, urazów i innych czynników wywołujących podrażnienie rogówki.

Stan zapalny może obejmować poszczególne lub wszystkie warstwy rogówki. Objawy zapalenia rogówki zależą od tego, którą warstwę obejmuje zapalenie, oraz od przyczyny stanu zapalnego.

Jeżeli zapalenie występuje w zewnętrznej warstwie nabłonkowej, najczęściej dochodzi do zmętnienia rogówki. Zapalenie sięgające śródbłonka wywołuje obrzęk rogówki. Jeżeli stan zapalny występuje w najgrubszej warstwie pośredniej, istocie właściwej rogówki, wówczas mogą pojawić się białe osady.  

Zapalenie rogówki wywołane drobnoustrojami

Ze względu na zróżnicowane przyczyny zapalenia rogówki istnieje też wiele różnych strategii leczenia. Zapalenie rogówki mogą wywoływać czynniki infekcyjne, najczęściej bakterie. W takich przypadkach należy niezwłocznie udać się do lekarza okulisty, ponieważ zakaźne zapalenie rogówki może bardzo szybko się rozwijać i może prowadzić do utraty wzroku.

Zapalenie rogówki o podłożu bakteryjnym jest często konsekwencją zbyt długiego noszenia zużytych soczewek kontaktowych, pod którymi gromadzą się i namnażają drobnoustroje. Użycie płynu do soczewek kontaktowych nie usuwa bakterii lub usuwa tylko ich część.

W przypadku długiego kontaktu soczewki z powierzchnią oka drobnoustroje przenoszą się z soczewki na rogówkę. Bakteryjne zapalenie rogówki jest też częstą przypadłością osób z niedoborem odporności, zwłaszcza osób starszych lub cierpiących na cukrzycę.

W normalnych warunkach bakterie mogą przenikać do rogówki tylko przez niechronione miejsce, np. niewielką ranę. W efekcie w danym miejscu gromadzi się ropna wydzielina. W centrum oka tworzą się żółto-białe ropne nacieki, które rozszerzają się u podstawy i są wyraźnie widoczne.

Mogą też występować inne objawy, takie jak nadwrażliwość na światło, ból, kompulsywne zaciskanie powiek lub zaczerwienienie spojówki. Bakteryjne zapalenie rogówki wymaga jak najszybszego włączenia leczenia kroplami do oczu zawierającymi antybiotyk.

Zapalenie rogówki mogą też wywołać wirusy opryszczki, adenowirusy lub wirus ospy wietrznej. Takie zapalenie często rozlewa się i obejmuje obszary skóry wokół oczu. Leczenie polega na stosowaniu przeciwwirusowych kropli do oczu, które hamują namnażanie się wirusów. Przyczyną zapalenia rogówki mogą też być grzyby, ameby i pasożyty.  

Zapalanie rogówki w wyniku niedostatecznego nawilżenia oka

Przyczyną zapalenia rogówki mogą być zarówno czynniki zakaźne, jak i czynniki fizyczne, takie jak ubytki filmu łzowego. Nieprawidłowe nawilżenie powierzchni oka powoduje ciągłe podrażnienie rogówki, nawet podczas mrugania. Może to z kolei wywołać reakcję układu odpornościowego i reakcję zapalną.

Stan zapalny, który pojawia się bez udziału czynników zakaźnych, zwykle wskazuje na niewielki stopień uszkodzenia rogówki. Niemniej jednak zwykle towarzyszy mu uczucie ciała obcego w oku i łzawienie oczu. Ponadto niedostateczne nawilżenie oczu wywołuje też inne objawy. W zapaleniu rogówki wywołanym niedoborem łez zaleca się używanie sztucznych łez.

Z kolei na noc największą ulgą przynosi stosowanie maści do oczu.

SOS dla rogówki

Poniedziałek, 3 kwietnia 2017 (10:58) Udostępnij

Czasem wystarczy niefortunne dotknięcie oka palcem, by doszło do erozji jej nabłonka. To bardzo bolesne uszkodzenie. Jak sobie z tym radzić?

Zdjęcie Przyczyną urazu może być zadrapanie szczoteczką od tuszu do rzęs podczas wykonywania makijażu /123RF/PICSEL

Najczęściej przyczyną tego problemu jest uraz mechaniczny. Do uszkodzenia (ubytku) nabłonka rogówki często dochodzi na łonie natury, np. na skutek urażenia oka gałązką podczas spaceru wśród drzew czy wąchania jakichś roślin. Zdarza się, że tak poruszymy kartką papieru, że jej krawędź czy róg trafi w oko.

Główny objaw uszkodzenia nabłonka rogówki to silny, rwący ból. Jest najbardziej dotkliwy podczas ruchu powieki, porównywany do uczucia wbijania szpilek w oko lub cięcia żyletką. Czasem nie pozwala otworzyć oka. Towarzyszy mu łzawienie, światłowstręt, często przekrwienie gałki ocznej.

Niekiedy może wystąpić także pogorszenie ostrości widzenia.

Na szczęście nabłonek rogówki ma zdolność szybkiej regeneracji. U zdrowej osoby, nieobciążonej innymi chorobami, goi się całkowicie w czasie od jednego do trzech dni. W leczeniu stosowane są maści, żele lub krople z antybiotykiem.

Zabezpieczają one oko przed ewentualną infekcją, ponieważ ubytek w nabłonku rogówki to “otwarte drzwi” dla bakterii i grzybów Podczas urazu mogą one przeniknąć w głąb rogówki i wywołać jej zapalenie czy owrzodzenie. Często oko zabezpieczane jest na dobę jałowym opatrunkiem.

Nie tylko chroni to przed infekcją, ale też wspomaga gojenie i zmniejsza ból. 

Choroba może się odnawiać. Mówimy wtedy o nawrotowej erozji rogówki. Dolegliwości powracają w różnych odstępach czasu. U niektórych co kilka lat, miesięcy, u innych co kilka tygodni, a nawet dni.

Nawrotowe erozje często wynikają ze skłonności rogówki do samoistnych ubytków nabłonka po uprzednim głębokim urazie.

Nabłonek może nie tworzyć trwałych połączeń z pozostałymi warstwami rogówki, nie przylegać do nich prawidłowo, a wtedy łatwo się odwarstwia. Sprzyja temu m.in. suche oko. 

Przy nawrotowych erozjach ból jest najbardziej nasilony rano, po przebudzeniu, gdy oko jest przesuszone. Wieczorem, zgodnie z rytmem dobowym, wydzielanie łez się zmniejsza, a w trakcie nocnego wypoczynku ustaje całkowicie. Ponadto podczas snu zamknięte powieki ściśle przylegają do rogówki; przy ich otwieraniu może dojść do oderwania nowo powstałego nabłonka. 

W leczeniu nawrotowych erozji ważne jest zapobieganie wysuszeniu oka. Naturalnie rogówkę pokrywa film łzowy, który zwilża jej nabłonek, chroniąc go przed uszkodzeniami oraz zapewniając odpowiednie “smarowanie” powieki w jej ruchu po rogówce.

Przy nawrotowych erozjach stabilność filmu łzowego często jest zaburzona. Oko wysycha i potrzebuje dodatkowego nawilżenia. Zapewniają je preparaty typu sztuczne łzy – krople, żele, maści. Trzeba je stosować kilkakrotnie w ciągu dnia, koniecznie wieczorem, przed snem.

A nawet, jeśli jest taka potrzeba, w nocy – w ten sposób złagodzimy poranne dolegliwości bólowe.

Jeśli objawy erozji mają tendencję do częste go nawracania, aplikacja sztucznych łez potrzebna jest nie tylko w trakcie dolegliwości, lecz i po ich ustąpieniu,między kolejnymi nawrotami.

Przy nawrotowych erozjach rogówki podczas ostrego ataku okulista może założyć na oko leczniczą soczewkę kontaktową. Zwykle nosimy ją kilka dni bez zdejmowania na noc.

Jest ona formą ochronnego opatrunku i pomaga w lepszym przylgnięciu nabłonka do pozostałych warstw rogówki, przyspiesza jego regenerację i zmniejsza ból.

Czasem stosuje się leczenie chirurgiczne. Jednym z zabiegów jest abrazja rogówki. Polega na usunięciu nabłonka rogówki, co stwarza dogodne warunki do odtworzenia się nowego, zdrowszego nabłonka.

W leczeniu wykorzystywany jest też laser ekscymerowy. Za jego pomocą zdejmowany jest uszkodzony nabłonek i modelowana sama rogówka.

Podczas zabiegu jednocześnie można usunąć problem nawracającej erozji i wadę wzroku – krótkowzroczność.

Wideo Nauka BEZ fikcji: Jak rzadkie są najrzadsze choroby? Video Brothers

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *